Rešenje Ustavnog suda o ustavnosti Zakona o potvrđivanju Sporazuma

Kratak pregled

Ustavni sud nije prihvatio inicijativu za ocenu ustavnosti Zakona o potvrđivanju Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju. Sud je utvrdio da odredba zakona kojom se tumači neprimenjivanje Sporazuma na Kosovu ne ugrožava teritorijalni integritet Srbije i nije u suprotnosti sa Ustavom.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUm-165/2008
09.06.2011.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tač. 1. i 2. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 9. juna 2011. godine, doneo je

R E Š E Nj E

1. Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti člana 2. Zakona o potvrđivanju Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Evropskih zajednica i njihovih država članica, sa jedne strane, i Republike Srbije, sa druge strane ("Službeni glasnik RS - Međunarodni ugovori", broj 83/08), u delu koji se odnosi na odredbu člana 135. stav 2. Sporazuma.

2. Odbacuje se inicijativa za ocenu ustavnosti odredaba člana 33. st. 1. i 4, člana 49. stav 2, člana 53. stav 5. pod b, člana 74. stav 1. i člana 109. Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Evropskih zajednica i njihovih država članica, sa jedne strane, i Republike Srbije, sa druge strane ("Službeni glasnik RS - Međunarodni ugovori", broj 83/08).

3. Odbacuje se zahtev za obustavu izvršenja pojedinačnog akta, odnosno radnje preduzete na osnovu osporenih odredaba Zakona i Sporazuma iz tač. 1. i 2.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti člana 2. Zakona o potvrđivanju Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Evropskih zajednica i njihovih država članica, sa jedne strane, i Republike Srbije, sa druge strane ("Službeni glasnik RS - Međunarodni ugovori", broj 83/08), u delu koji se odnosi na odredbu člana 135. stav 2. Sporazuma i odredaba člana 33. st. 1. i 4, člana 49. stav 2, člana 53. stav 5. pod b, člana 74. stav 1. i člana 109. Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Evropskih zajednica i njihovih država članica, sa jedne strane, i Republike Srbije, sa druge strane ("Službeni glasnik RS - Međunarodni ugovori", broj 83/08).

U inicijativi se navodi da član 2. navedenog Zakona u osporenom delu sadrži tumačenje člana 135. stav 2. Sporazuma, prema kome se Sporazum ne primenjuje na Kosovu i Metohiji koje je trenutno pod međunarodnom upravom u skladu sa Rezolucijom Saveta bezbednosti 1244 od 10. juna 1999. godine i da se ne dovodi u pitanje njegov pravni status, niti određivanje njegovog konačnog položaja po toj rezoluciji. Po mišljenju inicijatora, navedeni član Zakona u osporenom delu u suprotnosti je sa odredbom člana 194. stav 5. Ustava prema kojoj zakoni i drugi opšti akti doneti u Republici Srbiji ne smeju biti u suprotnosti sa potvrđenim međunarodnim ugovorima i opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava, iz razloga što je osporenom odredbom člana 135. stav 2. Sporazuma predviđeno da se on primenjuje na teritorije za koje se osnivaju Evropske zajednice u skladu sa uslovima propisanim osnivačkim ugovorima, sa jedne strane, i Republike Srbije, sa druge strane, a da se isti ne primenjuje na Kosovu koje je pod međunarodnom upravom po pomenutoj Rezoluciji. Takođe, inicijator smatra da je odredba člana 135. stav 2. Sporazuma u suprotnosti i sa odredbama člana 8. i člana 182. st. 2. i 3. Ustava, budući da je ovim ustavnim odredbama utvrđeno da je teritorija Republike Srbije jedinstvena i nedeljiva, a osporena odredba Sporazuma ukazuje na prejudiciranje statusa Kosova i Metohije, a poštovanje teritorijalnog integriteta i suvereniteta država je jedno od osnovnih načela koja važe u međunarodnom pravu.

Pored ovoga, iz sadržine navoda inicijatora proističe da se osporava i ustavnost više odredaba pomenutog Sporazuma, i to: odredbe člana 33. stav 1. Sporazuma u odnosu na odredbu člana 194. stav 3. Ustava, odredbe člana 33. stav 4. Sporazuma u odnosu na član 21. stav 2. Ustava, odredbe člana 49. stav 2. Sporazuma u odnosu na član 17. Ustava, odredbe člana 53. stav 5. pod b. Sporazuma u odnosu na član 87. Ustava, odredbe člana 74. stav 1. i člana 109. stav 1. Sporazuma u odnosu na član 194. stav 3. Ustava.

Inicijativom je zatraženo od Ustavnog suda da, do donošenja končane odluke, donese privremenu meru, odnosno obustavi od izvršenja pojedinačne akte i radnje donete na osnovu osporenih odredaba Zakona i Sporazuma.

U postupku pred Ustavnim sudom utvrđeno je sledeće:

Odredbama člana 167. stav 1. tač. 1. i 2. Ustava Republike Srbije utvrđeno je da Ustavni sud odlučuje o saglasnosti zakona i drugih opštih akata sa Ustavom, opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava i potvrđenim međunarodnim ugovorima, kao i o saglasnosti potvrđenih međunarodnih ugovora sa Ustavom.

