Neprihvatanje inicijative za ocenu ustavnosti opštinske taksene tarife

Kratak pregled

Ustavni sud nije prihvatio inicijativu za ocenu ustavnosti odredbe opštinske odluke o administrativnim taksama. U vreme donošenja osporene odredbe nisu postojala zakonska ograničenja visine takse, a naknadno je određen najviši iznos, čime su otklonjeni razlozi za ocenu ustavnosti.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUl-145/2008
17.03.2010.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Bosa Nenadić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Vesna Ilić Prelić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, dr Dragiša Slijepčević, dr Dragan Stojanović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tač. 1. i 3. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 17. marta 2010. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti i nezakonitosti odredbe tarifnog broja 2. stav 1. tačka 3. Taksene tarife opštinskih administrativnih taksa Odluke o opštinskim administrativnim taksama ("Službeni list opštine Novi Pazar", broj 7/06).

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za ocenu ustavnosti i zakonitosti odredbe tarifnog broja 2. stav 1. tačka 3. Taksene tarife Odluke navedene u izreci. Osporenom odredbom Odluke predviđeno je da se za izvode iz urbanističkog plana po započetom aru parcele plaća 300,00 dinara. Inicijator navodi da je primena osporene odredbe u praksi imala za posledicu da se opštinska administrativna taksa obračunava u iznosu koji premašuje visinu republičke administrativne takse predviđene za isti ili sličan spis ili radnju. U prilog tome ističe da mu je za izdavanje izvoda iz urbanističkog plana u postupku izdavanja odobrenja za izgradnju podzemnog dalekovoda obračunata opštinska administrativna taksa u iznosu od 662.400,00 dinara, jer je obračunata u visini od 300,00 dinara po svakom započetom aru parcele, bez obzira na to što dalekovod prolazi samo jednim delom kroz manji deo parcele. Kao razloge osporavanja ustavnosti i zakonitosti osporene odredbe inicijator citira odredbe člana 188. stav 3. i člana 190. stav 2. Ustava Republike Srbije, kao i odredbe čl. 9, 10, 59. i 60. Zakona o finansiranju lokalne samouprave ("Službeni glasnik RS", broj 62/06) i navodi da je ovaj zakon propisao ograničenje u pogledu visine navedenih taksa, tako što lokalna administrativna taksa ne može biti veće od iznosa republičke administrativne takse propisane za odgovarajući, odnosno sličan spis ili radnju. Po mišljenju inicijatora, donosilac akta je osporenom odredbom prekoračio granice i sadržinu svojih ovlašćenja, jer je omogućio obračunavanje lokalne administrativne takse za izvod iz urbanističkog plana u iznosu koji značajno premašuje iznos republičke administrativne takse propisane za odgovarajući, odnosno sličan spis ili radnju.

U odgovoru Skupštine grada Novog Pazara ističe se da je 27. novembra 2008. godine doneta Odluka o izmenama i dopunama Taksene tarife iz Odluke o opštinskim administrativnim taksama kojom je udovoljeno zahtevu inicijatora, te da ne postoje razlozi za utvrđivanje neustavnosti i nezakonitosti osporene odredbe.

U postupku pred Ustavnim sudom utvrđeno je da je Odluku o opštinskim administrativnim taksama ("Službeni list opštine Novi Pazar", broj 7/06), čiji je sastavni deo Taksena tarifa čiji je tarifni broj 2. stav 1. tačka 3. predmet osporavanja, doneo 26. aprila 2006. godine Privremeni organ opštine Novi Pazar, sa pozivom na odredbe člana 30. stav 2. tač. 5) i 12) u vezi člana 78. stav 1. tačka 1) Zakona o lokalnoj samoupravi ("Službeni glasnik RS", br. 9/02, 33/04 i 145/04). Osporenom odredbom tarifnog broja 2. stav 1. tačka 3. Taksene tarife navedene Odluke predviđeno je da se za izvode iz urbanističkog plana po započetom aru parcele plaća taksa u iznosu od 300,00 dinara. Ovaj tarifni broj dopunjen je tačkom 3a, na osnovu člana 1. Odluke o izmenama i dopunama Taksene tarife iz Odluke o opštinskim administrativnim taksama ("Službeni list grada Novog Pazara", broj 17/08), kojom je propisano da taksa za izvod iz urbanističkog plana iz tačke 3. ne može preći iznos od 5.000,00 dinara. Navedena odluka doneta je sa pozivom na odredbe člana 32. stav 2. tačka 3) u vezi člana 66. stav 3. Zakona o lokalnoj samoupravi ("Službeni glasnik RS", broj 129/07).

Odredbama Ustava u odnosu na koje inicijator osporava odredbu tarifnog broja 2. stav 1. tačka 3. Taksene tarife navedene Odluke utvrđeno je da se poslovi jedinica lokalne samouprave, između ostalog, finansiraju iz izvornih prihoda jedinica lokalne samouprave (član 188. stav 3.) i da opština samostalno, u skladu sa zakonom, donosi svoj budžet i završni račun, urbanistički plan i program razvoja opštine (član 190. stav 2.).

Drugim odredbama Ustava koje su od značaja za ocenu ustavnosti osporene odredbe utvrđeno je: da se sredstva iz kojih se finansiraju nadležnosti Republike Srbije, autonomnih pokrajina i jedinica lokalne samouprave obezbeđuju iz poreza i drugih prihoda utvrđenih zakonom (član 91. stav 1.); da Republika Srbija uređuje sistem lokalne samouprave (član 97. stav 1. tačka 3.); da se poslovi jedinica lokalne samouprave finansiraju iz izvornih prihoda jedinica lokalne samouprave, budžeta Republike Srbije, u skladu sa zakonom i budžeta autonomne pokrajine kada je autonomna pokrajina poverila jedinicama lokalne samouprave obavljanje poslova iz svoje nadležnosti, u skladu sa odlukom skupštine autonomne pokrajine (član 188. stav 4.).

Zakonom o lokalnoj samoupravi ("Službeni glasnik RS", br. 9/02, 33/04, 135/04 i 62/06), koji je bio na snazi u vreme donošenja odluke čija se odredba osporava, skupština opštine je bila ovlašćena da, u skladu sa zakonom, utvrđuje opštinske takse i druge lokalne prihode koji joj po ovom zakonu pripadaju (član 30. tačka 12). Ovaj zakon prestao je da važi 1. januara 2008. godine, stupanjem na snagu novog Zakona o lokalnoj samoupravi ("Službeni glasnik RS", broj 129/07), a izvori finansiranja lokalne samouprave za obavljanje izvornih i poverenih poslova uređeni su Zakonom o finansiranju lokalne samouprave ("Službeni glasnik RS", broj 62/06), koji je počeo da se primenjuje od 1. januara 2007. godine. Navedenim zakonom propisano je: da jedinici lokalne samouprave pripadaju izvorni prihodi ostvareni na njenoj teritoriji među kojima su i lokalne administrativne takse (član 6. tačka 2)); da stope izvornih prihoda, kao i način i merila za određivanje visine lokalnih taksa i naknada utvrđuje skupština jedinice lokalne samouprave, u skladu sa zakonom (član 7. stav 1.); da skupština jedinice lokalne samouprave može uvoditi lokalne administrativne takse za spise i radnje u upravnim stvarima, kao i za druge spise i radnje koje organi jedinice lokalne samouprave izdaju, odnosno obavljaju u okviru poslova iz svoje izvorne nadležnosti, a da jedinica lokalne samouprave ne može uvesti lokalnu administrativnu taksu za spise i radnje iz nadležnosti organa za koje je zakonom kojim se uređuju republičke administrativne takse propisano plaćanje republičkih administrativnih taksa (član 9. st. 1. i 2.); da akt iz člana 9. stav 1. ovog zakona sadrži: spise i radnje za koje se uvodi lokalna administrativna taksa, nastanak taksene obaveze, obveznike, način plaćanja takse, oslobođenja i visinu takse, kao i da visina takse ne može biti veća od iznosa republičke administrativne takse propisane za odgovarajući, odnosno sličan spis ili radnju (član 10. st. 1. i 2.).

Ustavni sud je konstatovao da je u vreme donošenja osporene Odluke bio na snazi i Zakon o planiranju i izgradnji ("Službeni glasnik RS", br. 47/03 i 34/06), kojim je bilo propisano da se izvod iz urbanističkog plana, odnosno akt o urbanističkim uslovima izdaje u roku od 30 dana od dana podnošenja zahteva, uz naknadu stvarnih troškova njihovog izdavanja (član 56. stav 3. i član 57. stav 5.). Ovaj zakon je takođe prestao da važi 11. septembra 2009. godine, stupanjem na snagu novog Zakona o planiranju i izgradnji ("Službeni glasnik RS", broj 109/07).

Budući da ni Ustav, ni navedeni zakoni koji su važili u vreme donošenja osporene Odluke nisu postavljali ograničenja u pogledu određivanja visine opštinskih administrativnih taksa, niti su propisivali merila i kriterijume za određivanje njihove visine, uređivanje ovih pitanja (uključujući i metodologiju formiranja troškova za izdavanje akata kao što su izvodi iz urbanističkog plana, odnosno akta o urbanističkim uslovima), bilo je u isključivoj nadležnosti donosioca akta.

Zakon o finansiranju lokalne samouprave koji je počeo da se primenjuju od 1. januara 2007. godine izričito zabranjuje da se za isti takseni osnov može uvoditi i republička administrativna taksa i lokalna administrativna taksa, odnosno zabranjuje uvođenje lokalne administrativne takse za spise i radnje iz nadležnosti za koje je zakonom kojim se uređuju republičke administrativne takse propisano plaćanje republičkih administrativnih taksa (član 9.), a s druge strane limitira visinu lokalne administrativne takse tako što propisuje da ne može biti veća od iznosa republičke administrativne takse propisane za odgovarajući, odnosno sličan spis ili radnju (član 10.).

Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o republičkim administrativnim taksama ("Službeni glasnik RS", broj 50/09), koji je stupio na snagu 30. januara 2009. godine, u odeljku XIX "Spisi i radnje u oblasti prostornog planiranja i izgradnje" propisane su takse u rasponu od 170 do 16.500 dinara.

Imajući u vidu činjenicu da je osporena odredba doneta u vreme kada nisu postojala zakonska ograničenja u pogledu određivanja visine opštinskih administrativnih taksa, kao i da je dopunom osporene odredbe određen najviši iznos takse za izdavanje izvoda iz urbanističkog plana od 5.000,00 dinara, Ustavni sud je ocenio da, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07), nema osnova za prihvatanje podnete inicijative.

U pogledu navoda inicijatora da je prilikom primene osporene odredbe predmetne Odluke dolazilo do određenih nepravilnosti što je imalo uticaja na određivanje visine opštinske administrativne takse u konkretnom slučaju, Ustavni sud ne može da ceni da li je bilo ovih nepravilnosti u primeni navedene odredbe, jer je to izvan njegove nadležosti utvrđene odredbama člana 167. Ustava.

Na osnovu iznetog i odredbe člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, Sud je rešio kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Bosa Nenadić

Neprihvatanje inicijative za ocenu ustavnosti opštinske taksene tarife

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti