Odluka o neustavnosti korektivnih faktora za obračun cene grejanja

Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio da odredba Odluke grada Pančeva, koja uvodi različite korektivne faktore za obračun cene grejanja za stambeni i poslovni prostor, nije u saglasnosti sa Ustavom i Zakonom o komunalnim delatnostima, jer stvara diskriminaciju.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-149/2011
14.02.2013.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša B. Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić i mr Tomislav Stojković, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 14. februara 2013 . godine, doneo je

O D L U K U

1. Utvrđuje se da odredba člana 68. stav 3. Odluke o uslovima i načinu snabdevanja toplotnom energijom kupaca na području grada Pančeva (''Službeni list grada Pančeva'', br. 15/10 i 21/10) nije u saglasnosti sa Ustavom i zakonom.

2. Odbacuje se zahtev za obustavu izvršenja pojedinačnih akata i radnji preduzetih na osnovu odredbe člana 68. stav 3. Odluke iz tačke 1.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti člana 68. stav 3. Odluke o uslovima i načinu snabdevanja toplotnom energijom kupaca na području grada Pančeva (''Službeni list grada Pančeva'', br. 15/10 i 21/10). U inicijativi se navodi da, imajući u vidu da se članom 68. stav 3. Odluke utvrđuju različiti korektivni faktori za stambeni, radno -poslovni prostor i objekte i objekte u izgradnji, kojima se cena iz st. 1. i 2. ovog člana množi, inicijator smatra da osporena odredba Odluke nije u saglasnosti sa Ustavom, jer se prilikom izračunavanja konačne cene toplotne energije stavljaju u različit, pa time i u neravnopravan položaj vlasnici navedenih prostora, odnosno stavljaju se u nepovoljniji ekonomski položaj vlasnici radno-poslovnih prostora i objekata i objekata u izgradnji u odnosu na vlasnike stambenih prostora. Inicijator takođe napominje da je nejasno šta predstavlja korektivni faktor, imajući u vidu da je st. 1. i 2. ovog člana Odluke definisano da cena koja se množi korektivnim faktorom obuhvata troškove energenata i fiksne troškove i da se usklađuje sa rastom cena energenata i inflacije. Polazeći od navedenog, inicijator smatra da član 68. stav 3. Odluke nije u saglasnosti sa odredbama čl. 21, 84. i 86. Ustava Republike Srbije i člana 142. Zakona o energetici. Inicijator na kraju iznosi zahtev da Ustavni sud obustavi izvršenje pojedinačnih akata i svih radnji preduzetih na osnovu člana 68. stav 3. Odluke.

U odgovoru donosioca akta se navodi da se član 68. Odluke nalazi u Prelaznim i završnim odredbama Odluke i da se odnosi na činjenicu da će do ugradnje merača za individualno merenje isporučene toplotne energije za grejanje i sanitarnu toplu vodu, energetski subjekt vršiti obračun pružene usluge grejanja po m ² stambenog, odnosno poslovnog prostora, kako je bilo predviđeno i prema ranije važećim odlukama iz ove obalsti (Ustavni sud je doneo Rešenje IU-27/98 na sednici održanoj 22. juna 2000. godine, kojim nije prihvatio inicijativu za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti i nezakonitosti odredbe člana 33a Odluke iz 1991. godine). Donosilac osporene Odluke ističe da su odredbama člana 24. Zakona o komunalnim delatnostima (''Službeni glasnik RS'', br. 16/97 i 42/98) određeni elementi cene komunalnog proizvoda, odnosno komunalne usluge i da je u tački 5) ovog člana Zakona propisano da cenu čine i ''drugi elementi u zavisnosti od uslova na tržištu i specifičnosti komunalnih usluga''. Saglasno navedenom, specifičnosti koje su uzete u obzir kod utvrđivanja korektivnog faktora za poslovni prostor su: 1. povećanje potrošnje toplotne energije poslovnog prostora u odnosu na stambeni prostor , usled većeg broja infiltracija vazduha, otvaranjem vrata i boravkom većeg broja ljudi i provetravanja, odnosno ventilacijom prostora koji se greje; 2. povećana visina prostora u odnosu na stambeni; 3. povećane staklene površine; 4. neujednačena potreba korisnika poslovnog prostora za toplotnom energijom (različito radno vreme), što rezultira povećanju ukupne energije potrebne za zagrevanje poslovnog prostora. U odgovoru se na kraju ističe da, dok se ne steknu svi uslovi iz Zakona o energetici, odnosno dok se ne ugrade planirani merači za individualno merenje, primenjuju se navedene prelazne i završne odredbe osporene Odluke, tj. primenjuje se cena po m² uz obračun korektivnog faktora.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio:

Osporenu Odluku o uslovima i načinu snabdevanja toplotnom energijom kupaca na području grada Pančeva (''Službeni list grada Pančeva'', br. 15/10 i 21/10) donela je Skupština grada Pančeva , na sednici održanoj 16. jula 2010. godine, na osnovu člana 144 . i člana 145. stav 2. Zakona o energetici (''Službeni glasnik RS'', broj 84/04), čl. 8. i 13. Zakona o komunalnim delatnostima (''Službeni glasnik RS'', br. 16/97 i 42/98), člana 18. i člana 20. stav 1. tačka 5) Zakona o lokalnoj samoupravi (''Službeni glasnik RS'', broj 129/07), člana 42. Zakona o obligacionim odnosima ("Službeni list SFRJ", br. 29/78, 39/85, 45/89 i 57/89 i "Službeni list SRJ", br. 31/93, 22/99, 23/99, 35/99, 44/99), te člana 39. i člana 99. stav 1. Statuta grada Pančeva (''Službeni list grada Pančeva'', br. 8/08 i 4/09). Ovom odlukom propisani su uslovi i način obezbeđivanja kontinuiteta u snabdevanju toplotnom energijom kupaca na području grada Pančeva, i to - uslovi i način sigurnog i kvalitetnog snabdevanja toplotnom energijom za grejanje stambenog i poslovnog prostora i pripremu sanitarne tople vode, uslovi i način pružanja energetskih usluga, kao i međusobna prava i obaveze između energetskog subjekta i kupca toplotne energije (član 1.). Članom 68. Odluke, koji se nalazi u delu XVIII Odluke – ''Prelazne i završne odredbe'', propisan je način obračuna cene grejanja (po m²) i sanitarne tople vode (po članu domaćinstva) kupcima , do ugradnje merača za individualno merenje isporučene toplotne energije za grejanje i sanitarnu toplu vodu. Osporenim članom 68. stav 3. Odluke propisano je da se cena iz ovog člana množi korektivnim faktorom, i to: 1. za stambeni prostor – stanovi u kolektivnim i individualnim stambenim objektima – korektivni faktor 1; 2. za poslovni prostor – ustanove iz oblasti dečje i socijalne zaštite, škole, obrazovne ustanove i objekti koje koristi omladina, Gradska uprava, u poslovno-stambenim objektima, u radno-poslovnim objektima – korektivni faktor 2; 3. za objekt e u izgradnji koji su privremeno priključeni na sistem – korektivni faktor 3.

Ustavom Republike Srbije utvrđeno je: da su pred Ustavom i zakonom svi jednaki i da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, po bilo kom osnovu, a naročito po osnovu rase, pola, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, kulture, jezika, starosti i psihičkog ili fizičkog invaliditeta (član 21. st. 1. i 3.); da svi imaju jednak pravni položaj na tržištu (član 84. stav 1.); da se jemče privatna, zadružna i javna svojina i da svi oblici svojine imaju jednaku pravnu zaštitu (član 86. stav 1.); da Republika Srbija uređuje i obezbeđuje, pored ostalog, sistem lokalne samouprave (član 97. tačka 3.); da opština, preko svojih organa, u skladu sa zakonom uređuje i obezbeđuje obavljanje i razvoj komunalnih delatnosti (član 190. stav 1. tačka 1.).

Zakonom o lokalnoj samoupravi (''Službeni glasnik RS'', broj 129/07) propisano je da opština, preko svojih organa, u skladu s Ustavom i zakonom uređuje i obezbeđuje obavljanje i razvoj komunalnih delatnosti (između ostalog i proizvodnju i snabdevanje parom i toplom vodom), kao i organizacione, materijalne i druge uslove za njihovo obavljanje (član 20. tačka 5)).

Zakonom o komunalnim delatnostima (''Službeni glasnik RS'', broj 88/11) propisano je: da skupština jedinice lokalne samouprave odlukama propisuje način obavljanja komunalne delatnosti, kao i opšta i posebna prava i obaveze vršilaca komunalne delatnosti i korisnika usluga na svojoj teritoriji, uključujući i način plaćanja cene komunalne usluge, način vršenja kontrole korišćenja i naplate komunalne usluge i ovlašćenja vršioca komunalne delatnosti u vršenju kontrole i mere koje su kontrolori ovlašćeni da preduzimaju (član 13. stav 1.); da se cene komunalnih usluga određuju na osnovu sledećih načela - 1) primena načela "potrošač plaća", 2) p rimena načela "zagađivač plaća", 3) dovoljnosti cene da pokrije poslovne rashode , 4) usaglašenosti cena komunalnih u sluga sa načelom pristupačnosti, 5) nepostojanja razlike u cenama između različitih kategorija potrošača, sem ako se razlika zasniva na različitim troškovima obezbeđivanja komunalne usluge , da ako se za različite kategorije korisnika komunalnih usluga primenjuju različiti metodi obračuna, vodiće se računa da cena bude srazmerna sa troškovima pružanja te usluge , da jedinica lokalne samouprave može propisati da se u postupku kontrole korišćenja komunalne usluge naplaćuje posebna cena za slučaj korišćenja komunalne usluge na način koji je u suprotnosti sa propisima kojima se uređuje ta komunalna delatnost , te da se cene komunalnih usluga mogu plaćati unapred (član 25.); da su elementi za određivanje cena komunalnih usluga - 1) poslovni rashodi iskazani u poslovnim knjigama i finansijskim izveštajima , 2) rashodi za izgradnju i rekonstrukciju objekata komunalne infrastrukture i nabavku opreme, prema usvojenim programima i planovima vršioca komunalne delatnosti na koje je jedinica lokalne samouprave dala saglasnost i 3) dobit vršioca komunalne delatnosti (član 26. stav 1.); da će podzakonski propisi za sprovođenje ovog zakona biti doneti u roku od šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona (2. jun 2012. godine), da do stupanja na snagu propisa utvrđenih ovim zakonom ostaju na snazi propisi koji su doneti na osnovu Zakona o komunalnim delatnostima ("Službeni glasnik RS", br. 16/97 i 42/98), ako nisu u suprotnosti sa ovim zakonom (član 46.); da danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o komunalnim delatnostima ("Službeni glasnik RS", br. 16/97 i 42/98) (član 47.).

Zakonom o komunalnim delatnostima (''Službeni glasnik RS'', br. 16/97 i 42/98), koji je bio na snazi u vreme donošenja osporene Odluke, a koji je prestao da važi na osnovu člana 47. Zakona o komunalnim delatnostima iz 2011. godine, bilo je propisano: da skupština opštine propisuje uslove i način organizovanja poslova u vršenju komunalnih delatnosti i uslove za korišćenje komunalnih proizvoda, odnosno komunalnih usluga, a naročito prava i obaveza javnog komunalnog ili drugog preduzeća, odnosno preduzetnika, koji obavljaju komunalnu delatnost i korisnika komunalnih proizvoda i usluga, kao i način naplate cene za komunalne proizvode, odnosno za korišćenje komunalnih usluga (član 13. stav 1. tač. 3) i 4)); da javno komunalno preduzeće odlučuje, uz saglasnost skupštine opštine, odnosno organa opštine koji skupština odredi o ceni komunalnih proizvoda i komunalnih usluga koju plaćaju neposredni korisnici (isporuka vode i toplotne energije, iznošenje kućnog smeća, gradski javni saobraćaj i dr.), da se c ena komunalnih proizvoda i komunalnih usluga koju obavljaju druga preduzeća ili preduzetnici utvrđuje na način iz stava 1. ovog člana (č lan 23.); da elemente za obrazovanje cena komunalnih usluga čine - 1) vrsta, obim i kvalitet komunalnih usluga koji se utvrđuju standardima i normativima koje propiše opština, 2) vrednost sredstava angažovanih u pružanju usluga, 3) obim i kvalitet uloženog rada u obavljanju komunalnih usluga, 4) visina materijalnih troškova u obavljanju komunalnih usluga, prema standardima i normativima utroška energije, materijalnih i drugih troškova ili planskim kalkulacijama i 5) drugi elementi u zavisnosti od uslova na tržištu i specifičnosti pojedinih komunalnih usluga (č lan 24.).

Zakonom o energetici (''Službeni glasnik RS'', broj 84/04), koji je bio na snazi u vreme donošenja osporene Odluke, bilo je propisano: da merni uređaji, odnosno merno-regulaciona stanica, preds tavljaju mesto predaje energije između energetskih subjekata međusobno, odnosno između energetskog subjekta i kupca energije (član 54. stav 1.); da energetski subjekt koji obavlja delatnost distribucije toplotne energije obvalja i delatnost upravljanja distributivnim sistemom za toplotnu energiju i delatnost snabdevanja toplotnom energijom tarifnih kupaca pod uslovima utvrđenim ovim zakonom i propisima koje donosi nadležni organ jedinice lokalne samouprave, grada, odnosno grada Beograda, da je distributer toplotne energije dužan da vrši distribuciju toplotne energije svim kupcima toplotne energije na području na kojem obavlja tu delatnost i da upravlja distributivnim sistemom na principima javnosti i nediskriminacije (član 142.); da nadležni organ jedinice lokalne samouprave, grada, odnosno grada Beograda svojim propisom utvrđuje uslove i način obezbeđivanja kontinuiteta u snabdevanju toplotnom energijom kupaca na svom području, prava i obaveze proizvođača i distributera toplotne energije, prava i obaveze kupaca toplotne energije, određuje organ koji donosi tarifne sisteme, izdaje licence i daje saglasnost na cene toplotne energije i propisuje druge uslove kojima se obezbeđuje redovno i sigurno snabdevanje kupaca toplotnom energijom, u skladu sa zakonom (član 145. stav 1.).

Važećim Zakonom o energetici (''Službeni glasnik RS'', br. 57/11, 80/11 i 93/12) propisano je: da e nergetski subjekt koji obavlja delatnost distribucije toplotne energije (u daljem tekstu: Distributer toplotne energije) obavlja i delatnost snabdevanja toplotnom energijom tarifnih kupaca pod uslovima utvrđenim ovim zakonom i propisima koje donosi nadležni organ jedinice lokalne samouprave, da je distributer toplotne energije dužan da vrši distribuciju toplotne energije svim kupcima toplotne energije na području na kojem obavlja tu delatnost na principima javnosti i nediskriminacije (član 175.); da nadležni organ jedinice lokalne samouprave, grada, odnosno grada Beograda svojim propisom utvrđuje uslove i način obezbeđivanja kontinuiteta u snabdevanju toplotnom energijom kupaca na svom području, prava i obaveze distributera toplotne energije, prava i obaveze kupaca toplotne energije, donosi tarifne sisteme, izdaje licence, donosi tarifne stavove i daje saglasnost na cene toplotne energije i propisuje druge uslove kojima se obezbeđuje redovno i sigurno snabdevanja kupaca toplotnom energijom, u skladu sa zakonom (član 178. stav 1.).

Iz navedenog sledi da je jedinica lokalne samouprave ovlašćena da uređuje i obezbeđuje obavljanje i razvoj komunalne delatnosti koja se odnosi na proizvodnju i distribuciju toplotne energije na svojoj teritoriji , kao i da je nadležni organ jedinice lokalne samouprave ovlašćen da svojim aktom propisuje način obavljanja komunalne delatnosti, kao i opšta i posebna prava i obaveze vršilaca komunalne delatnosti i korisnika usluga na svojoj teritoriji, uključujući i način plaćanja cene komunalne usluge. Saglasno navedenim zakonskim ovlašćenjima, Skupština grada Pančeva je donela osporenu Odluku, kojom je uredila uslove i način sigurnog i kvalitetnog snabdevanja toplotnom energijom za grejanje stambenog i poslovnog prostora i pripremu sanitarne vode, uslove i način pružanja energetskih usluga i međusobna prava i obaveze između energetskog subjekta i kupaca toplotne energije.

Pravni osnov za donošenje ove odluke bile su, između ostalog, i odredbe čl. 8. i 13. Zakona o komunalnim delatnostima (''Službeni glasnik RS'', br. 16/97 i 42/98), koji je u toku postupka pred Ustavnim sudom prestao da važi, na osnovu člana 47. novog Zakona o komunalnim delatnostima (''Službeni glasnik RS'', broj 88/11). Zakonom iz 2011. godine su na drugačijim osnovama uređena pitanja formiranja cena komunalnih usluga u odnosu na rešenja predviđena Zakonom iz 1997. godine. U prelaznim i završnim odredbama važećeg Zakona, članom 46. je propisano da će podzakonski propisi za sprovođenje ovog zakona biti doneti u roku od šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona (do 2. juna 2012. godine) , kao i da do stupanja na snagu propisa utvrđenih ovim zakonom ostaju na snazi propisi koji su doneti na osnovu Zakona o komunalnim delatnostima (''Službeni glasnik RS'', br. 16/97 i 42/98), ako nisu u suprotnosti sa ovim zakonom. Imajući u vidu da prelaznim odredbama Zakona iz 2011. godine nije predviđena primena odredaba Zakona iz 1997. godine u pogledu određivanja cena komunalnih usluga i da je istekao rok za donošenje podzakonskih propisa za sprovođenje ovog zakona , Ustavni sud je izvršio ocenu zakonitosti osporene odredbe člana 68. stav 3. Odluke u odnosu na važeći Zakon o komunalnim delatnostima.

Zakon o komunalnim delatnostima iz 2011. godine uvedene su velike novine u regulisanju komunalnih delatnosti u pravnom sistemu Republike Srbije. Osnovni principi na kojima počivaju nova rešenja u pogledu određivanja cena komunalnih usluga su: sa jedne strane, postepenost u dostizanju ekonomske cene komunalnih proizvoda i usluga, što se vidi iz činjenice da je osnovno načelo za određivanje cena komunalnih usluga načelo ''potrošač plaća'', jer se samo na taj način može obezbediti održavanje i razvoj objekata i sistema u komunalnom sektoru, a time i kvalitetno pružanje usluga vršilaca komunalnih delatnosti; sa druge strane, obezbeđenje i zaštita prava na komunalni proizvod i uslugu i onim kategorijama stanovništva koje nisu u stanju da finansijski prate usklađivanje cena u komunalnom sektoru sa ekonomskim parametrima (tj. subvencionisanjem određenih kategorija korisnika komunalnih usluga).

Imajući u vidu da je jedna od osnovnih obaveza kupca komunalnog proizvoda ( u konkretnom slučaju toplotne energije) plaćanje cene za isporučeni komunalni proizvod, stoga određivanje cene komunalnog proizvoda predstavlja jedno od najznačajnijih pitanja koje je od vitalnog interesa kako za distributera komunalnog proizvoda, tako i za kupca tog proizvoda. Povodom zakonskog uređivanja ovog pitanja, Ustavni sud konstatuje da postoje značajne razlike u važećem Zakonu o komunalnim delatnostima, koji je donet 2011 . godine, u odnosu na prethodni Zakon o komunalnim delatnostima iz 1997. godine, koji je bio na snazi u vreme donošenja osporene Odluke. Naime, Zakonom iz 1997. godine bilo je propisano : da skupština opštine, u okviru akta kojim propisuje uslove i način organizovanja poslova u vršenju komunalnih delatnosti i uslova za korišćenje komunalnog proizvoda, odnosno komunalne usluge, određuje i način naplate komunalnog proizvoda, odnosno usluge, dok javno komunalno preduzeće odlučuje, uz saglasnost skupštine opštine, odnosno organa opštine koji skupština odredi, o ceni komunalnog proizvoda i komunalnih usluga koju plaćaju neposredni korisnici. Zakonom su još bili određeni elementi za obrazovanje cena komunalnih usluga, koji su se odnosili na vrstu, obim i kvalitet komunalne usluge, vrednost sredstava angažovanih u pružanju usluge, obim i kvalitet uloženog rada u obavljanju komunalnih usluga, visinu materijalnih troškova u obavljanju komunalnih usluga i druge elemente u zavisnosti od uslova na tržištu i specifičnosti pojedinih komunalnih usluga. Zakonom iz 2011. godine ova pitanja su uređena na drugačijim osnovama. U poređujući rešenja iz ova dva zakona, Ustavni sud je utvrdio: da skupština jedinice lokalne samouprave i dalje zadržava ovlašćenje da donosi akte kojima propisuje način obavljanja komunalne delatnosti i prava i obaveze vršioca komunalnih delatnosti i korisnika usluga, na svojoj teritoriji, u koje spada i način plaćanja cene komunalne usluge; da su Zakonom iz 2011. godine propisana načela za određivanje cena komunalnih usluga, za razliku od Zakona iz 1997. godine, kojim ovo pitanje nije bilo regulisano; da je jedno od načela na osnovu kojih se određuje cena komunalne usluge i nepostojanje razlike u cenama između različitih kategorija potrošača, sem ako se razlika zasniva na različitim troškovima obezbeđivanja komunalne usluge. U oba zakona su određeni elementi za obrazovanje cena komunalnih usluga, ali na drugačijim osnovama, tako da u Zakonu iz 2011. godine ove elemente čine poslovni rashodi vršioca komunalne usluge, iskazani u poslovnim knjigama i finansijskim izveštajima, rashodi za izgradnju i rekonstrukciju objekata komunalne infrastrukture i nabavku opreme, prema usvojenim programima i planovima vršioca komunalne delatnosti, na koje je jedinica lokalne samouprave dala saglasnost i dobit vršioca komunalne delatnosti. Pri tome je za jedinicu lokalne samouprave uspostavljena obaveza da prati kretanje cena komunalnih usluga, a naročito usklađenost cena komunalnih usluga sa principima utvrđenim ovim zakonom. U važećem Zakonu iz 2011. godine izostavljena je mogućnost da se kao element za obrazovanje cene komunalne usluge predvide i drugi elementi u zavisnosti od uslova tržišta i specifičnosti pojedinih komunalnih usluga, čime je zakonodavac ograničio jedinice lokalne samouprave u samostalnom određivanju elemenata koji mogu da utiču na cenu komunalnog proizvoda zbog specifičnosti pojedinih komunalnih usluga.