U drugim odredbama Ustava koje su od pravnog značaja za odlučivanje u ovoj ustavnopravnoj stvari utvrđeno je: da je teritorija Republike Srbije jedinstvena i nedeljiva, a granica Republike Srbije nepovrediva i menja se po postupku predviđenom za promenu Ustava (član 8.); da je državna vlast ograničena pravom građana na pokrajinsku autonomiju i lokalnu samoupravu koje podleže samo nadzoru ustavnosti i zakonitosti (član 12.); da spoljna politika Republike Srbije počiva na opštepriznatim principima i pravilima međunarodnog prava i da su opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava i potvrđeni međunarodni ugovori sastavni deo pravnog poretka Republike Srbije i neposredno se primenjuju, kao i da potvrđeni međunarodni ugovori moraju biti u skladu s Ustavom (član 16.); da Republika Srbija, između ostalog, uređuje i obezbeđuje njen međunarodni položaj i odnose sa drugim državama i međunarodnim organizacijama (član 97. tačka 1.); da Narodna skupština većinom glasova svih narodnih poslanika odlučuje o zakonima kojima se uređuje zaključivanje i potvrđivanje međunarodnih ugovora (član 105. stav 3. tačka 6.); da Vlada utvrđuje i vodi politiku (član 123. tačka 1.); da su potvrđeni međunarodni ugovori i opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava deo pravnog poretka Republike Srbije i da potvrđeni međunarodni ugovori ne smeju biti u suprotnosti sa Ustavom (član 194. stav 3.).

Osporenim članom 2. stav 1. Zakona o potvrđivanju Zakona o potvrđivanju Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Evropskih zajednica i njihovih država članica, sa jedne strane, i Republike Srbije, sa druge strane ("Službeni glasnik RS - Međunarodni ugovori", broj 83/08), u delu koji se odnosi na odredbu člana 135. stav 2. Sporazuma, predviđeno je da to što se Sporazum ne primenjuje na Kosovu koje je trenutno pod međunarodnom upravom u skladu sa Rezolucijom Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija 1244 od 10. juna 1999. godine, ne dovodi u pitanje sadašnji status Kosova niti određivanje njegovog konačnog položaja prema istoj rezoluciji, Republika Srbija, kao pravni sledbenik Savezne Republike Jugoslavije treba razumeti kao potvrdu da Sporazum ne ugrožava teritorijalni integritet Srbije, a posebno status Pokrajine Kosovo i Metohija kao sastavnog dela teritorije Srbije, što je garantovano Rezolucijom SB OUN 1244 delom njene preambule koji glasi: "ponovo potvrđujući privrženost svih država članica suverenitetu i teritorijalnom integritetu SRJ i drugih država regiona, kako je navedeno u Helsinškom dokumentu i Aneksu 2," i aneksom 2. tačkom 5. prve Rezolucije 1244, rečenicom koja glasi: "uspostavljanje privremene administracije za Kosovo kao dela međunarodnog civilnog prisustva pod kojim će narod Kosova moći da uživa suštinsku autonomiju u okviru SRJ o čemu će odluku doneti SB OUN-a". Odredbom stava 2. tačke g. istog člana navedenog Zakona predviđeno je da će se Republika Srbija u primeni Sporazuma rukovoditi navedenim tumačenjem.

Polazeći od navedenih odredaba Ustava i formulacije osporenog člana 2. stav 1. tačka g. pomenutog Zakona, prema oceni Suda, na nesumnjiv način proističe da se članom 2. Zakona u osporenom delu ne dovodi u pitanje ustavnost odredbe člana 135. stav 2. ovog sporazuma jer se, upravo suprotno navodima inicijatora, ni na koji način ne ugrožava teritorijalni integritet Srbije niti dovodi u pitanje sadašnji status Kosova i Metohije tako što se prejudicira određivanje njegovog konačnog položaja, budući da je Kosovo i Metohija pod međunarodnom upravom, u skladu sa Rezolucijom Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija 1244 od 10. juna 1999. godine. Ustavni sud je ocenjujući ustavnost osporene odredbe Zakona, takođe, imao u vidu i načelo "pacta sunt servanda" iz člana 26. Bečke konvencije o ugovornom pravu koja je ratifikovana Uredbom o ratifikaciji Bečke konvencije o ugovornom pravu ("Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori", broj 30/72), iz čijeg pravnog značenja proizlazi da svaki ugovor na snazi vezuje članice i one treba da ga dobronamerno izvršavaju. Imajući u vidu izneto, Ustavni sud smatra da navodi inicijatora o tome da se osporenom odredbom člana 2. stav 1. Zakona u delu koji se odnosi na odredbu člana 135. stav 2. Sporazuma povređuje Ustav Republike Srbije nisu osnovani, te inicijativu nije prihvatio, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07), odlučujući kao u tački 1. izreke.

U pogledu osporavanja ustavnosti odredaba člana 33. st. 1. i 4, člana 49. stav 2, člana 53. stav 5. pod b, člana 74. stav 1. i člana 109. Sporazuma, Ustavni sud je ocenio da su razlozi koje je inicijator naveo očigledno neosnovani, te je u tom delu odbacio inicijativu, na osnovu odredaba člana 36. stav 1. tačka 1) Zakona o Ustavnom sudu i člana 82. stav 1. tačka 1. Poslovnika o radu Ustavnog suda ("Službeni glasnik RS", br. 24/08 i 27/08), kao u tački 2. izreke.

Budući da je doneo konačnu odluku u ovoj pravnoj stvari, zahtev za obustavu izvršenja pojedinačnog akta, odnosno radnje preduzete na osnovu osporenih odredaba Sud je u tački 3. izreke odbacio, saglasno odredbi člana 56. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu.

Polazeći od iznetog, Ustavni sud je na osnovu odredaba člana 36. stav 1. tačka 1), člana 46. tač. 3) i 5) Zakona o Ustavnom sudu i člana 82. stav 1. tačka 1. Poslovnika o radu Ustavnog suda, doneo Rešenje kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša Slijepčević

Rešenje Ustavnog suda o ustavnosti Zakona o potvrđivanju Sporazuma

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti