Rešenje Ustavnog suda o ustavnosti odluke o postavljanju letnjih bašti

Kratak pregled

Ustavni sud nije prihvatio inicijativu za ocenu ustavnosti odredbe gradskog pravilnika koja ograničava postavljanje letnjih bašti na jednu stranu ulice. Utvrđeno je da odredba nije diskriminatorna, jer se jednako primenjuje na sve i zasnovana je na legitimnom cilju.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUl-364/2009
01.07.2010.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Bosa Nenadić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Dragiša Slijepčević, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 1. jula 2010. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti i nezakonitosti odredbe člana 13. stav 1. alineja 3. Pravilnika o tehničkim i drugim uslovima za privremeno postavljanje objekata i uređaja na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina („Službeni list grada Novog Sada“, broj 7/09).

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za ocenu ustavnosti i zakonitosti odredbe člana 13. stav 1. alineja 3. Pravilnika o tehničkim i drugim uslovima za privremeno postavljanje objekata i uređaja na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina („Službeni list grada Novog Sada“, broj 7/09). U inicijativi se navodi da je osporena odredba Pravilnika kojom je predviđeno da se letnja bašta može postaviti u Njegoševoj ulici (parna strana) na kolovozu uz trotoar u širini do 2 m, povređen ustavni princip zabrane diskriminacije iz člana 21. Ustava, jer je podnosiocu inicijative kao pripadniku muslimanske veroispovesti onemogućeno dobijanje dozvole za postavljanje letnje bašte u ulici koja je pešačka zona i pored toga što poseduje lokal 25 godina.

U odgovoru donosioca akta navedeno je, pored ostalog, da je odredbom člana 98. stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS“, br. 47/03, 34/06 i 39/09) koji se primenjivao u vreme donošenja Pravilnika, bilo propisano da postavljanje manjih montažnih objekata na javnim površinama i plovećih postrojenja na vodnom zemljištu obezbeđuje i uređuje opština, odnosno grad, odnosno grad Beograd, te je na taj način, korišćenje javne površine na teritoriji opštine, odnosno grada isključivo u nadležnosti opštine, odnosno grada. Odlukom o uređenju grada („Službeni list grada Novog Sada“, broj 53/08), koja je doneta na osnovu člana 98. stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji, propisani su uslovi za opšte i komunalno uređenje grada Novog Sada i utvrđeni posebni uslovi opšteg i komunalnog uređenja grada u zonama pod posebnim režimom zaštite. Odlukom su, takođe, uređeni postupak, način i uslovi za postavljanje urbane opreme na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina i druga pitanja od značaja za opšte i komunalno uređenje i korišćenje, održavanje i zaštitu javnih površina u gradu. Članom 2. Odluke propisano je da urbanu opremu, u smislu ove odluke, čine: urbani mobilijar, montažni i drugi objekti i uređaji postavljeni na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina, kao i komunalni objekti i uređaji utvrđeni ovom odlukom, dok je članom 8. Odluke propisano da su objekti i uređaji u smislu ove odluke, između ostalog i letnje bašte otvorenog i zatvorenog tipa. Odredbom člana 12. stav 1. tačka 5. Odluke propisano je da se bliži uslovi za privremeno postavljanje urbane opreme regulišu Pravilnikom o tehničkim i drugim uslovima za privremeno postavljanje objekata i uređaja na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina koji donosi Gradsko veće grada Novog Sada. U odgovoru se dalje ističe da Njegoševa ulica u Novom Sadu nije jedina ulica u okviru pešačke zone u kojoj je predviđeno da se letnja bašta može postaviti samo sa jedne strane ulice, a svrha osporene odredbe je da se u pešačkoj zoni omogući nesmetan prolaz za vozila hitne pomoći, vatrogasne službe i drugih javnih službi. U pogledu navoda podnosioca inicijative da su svi vlasnici lokala dobili letnju baštu osim podnosioca inicijative u odgovoru se napominje da je podnosilac inicijative imao mogućnost da postavi letnju baštu sa parne strane ulice.

U toku sprovedenog prethodnog postupka, Ustavni sud je utvrdio da je Pravilnik o tehničkim i drugim uslovima za privremeno postavljanje objekata i uređaja na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina, donelo Gradsko veće grada Novog Sada 2. marta 2009. godine, na osnovu člana 12. stav 2. Odluke o uređenju grada („Službeni list grada Novog Sada“, broj 53/08). Ovim Pravilnikom propisuju se tehnički uslovi za postavljanje montažnih i drugih objekata i uređaja na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina (u daljem tekstu: objekti i uređaji), određuju posebni uslovi za postavljanje pojedinih objekata i uređaja prema delovima teritorije grada Novog Sada i propisuju drugi bliži uslovi za postavljanje objekata i uređaja (član 1.). Prema odredbama člana 7. st. 1. do 3. Pravilnika letnja bašta otvorenog tipa postavlja se na javnoj površini ispred objekta ili lokala u kome se obavlja isključivo ugostiteljska delatnost najviše do širine ugostiteljskog objekta, a izuzetno letnja bašta može da se postavi na javnoj površini ispred susednih poslovnih objekata uz saglasnost vlasnika lokala ispred kojeg se postavlja letnja bašta. Letnja bašta u pešačkoj zoni, prema odredbama člana 12. st. 1. i 2. Pravilnika postavlja se u skladu sa čl. 4. do 7.ovog Pravilnika i prema obeleženim oznakama koje definišu položaj i površinu letnje bašte.

Osporenom odredbom člana 12. stav 1. alineja 3. predviđeno je da se letnja bašta može postaviti u Njegoševoj ulici (parna strana), na kolovozu, uz trotoar u širini do 2 m.

Za ocenu ustavnosti osporenog Pravilnika od značaja su odredbe Ustava Republike Srbije kojima je utvrđeno: da su pred Ustavom i zakonom svi jednaki, da svako ima prava na jednaku zakonsku zaštitu bez diskriminacije, kao i da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, po bilo kom osnovu, a naročito po osnovu rase, pola, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, kulture, jezika, starosti i psihičkog ili fizičkog invaliditeta (član 21. st. 1. do 3.); da grad ima nadležnosti koje su Ustavom poverene opštini, a zakonom mu se mogu poveriti i druge nadležnosti (član 189. stav 3.); da opština, preko svojih organa, u skladu sa zakonom, uređuje i obezbeđuje obavljanje i razvoj komunalnih delatnosti i stara se o izgradnji, rekonstrukciji, održavanju i korišćenju lokalnih puteva i ulica i drugih javnih objekata od opštinskog značaja (član 190. stav 1. tač. 1. i 3.).

Za ocenu zakonitosti osporenog Pravilnika od značaja su odredbe Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, broj 129/07), Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS“, br. 72/09 i 81/09) i Zakona o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, br. 16/97 i 42/98).

Zakonom o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, broj 129/07) propisano je: da se lokalna samouprava ostvaruje u opštini, u gradu i gradu Beogradu (član 3. stav 1.); da u vršenju svoje nadležnosti jedinica lokalne samouprave donosi propise samostalno, u skladu sa svojim pravima i dužnostima utvrđenim Ustavom, zakonom i drugim propisom i statutom (član 5. stav 1.); da opština preko svojih organa, u skladu sa Ustavom i zakonom, uređuje i obezbeđuje obavljanje i razvoj komunalnih delatnosti (između ostalog i uređivanje, održavanje i korišćenje pijaca, parkova, zelenih, rekreacionih i drugih javnih površina i dr.), kao i organizacione, materijalne i druge uslove za njihovo obavljanje (član 20. tačka 5.); da grad vrši nadležnosti opštine, kao i druge nadležnosti i poslove državne uprave, koji su mu zakonom povereni (član 24. stav 1.).

Zakonom o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS“, br. 47/03, 34/06 i 39/09) koji je važio u vreme donošenja osporenog Pravilnika bilo je propisano da postavljanje manjih montažnih objekata na javnim površinama (kiosci, letnje bašte, pokretne tezge i sl. i plovećih postrojenja na vodnom zemljištu) obezbeđuje i uređuje opština, odnosno grad, odnosno grad Beograd (član 98. stav 1.).

Važećim Zakonom o planiranju i izgradi („Službeni glasnik RS“, br. 72/09 i 81/09) propisano je da postavljanje i uklanjanje manjih montažnih objekata privremenog karaktera na površinama javne namene (kiosci, letnje i zimske bašte, tezge i drugi pokretni mobilijar), spomenika i spomen obeležja na površinama javne namene, balon hala sportske namene, nadstrešnica za sklanjanje ljudi u javnom prevozu i plovećih postrojenja na vodnom zemljištu, obezbeđuje i uređuje jedinica lokalne samouprave (član 146.).

Zakonom o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, br. 16/97 i 42/98) propisano je: da opština, grad, odnosno grad Beograd, u skladu sa ovim zakonom, uređuje i obezbeđuje uslove obavljanja komunalnih delatnosti i njihovog razvoja (član 2.); da su komunalne delatnosti od opšteg interesa (član 3.); da su komunalne delatnosti u smislu ovog zakona, delatnosti proizvodnje i isporuke komunalnih proizvoda i pružanja komunalnih usluga, koje su nezamenljiv uslov života i rada građana i drugih subjekata na određenom području i to, pored ostalog, održavanje ulica, puteva i drugih javnih površina u gradovima i drugim naseljima i javna rasveta (član 4. stav 1. tačka 7.).

Odlukom o uređenju grada („Službeni list grada Novog Sada“, broj 53/08), koja je doneta na osnovu ovlašćenja iz člana 98. stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji, propisani su uslovi za opšte i komunalno uređenje grada Novog Sada, posebni uslovi opšteg i komunalnog uređenja grada u zonama pod posebnim režimom zaštite, uređeni su postupak, način i uslovi za postavljanje urbane opreme na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina i druga pitanja od značaja za opšte i komunalno uređenje i korišćenje, održavanje i zaštitu javnih površina u gradu (član 1.). Urbanu opremu, u smislu ove odluke, čine: urbani mobilijar, montažni i drugi objekti i uređaji postavljeni na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina (u daljem tekstu: objekti i uređaji), kao i komunalni objekti i uređaji utvrđeni ovom odlukom (član 2.). Objekti i uređaji, u smislu ove odluke, su pored ostalih, letnje bašte otvorenog i zatvorenog tipa (član 8. stav 1. tačka 3.). Urbana oprema se privremeno postavlja na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina na način i pod uslovima utvrđenim ovom odlukom i drugim aktima donetim na osnovu ove odluke (član 11.). Bliži uslovi za privremeno postavljanje urbane opreme regulišu se, pored ostalog, Pravilnikom o tehničkim i drugim uslovima za privremeno postavljanje objekata i uređaja na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina (član 12. stav 1. tačka 5.). Pravilnik iz člana 12. stav 1. tačka 5. ove odluke, sadrži saobraćajne i druge tehničke uslove za postavljanje objekata i uređaja na javnim površinama i površinama vidljivim sa javnih površina (član 16. stav 2.).

Iz navedenog, po oceni Ustavnog suda, proizlazi da je postavljanje manjih montažnih objekata na javnim površinama, kao što su u konkretnom slučaju letnje bašte, isključivo u nadležnosti jedinice lokalne samouprave, iz čega sledi ovlašćenje grada Novog Sada da svojim opštim aktom, a u skladu sa Odlukom Skupštine grada Novog Sada o uređenju grada, propiše uslove i način postavljanja letnjih bašti. Na kojoj strani ulice će biti postavljene letnje bašte, stvar je procene donosioca akta, o čemu nije nadležan da odlučuje Ustavni sud, saglasno svojoj Ustavom utvrđenoj nadležnosti iz člana 167. Ustava.

U pogledu navoda podnosioca inicijative da se osporenom odredbom povređuje ustavni princip zabrane diskriminacije iz člana 21. Ustava, Ustavni sud je ocenio da su ovi navodi neosnovani imajući u vidu da se osporena odredba Pravilnika podjednako odnosi na sve građane bez obzira na njihovu nacionalnu pripadnost, a koji se nađu u pravnoj situaciji propisanoj osporenom odredbom. Ustavni sud je pri tome naročito imao u vidu da osporene, niti druge odredbe Pravilnika ne isključuju pravo vlasnika ugostiteljskih objekata da, na način predviđen Pravilnikom, podnesu zahtev da im se postavljanje letnje bašte odobri na onoj strani ulice u kojoj se ugostiteljski objekat nalazi a na kojoj je predviđeno njihovo postavljanje.

Budući da je Ustavni sud našao da nema osnova za pokretanje postupka povodom inicijative, inicijativu nije prihvatio, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07).

Na osnovu izloženog i odredbe člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je doneo rešenje kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Bosa Nenadić

Rešenje Ustavnog suda o ustavnosti odluke o postavljanju letnjih bašti

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti