Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio da odredba opštinske odluke kojom se propisuje njena retroaktivna primena nije bila u saglasnosti sa Ustavom. Ustav zabranjuje povratno dejstvo opštih akata, a izuzetak dopušta samo za pojedine odredbe zakona, što ovde nije slučaj.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-150/2014
18.11.2015.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik Vesna Ilić Prelić i sudije Bratislav Đokić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, dr Dragiša B. Slijepčević, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnov u člana 167. stav 1. tačka 1 . Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 18. novembra 2015. godine, doneo je

O D L U K U

Utvrđuje se da odredba člana 4, u delu koji glasi: „a primenjivaće se počev od 01.01.2013. godine“ Odluke o izmeni i dopuni Odluke o utvrđivanju naknade za korišćenje gradskog građevinskog zemljišta („Službeni list opštine Prokuplje“, broj 2/13), u vreme važenja , nije bila u saglasnosti sa Ustavom.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti Odluke navedene u izreci. U inicijativi se navodi da je odredbom člana 4. Odluke propisano da Odluka stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja, a da će se primenjivati počev od 1. januara 2013. godine , čime je, prema mišljenju inicijatora, „određeno da Odluka važi retroaktivno“, s obzirom na to da je doneta 3. aprila 2013. godine. Kako je članom 197. Ustava Republike Srbije utvrđeno da zakoni i drugi opšti akti ne mogu imati povratno dejstvo, inicijator smatra da je „nemoguće odlukom skupštine opštine predvideti retroaktivnu primenu akta lokalne samouprave“. Podnosilac inicijative takođe navodi da opšti akt može da stupi na snagu najranije osmog dana od dana objavljivanja, „zbog čega je ovako formulisana odredba akta lokalne samouprave nezakonita“. Imajući u vidu da je zakonitost opšteg akta uslov njegove ustavnosti, inicijator smatra da odredbe osporene Odluke, kojom mu je utvrđena obaveza plaćanja naknade za korišćenje građevinskog zemljišta, nisu u saglasnosti ni sa Ustavom.

Skupština opštine Prokuplje je, u odgovoru na navode iz inicijative, koji je dostavila posredstvom Javnog pravobranilaštva ove opštine, pored ostalog, istakla da je Odluci nesporno „data retroaktivna snaga“, ali da ovaj „formalni nedostatak“ ne utiče na obavezu inicijatora po osnovu plaćanja naknade, niti utiče na visinu ove obaveze.

S obzirom na navode i razloge osporavanja Odluke o izmeni i dopuni Odluke o utvrđivanju naknade za korišćenje gradskog građevinskog zemljišta koji su izneti u inicijativi, Ustavni sud je utvrdio da je predmet inicijative ocena saglasnosti odredbe člana 4. Odluke sa članom 197. Ustava.

S tim u vezi, Ustavni sud je konstatovao da je osporenu Odluku o izmeni i dopuni Odluke o utvrđivanju naknade za korišćenje gradskog građevinskog zemljišta donela, 3. aprila 2013. godine, Skupština opštine Prokuplje i da je Odluka objavljena u „Službenom listu opštine Prokuplje“, broj 2/13, od 4. aprila 2013. godine. Osporenim članom 4. Odluke propisano je da Odluka stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu opštine Prokuplje“, a primenjivaće se počev od 1. januara 2013. godine. Ova odluka je prestala da važi 1. maja 2013. godine, kada je stupila na snagu Odluka o izmeni Odluke o utvrđivanju naknade za korišćenje gradskog građevinskog zemljišta („Službeni list opštine Prokuplje“, broj 4/13).

Odredbama člana 197. Ustava Republike Srbije utvrđeno je da zakoni i svi drugi opšti akti ne mogu imati povratno dejstvo (stav 1.) i da, izuzetno, samo pojedine odredbe zakona mogu imati povratno dejstvo, ako to nalaže opšti interes utvrđen pri donošenju zakona (stav 2.).

Imajući u vidu da je Odluka objavljena 4. aprila 2013. godine, da je stupila na snagu 5. aprila 2013. godine, a da je osporenom odredbom člana 4. Odluke bila predviđena primena ovog akta od 1. januara 2013. godine, tj. u periodu pre stupanja na snagu Odluke, Ustavni sud je utvrdio da odredba člana 4. Odluke, u delu koji glasi: „a primenjivaće se počev od 01.01.2013. godine“, nije u vreme važenja bila u saglasnosti sa odredbama člana 197. st. 1. i 2. Ustava. Ovo iz razloga što navedene ustavne odredbe zabranjuju povratno dejstvo zakona i drugih opštih akata, a izuzetak u pogledu povratnog dejstva opštih pravnih akata dopuštaju samo kada se radi o pojedinim odredbama zakona, a ne i drugih opštih akata, i pod uslovom da to nalaže opšti interes utvrđen pri donošenju zakona. S tim u vezi, Ustavni sud ukazuje da iz navedenog proizlazi da je Odluka, saglasno Ustavu, počela da se primenjuje danom njenog stupanja na snagu, tj. 5. aprila 2013. godine.

S obzirom na to da se inicijativom osporava ustavnost odredbe Odluke kojom je regulisano pitanje o ko me Ustavni sud već ima zauzet stav i izgrađenu praksu, Ustavni sud je, na osnovu člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11 i 18/13-Odluka US), odlučio bez donošenja rešenja o pokretanju postupka.

Polazeći od izloženog, na osnovu odredaba člana 42a stav 1. tačka 2) i člana 45. tačka 1) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

Vesna Ilić Prelić

Slični dokumenti

• Už 1869/2019: Odluka kojom se usvaja ustavna žalba zbog povrede prava na pristup sudu
• IUo 146/2013: Utvrđivanje nezakonitosti Pravilnika o zaradama u stomatološkoj službi Doma zdravlja Leskovac
• IUo 939/2010: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti retroaktivne primene opštinske odluke o taksama
• IUo 234/2013: Neustavnost odredbe opštinske odluke o lokalnim taksama zbog povratnog dejstva
• IUo 1473/2010: Rešenje Ustavnog suda o ustavnosti odredbe o stupanju na snagu odluke
• IUl 123/2009: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odredbe opštinske odluke o stupanju na snagu
• IUo 233/2013: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odredbe o stupanju na snagu opštinske odluke