Polazeći od navedenih izmena zakonskih rešenja u regulisanju pitanja određivanja cena komunalnih usluga i obaveze usklađivanja propisa jedinica lokalne samouprave sa važećim Zakonom o komunalnim delatnostima, Ustavni sud je ocenio da prelazno rešenje iz člana 68. stav 3. Odluke, kojim je određen korektivni fakto r za obračun cene grejanja i isporuku sanitarne tople vode kupcima na teritoriji grada Pančevo do ugradnje individualnih merača, u zavisnosti od namene objekta (stambeni, odnosno poslovni prostor) i stepena izgrađenosti objekta (objekti u izgradnji koji su privremeno priključeni na sistem) nije u saglasnosti sa odredbama čl. 25. i 26. Z akona o komunalnim delatnostima. Tim odredbama su propisana načela i elementi za određivanj e cena komunalnih usluga. Odredbom člana 25. stav 1. tačka 5) Zakona je propisano načelo prema kome se prilikom određivanja cena komunalnih usluga mora voditi računa da ne postoje razlike u cenama između različitih kategorija potrošača, sem ako se razlika ne zasniva na različitim troškovima obezbeđivanja komunalne usluge. Osporenom odredbom člana 68. stav 3. Odluke se uvođenjem korektivnog faktora stvara nejednakost između različitih kategorija kupaca toplotne energije, odnosno sanitarne tople vode na teritoriji grada Pančeva. Pri tome ta razlika nije zasnovana na različitim troškovima obezbeđivanja komunalne usluge grejanja, odnosno isporuke tople sanitarne vode. Osporena odredba Odluke nije u saglasnosti ni sa članom 26. Zakona o komunalnim delatnostima, jer su ovim članom taksativno navedeni elementi za određivanje cena komunalnih usluga. To znači da jedinica lokalne samouprave Zakonom nije ovlašćena da propisuje bilo kakve drugačije elemente cena komunalnih usluga, osim onih koji su utvrđeni u Zakonu.

Ustavni sud je konstatovao da se uvođenjem korektivnog faktora prilikom određivanja cena komunalnih proizvoda (isporučene toplotne energije i sanitarne tople vode) protivno zakonu, različite kategorije kupaca komunalnog proizvoda stavljaju u nejednak položaj u zavisnosti od namene i stepena izgrađe nosti prostora, odnosno objekta. Saglasno navedenom, Sud je utvrdio da je osporena odredba člana 68. stav 3. Odluke u suprotnosti sa utvrđenim načelom zabrane diskriminacije iz člana 21. Ustava .

Za razliku od navedenog, odredbe člana 84. Ustava, kojima je utvrđen jednak pravni položaj subjekata na tržištu i člana 86. Ustava, kojima je zajamčena ravnopravnost svih oblika svojine, ne mogu se dovesti u pravnu vezu sa načinom određivanja cene komunalnog proizvoda, te zato u odnosu na ove odredbe Ustava, Sud nije vršio ocenu ustavnosti osporenog člana 68. stav 3. Odluke.

Ustavni sud je, takođe, stao na stanovište da osporena odredba Odluke nije u saglasnosti ni sa odredbom člana 175. stav 2. Zakona o energetici , jer je uvođenje različitog korektivnog faktora za potrošače istog komunalnog proizvoda suprotno obavezi distributera toplotne energije da vrši distribuciju toplotne energije svim kupcima toplotne energije na području na kojem obavlja tu delatnost na principu nediskriminacije.

S obzirom na to da je doneo konačnu odluku u ovom ustavnom sporu u tački 1. izreke, Sud je odbacio zahtev za obustavu izvršenja pojedinačnih akata, odnosno radnji preduzetih na osnovu osporene odredbe člana 68. stav 3. Odluke, saglasno članu 56. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu (''Službeni glasnik RS'', br. 109/07 i 99/11), kao u tački 2. izreke.

Polazeći od svega izloženo g, Ustani sud je, na osnovu odredaba člana 42a stav 1. tačka 2) , člana 45. tač . 1) i 4) i člana 46. tačka 3) Zakona o Ustavnom sudu, doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu člana 168. stav 3. Ustava, odredba člana 68. stav 3. Odluke o uslovima i načinu snabdevanja toplotnom energijom kupaca na području grada Pančeva navedena u tački 1. izreke, prestaje da važi danom objavljivanja Odluke Ustavnog suda u ''Službenom glasniku Republike Srbije''.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša B. Slijepčević

Odluka o neustavnosti korektivnih faktora za obračun cene grejanja

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti