Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio da odredba odluke grada Smedereva, koja propisuje stupanje na snagu danom donošenja, nije u saglasnosti sa Ustavom. Istovremeno je odbacio inicijativu u delu koji se odnosi na visinu koeficijenata za plate funkcionera.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-1638/2010
27.06.2013.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša B. Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, Bratislav Đokić, dr Goran Ilić, dr Marija Draškić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 27. juna 2013. godine, doneo je

O D L U K U

1. Utvrđuje se da član 20. Odluke o platama i naknadama izabranih i postavljenih lica u organima grada Smedereva i naknadama za rad članova radnih tela Skupštine grada Smedereva ("Službeni list grada Smedereva", broj 7/08) u delu koji glasi: "ova odluka stupa na snagu danom donošenja" , nije u saglasnosti sa Ustavom i zakonom.

2. Odbacuje se inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti člana 10. Odluke iz tačke 1.

3. Odbacuje se zahtev za obustavu izvršenja pojedinačnih akata i radnji preduzetih na osnovu Odluke iz tačke 1.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti odredaba čl. 10. i 20. Odluke o platama i naknadama izabranih i postavljenih lica u organima grada Smedereva i naknadama za rad članova radnih tela Skupštine grada Smedereva ("Službeni list grada Smedereva", broj 7/08). U inicijativi se navodi da Skupština grada Smedereva nije imala zakonsko ovlašćenje da za postavljena lica utvrdi koeficijente koji su iznad propisane gornje granice utvrđene Zakonom o platama u državnim organima i javnim službama ("Službeni glasnik RS", br. 34/01, 62/06 i dr. zakon, 63/06 – ispr. dr. zakona i 116/08-dr. zakoni) i Uredbom o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima ("Službeni glasnik RS", broj 44/08 – prečišćen tekst), kao i da nema zakonskog osnova da se plata izabranog, imenovanog i postavljenog lica uvećava po osnovu složenosti i odgovornosti poslova koji su već sadržani u koeficijentu. Inicijator je posebno ukazao da je Ustavni sud već zauzeo stav o spornom pravnom pitanju u svojoj Odluci broj IU-305/2009 od 22. jula 2010. godine. Odredbom člana 20. Odluke kojom je predviđeno da Odluka stupa na snagu danom donošenja i da će se primenjivati na isplate počev od 1. decembra 2008. godine, po mišljenju podnosioca inicijative, suprotna je odredbama čl. 196. i 197. Ustava Republike Srbije o stupanju na snagu opšteg akta i zabrani retroaktivne primene propisa i opštih akata lokalne samouprave. Takođe je predloženo da Ustavni sud, do donošenja konačne odluke, obustavi primenu osporene Odluke i time spreči dalje nezakonito prisvajanje budžetskog novca.

U odgovoru donosioca akta navodi se, pored ostalog, da su koeficijenti za obračun i isplatu plata postavljenih lica utvrđeni u skladu sa članom 9. stav 2. tačka 2) Zakona o platama u državnim organima i javnim službama , koji propisuje da se koeficijenti za obračun i isplatu plata postavljenih lica u organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave utvrđuju najviše do koeficijenata utvrđenih aktom Vlade , i to za postavljena lica u gradovima najviše do koeficijenta za obračun i isplatu plata sekretara ministarstva. Takođe je članom 5. stav 1. alineja 1. Uredbe o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima propisano da se koeficijent utvrđen za imenovano i postavljeno lice uvećava najviše do 30% u zavisnosti od složenosti i odgovornosti poslova. Odredba člana 20. Odluke, po mišljenju davaoca odgovora, nema retroaktivno dejstvo, s obzirom na to da se isplata zarade izabranim i postavljenim licima vrši u sledećem mesecu za prethodni mesec , tako da je zarada za decembar 2008. godine navedenim licima isplaćena u januaru 2009. godine.

U sprovedenom prethodnom postupku, Ustavni sud je utvrdio da je osporenu Odluku o platama i naknadama izabranih i postavljenih lica u organima grada Smedereva i naknadama za rad članova radnih tela Skupštine grada Smedereva donela Skupština grada Smedereva , 17. decembra 2008. godine , na osnovu čl. 7. i 9. Zakona o platama u državnim organima i javnim službama ("Službeni glasnik RS", br. 34/01, 62/06 – drugi zakon i 63/06-ispravka drugog zakona), čl. 2. i 5. Uredbe o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima ("Službeni glasnik RS", broj 44/08-prečišćen tekst) i člana 19. Statuta grada Smedereva ("Službeni list grada Smedereva", broj 2/08). Osporena Odluka je izmenjena Odlukom o izmenama Odluke o platama i naknadama izabranih i postavljenih lica u organima grada Smedereva i naknadama za rad članova radnih tela Skupštine grada Smedereva, koju je donela, takođe, Skupština grada Smedereva , na sednici održanoj 31. marta 2011. godine. Izmenama Odluke nisu obuhvaćene osporene odredbe osnovnog teksta Odluke. Ovom odlukom utvrđuje se pravo na platu, naknade i ostala primanja izabranih i postavljenih lica u organima grada Smedereva i naknada za rad članova radnih tela Skupštine grada Smedereva (član 1.).

Osporenim odredbama Odluke propisano je: da koeficijent za obračun i isplatu plata postavljenih lica iznosi 21,50 – za načelnika gradske uprave, sekretara Skupštine grada, gradskog javnog pravobranioca i pomoćnike gradonačelnika i uvećava se po osnovu složenosti i odgovornosti za 30% , tako da konačan koeficijent za obračun plate navedenih lica iznosi 27,95 (član 10. alin eja 1.); 20,50 – za zamenika načelnika gradske uprave, zamenika sekretara skupštine grada i zamenika gradskog javnog pravobranioca i uvećava se po osnovu složenosti i odgovornosti za 30%, tako da konačan koeficijent za obračun plate navdenih lica iznosi 26,65 (član 10. alineja 2.); da ova Odluka stupa na snagu danom donošenja i objaviće se u "Službenom listu grada Smedereva", a primenjivaće se na isplate počev od 1. decembra 2008. godine (član 20.).

Zakonom o platama u državnim organima i javnim službama ("Službeni glasnik RS", br. 34/01, 92/11 i 10/13) propisano je: da se plate izabranih, imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih iz člana 1. ovog Zakona utvrđuju na osnovu osnovice za obračun plata, koeficijenta, dodatka na platu i obaveza koje zaposleni plaća po osnovu poreza i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje iz plate, u skladu sa zakonom (član 2. stav 1.); da osnovicu za obračun plata utvrđuje Vlada, osim za predsednika Republike, narodne poslanike i imenovana, postavljena i zaposlena lica u službama predsednika Republike i Narodne skupštine Republike Srbije (član 3. stav 1.); da koeficijent izražava složenost poslova, odgovornost, uslove rada i stručnu spremu a sadrži i dodatak na ime naknade za ishranu u toku rada i regresa za korišćenje godišnjeg odmora (član 4.); da se koeficijenti za obračun i isplatu plata postavljenih lica u organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave utvrđuju najviše do koeficijenata utvrđenih aktom Vlade iz člana 8. ovog zakona, i to za postavljena lica u gradovima, najviše do koeficijenta za obračun i isplatu plate sekretara ministarstva (član 9. stav 2. tačka 2)).

Uredbom o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima ("Službeni glasnik RS", br. 44/08 i 2/12) propisano je da koeficijent za obračun i isplatu plate sekretara ministarstva iznosi 21,50 (član 2. alineja 3.); da se koeficijent iz čl. 2. i 4. ove uredbe, za imenovana i postavljena lica i zaposlene u organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave uvećava, po osnovu složenosti i odgovornosti poslova za dodatni koeficijent , i to u organima gradova do 13,50 za imenovano i postavljeno lice (član 5. stav 1. alineja 2 .), kao i da se koeficijent iz čl. 2. i 4. ove uredbe uvećan za koeficijent utvrđen za imenovano i postavljeno lice, odnosno zvanje i zanimanje u skladu sa stavom 1. ovog člana, može uvećati imenovanom i postavljenom licu - najviše do 30% (član 5. stav 2. alineja 1.).

Polazeći od izloženog, Ustavni sud je konstatovao da su koeficijenti za obračun i isplatu plata postavljenih lica iz osporenog člana 10. Odluke utvrđeni na način koji je saglasan sa odredbama Zakona o platama u državnim organima i javnim službama i Uredbe o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima.

Kada je u pitanju uvećanje utvrđenih koeficijenata po osnovu složenosti i odgovornosti poslova za 30%, Ustavni sud je, takođe, konstatovao da su propisana uvećanja koeficijenta za postavljena lica u organima grada Smedereva u granicama predviđenim odredba ma člana 5. st. 1. i 2. Uredbe o koeficijentima.

Sud ukazuje da se Odluka broj IU-305/2009 od 22. jula 2010. godine na koju se poziva podnosilac inicijative ne može dovesti u pravnu vezu sa ovim predmetom , s obzirom na to da se Ustavni sud u navedenoj odluci izjašnjavao o potpuno drugim pravnim pitanjima.

Imajući u vidu da je osporena odredba Odluke u navedenom delu saglasna sa zakonom, samim tim saglasna je i sa odredbom člana 195. stav 2. Ustava, prema kojoj statuti, odluke i svi drugi opšti akti autonomnih pokrajina i jedinica lokalne samouprave moraju biti saglasni sa zakonom.

Kako je Ustavni sud našao da je inicijativa u ovom delu neprihvatljiva, jer iznetim razlozima osporavanja nije potkrepljena tvrdnja da ima osnova za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti odredbe člana 10. Odluke, inicijativu je odbacio, saglasno odredbi člana 53. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", br. 109/07, 99/11 i 18/13 - Odluka US ), odlučujući kao u tački 2. izreke.

Odlučujući o ustavnosti odredbe člana 20. Odluke kojom je propisano da ova Odluka stupa na snagu danom donošenja, Ustavni sud je konstatovao da osporena odredba nije saglasna sa ustavnim principima iz člana 196. stav 4. Ustava, imajući u vidu da Odluka ne može da stupi na snagu pre samog čina objavljivanja.

S obzirom na napred izloženo, kao i polazeći od toga da se inicijativom osporava ustavnost i zakonitost odredbe opšteg akta kojom se regulišu pitanja o kojima Ustavni sud već ima zauzet stav, kao i da je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i prikupljeni podaci pružali su pouzdan osnov za odlučivanje, Ustavni sud je u ovom delu odlučio bez donošenja rešenja o pokretanju postupka, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu , kao u tački 1. izreke.

Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 56. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, u tački 3. izreke odbacio zahtev za obustavu izvršenja pojedinačnih akata i radnji preduzetih na osnovu osporene Odluke, jer je doneo konačnu odluku u ovoj pravnoj stvari.

Na osnovu iznetog i odredaba člana 42a stav 1. tačka 2), člana 45. tač. 1) i 4) i člana 46. tač. 3) i 5) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu odredbe člana 168. stav 3. Ustava Republike Srbije, deo člana 20. Odluke navedene u tački 1. izreke prestaje da važi danom objavljivanja Odluke Ustavnog suda u "Službenom glasniku Republike Srbije".

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša B. Slijepčević

Slični dokumenti

• IUl 305/2009: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti opštinske odluke o platama funkcionera
• IUo 70/2017: Odluka Ustavnog suda o sukobu nadležnosti u postupku izbora sudija
• IUo 20/2010: Neustavnost opštinske odluke o uvođenju „funkcionerskog dodatka“ na platu
• IUo 114/2021: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti i nezakonitosti gradskog pravilnika
• IU 63/2007: Utvrđena neustavnost dela Uredbe o koeficijentima za plate u zatvorima
• IU 229/2006: Odbijanje predloga za utvrđivanje neustavnosti Uredbe o koeficijentima za plate
• IU 115/2002: Odluka Ustavnog suda o ustavnosti uredbi o koeficijentima za plate u javnim službama