Odbacivanje inicijative za ocenu ustavnosti opštinske odluke o parkiranju vozila

Kratak pregled

Ustavni sud odbacio je inicijativu za ocenu ustavnosti i zakonitosti odredaba opštinske odluke o parkiranju. Utvrđeno je da jedinica lokalne samouprave ima ustavno i zakonsko ovlašćenje da uređuje komunalne delatnosti i propisuje prekršaje za povrede tih propisa.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-143/2012
29.05.2014.
Beograd

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda Vesna Ilić Prelić, predsednik Veća i sudije dr Bosa Nenadić, Katarina Manojlović Andrić, dr Olivera Vučić, Predrag Ćetković, Milan Stanić, Bratislav Đokić i mr Milan Marković, članovi Veća, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 29. maja 2014. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Odbacuje se inicijativa za pokretanje postupka za ocenu utavnosti i zakonitosti odredaba člana 9, člana 12. stav 1. alineja 1, člana 13, člana 14. stav 5. tačka A) i člana 34. Odluke o parkiranju vozila i parkiralištima na području opštine Petrovac na Mlavi broj 020-158/2010-02 od 31. avgusta 2010. godine, sa izmenama broj 020-263/2011-02 od 26. decembra 2011. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu je podneta inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti odredaba člana 9, člana 12. stav 1. alineja 1, člana 13, člana 14. stav 5. tačka A) i člana 34. Odluke o parkiranju vozila i parkiralištima na području opštine Petrovac na Mlavi navedene u izreci, koju je donela Skupština opštine Petrovac na Mlavi. Podnosilac inicijative navodi da se osporenim odredbama Odluke utvrđuje kao prekršaj parkiranje na javnom parkiralištu suprotno ovoj odluci, kao i ukoliko vozač ne postavi kupljenu parking kartu sa unutrašnje strane vetrobranskog stakla, što je po mišljenju inicijatora, u suprotnosti sa odredbama Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima koji propisuje da je dozvoljeno parkiranje na parkiralištu bez ikakvih uslova, osim zauzeća dva ili više parking mesta. Dalje, inicijator smatra da je parkiranje dozvoljenja radnja, te da se "dodavanjem uslova pretvara u prekršaj, koji nije predviđen Zakonom, niti bilo kojim drugim pozitivnim propisom", te da nije mogla aktom lokalne samouprave biti predviđena kao prekršaj i da Zakon o prekršajima izričito predviđa da se kao prekršaji odlukom organa lokalne samouprave mogu utvrđivati samo protivpravne radnje. Iz navedenih razloga, inicijator smatra da su osporene odredbe Odluke nesaglasne sa zakonom, kao i sa odredbom člana 190. stav 5. Ustava, prema kojoj opština, u skladu sa zakonom, propisuje prekršaje za povrede opštinskih propisa. Inicijator, takođe ističe, da donosilac osporene odluke nije omogućio korisnicima javnog parkirališta korišćenje SMS poruke radi plaćanja parking karti, niti je imao zaključene ugovore o njihovoj prodaji na trafikama, osim sa jednom trafikom.

U odgovoru, donosilac osporene Odluke, pored ostalog, ističe da su navodi podnosioca inicijative neosnovani i da je osporena Odluka usklađena sa Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima, a navodi da korisnici ne mogu kupiti parking karte na trafikama su netačni, a kao dokaz, donosilac osporenog akta je dostavio Sudu šest ugovora o prodaji i distribuciji parking kartica, a navodi da je od početka 2013. godine omogućeno i plaćanje parkiranja putem SMS poruka.

U sprovedenom prethodnom postupku, Ustavni sud je utvrdio da je osporenu Odluku o parkiranju vozila i parkiralištima na području opštine Petrovac na Mlavi broj 020-158/2010-02 od 31. avgusta 2010. godine, sa izmenama broj 020-263/2011-02 od 26. decembra 2011. godine donela Skupština opštine Petrovac na Mlavi, na osnovu člana 4. stav 2. i člana 25. stav 1. Zakona o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, br. 16/97 i 42/98), te da su Odlukom uređeni način i uslovi za vršenje komunalne delatnosti upravljanja, održavanja i korišćenja javnih parkirališta, pružanja usluga parkiranja na području ove opštine, kao i postupanje sa nepropisno parkiranim vozilima.

Osporenim odredbama navedene Odluke propisano je: da se javna parkirališta koriste za parkiranje vozila pravnih i fizičkih lica (u daljem tekstu: korisnik), da se korisnikom parkirališta u smislu odredaba ove odluke smatra vozač ili vlasnik vozila, ako vozač koji je parkirao vozilo nije identifikovan (član 9.); da je na parkiralištima, pored ostalog, zabranjeno parkiranje i zaustavljanje vozila suprotno postavljenom saobraćajnom znaku, horizontalnoj i vertikalnoj signalizaciji (član 12. stav 1. alineja 1.); da je korisnik javnog parkirališta obavezan da plati korišćenje parking mesta prema vremenu zadržavanja na propisan način i prema važećem cenovniku po započetom satu, da koristi parking mesto u skladu sa postavljenom saobraćajnom signalizacijom, vertikalnom i horizontalnom, kojom je označeno parking mesto, da do isteka plaćenog vremena parkiranja ukloni vozilo sa parkirališta i da prilikom parkiranja vozilo parkira na jednom parking mestu (član 13.); da je korisnik opšteg parkirališta dužan da istakne kupljenu parking kartu sa unutrašnje strane vetrobranskog stakla (član 14. stav 5. tačka A)); da će se preduzeće ili drugo pravno lice kazniti novčanom kaznom od 5.000,00 do 20.000,00 dinara za prekršaj ako postupi suprotno odredbama člana 12, odnosno ne postupi u skladu sa odredbama člana 13. i člana 14. stav 5. tačka A) ove odluke, za prekršaje iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 5.000,00 dinara odgovorno lice u pravnom licu, za prekršaje iz stava 1. ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom od 5.000,00 do 20.000,00 dinara, za prekršaje iz stava 1. ovog člana kazniće se fizičko lice novčanom kaznom od 5.000,00 dinara (član 34.).

Ustavni sud konstatuje da je Zakon o komunalnim delatnostima iz 1997. godine („Službeni glasnik RS“, br. 16/97 i 42/98), za vreme čijeg je važenja osporena Odluka doneta prestao da važi stupanjem na snagu novog Zakona o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, broj 88/11). Polazeći od odredaba člana 167. Ustava Republike Srbije, Ustavni sud ocenu zakonitosti opštih akata vrši u odnosu na zakon koji je na snazi, pa je našao da su za ispitivanje postojanja razloga za pokretanje postupka za ocenu zakonitosti osporene Odluke od značaja odredbe Zakona o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, broj 88/11), kojima je propisano: da su komunalne delatnosti, u smislu ovog zakona, delatnosti pružanja komunalnih usluga od značaja za ostvarenje životnih potreba fizičkih i pravnih lica kod kojih je jedinica lokalne samouprave dužna da stvori uslove za obezbeđenje odgovarajućeg kvaliteta, obima, dostupnosti i kontinuiteta, kao i nadzor nad njihovim vršenjem, da su komunalne delatnosti - delatnosti od opšteg interesa (član 2. st. 1. i 2.); da komunalne delatnosti iz člana 2. stav 3. ovog zakona obuhvataju, pored ostalog, upravljanje javnim parkiralištima, koje je definisano kao stvaranje i održavanje uslova za korišćenje javnih saobraćajnih površina i posebnih prostora određenih za parkiranje motornih vozila, kao i uklanjanje i premeštanje parkiranih vozila i postavljanje uređaja kojima se sprečava odvoženje vozila po nalogu nadležnog organa (član 3. tačka 7.); da komunalnu delatnost mogu obavljati javno preduzeće, privredno društvo, preduzetnik ili drugi privredni subjekt (član 5. stav 1.); da skupština jedinice lokalne samouprave odlukama propisuje način obavljanja komunalne delatnosti, kao i opšta i posebna prava i obaveze vršilaca komunalne delatnosti i korisnika usluga na svojoj teritoriji, uključujući i način plaćanja cene komunalne usluge, način vršenja kontrole korišćenja i naplate komunalne usluge i ovlašćenja vršioca komunalne delatnosti u vršenju kontrole i mere koje su kontrolori ovlašćeni da preduzimaju, da se odluka skupštine jedinice lokalne samouprave, koja propisuje opšta i posebna prava i obaveze vršilaca komunalne delatnosti i korisnika komunalnih usluga neposredno primenjuje na sve ugovorne odnose vršilaca komunalne delatnosti sa korisnicima komunalnih usluga kao opšti uslovi poslovanja (član 13. st. 1. i 2).

Polazeći od navedenih odredaba Zakona o komunalnim delatnostima, Ustavni sud nalazi da donosilac osporenog opšteg akta nije izašao izvan Zakonom utvrđenih granica svog ovlašćenja da uređuje uslove i način korišćenja javnih parkirališta, kao i prava i obaveze korisnika ove komunalne usluge. U odnosu na odredbe člana 34. Odluke, kojima su propisani prekršaji za postupanje suprotno osporenim odredbama člana 12, člana 13. i člana 14. stav 5. tačka A) Odluke, Ustavni sud je pošao od toga da podnosilac inicijative zahtev za ocenu ustavnosti i zakonitosti zasniva, pre svega, na pogrešnom shvatanju da se prekršaji ne mogu propisati aktom jedinice lokalne samouprave ukoliko nije u pitanju radnja koja je zakonom utvrđena kao protivpravna, Ustavni sud ukazuje da je članom 4. Zakona o prekršajima („Službeni glasnik RS“, br. 101/05, 116/08 i 111/09), koji je bio na snazi u vreme donošenja osporene Odluke, kao i članom 4. sada važećeg Zakona o prekršajima („Službeni glasnik RS“, broj 65/13), izričito određeno da se prekršaji mogu propisivati i odlukom skupštine opštine, skupštine grada i skupštine grada Beograda i da ovi organi mogu propisivati prekršajne kazne i zaštitne mere za povredu propisa koje oni donose u okviru svoje nadležnosti utvrđene Ustavom i zakonom, iz čega sledi da se odlukom jedinice lokalne samouprave kojom se uređuje obavljanje komunalne delatnosti mogu propisati prekršaji za povrede odgovarajućih odredaba tog akta. Osim toga, Ustavni sud konstatuje da se navodi inicijatora vezani za odredbu člana 34. Odluke ne mogu dovesti u pravnu vezu sa odredbama Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima („Službeni glasnik RS“, broj 41/09), na koje se poziva u inicijativi, pošto se Zakonom o bezbednosti saobraćaja na putevima uređuju pitanja koja se odnose na zaustavljanje i parkiranje motornih vozila sa aspekta ugrožavanja bezbednosti drugih učesnika u saobraćaju ili smetnji za normalno odvijanje saobraćaja, a osporenom Odlukom uređuje se korišćenje javnih parkirališta kao komunalne delatnosti, a kada je reč o prekršajima, Zakonom i Odlukom su kao radnje prekršaja predviđena različita protivpravna ponašanja. Konačno, s obzirom na to, da su osporenim odredbama člana 34. Odluke propisani prekršaji za povredu odredaba ove odluke, kao opštinskog propisa, a po nalaženju Ustavnog suda, osporenim odredbama Odluke nisu prekoračena zakonska ovlašćenja donosioca opšteg akta u uređivanju spornih pitanja, Ustavni sud je zaključio da, u konkretnom slučaju, nisu prekoračena ni ustavna ovlašćenja iz odredbe člana 190. stav 5. Ustava, prema kojoj opština, u skladu sa zakonom, propisuje prekršaje za povrede opštinskih propisa.

Polazeći od svega izloženog Ustavni sud, povodom podnete inicijative, nije našao osnova za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti osporenih odredaba Odluke, pa je inicijativu odbacio, saglasno odredbi člana 53. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11 i 18/13 - Odluka US).

Ustavni sud je, na osnovu odredaba člana 42b stav 1. tačka 2) i člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, doneo Rešenje kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

Vesna Ilić Prelić

Odbacivanje inicijative za ocenu ustavnosti opštinske odluke o parkiranju vozila

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti