Neustavnost opštinske odluke o uvođenju „funkcionerskog dodatka“ na platu

Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio da je odredba opštinske odluke kojom se uvodi „funkcionerski dodatak“ na platu izabranih i postavljenih lica neustavna i nezakonita. Zakon o platama taksativno određuje dodatke na platu, među kojima ovaj nije predviđen.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-20/2010
22.11.2012.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša B. Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 22. novembra 2012. godine, doneo je

O D L U K U

1. Utvrđuje se da odredba člana 10. Odluke o platama i naknadama izabranih, postavljenih i imenovanih lica, odbornika, članova upravnih i nadzornih odbora, školskih odbora i radnih tela organa opštine ("Službeni list opština Srema", broj 14/08) nije u saglasnosti sa Ustavom i zakonom.

2. Utvrđuje se da Odluka o dodacima izabranih i postavljenih lica, broj: 01-011-188/08, koju je donela Komisija za kadrovska i administrativna pitanja i radne odnose Skupštine opštine Beočin 12. septembra 2008. godine, u vreme važenja, nije bila u saglasnosti sa Ustavom i zakonom.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti odredbe člana 10. Odluke navedene u tački 1. izreke, kao i Odluke navedene u tački 2. izreke. Inicijator smatra da je "funkcionerski dodatak" uveden odredbom člana 10. osporene Odluke iz tačke 1. izreke nezakonit, jer je članom 5. Zakona o platama u državnim organima i javnim službama ("Službeni glasnik RS", br. 34/01, 62/06 i 116/08) propisano po kojim osnovama se može isplaćivati dodatak na platu, a "funkcionerski dodatak" koji je uveden osporenom odredbom ne može se svrstati ni u jedan od taksativno navedenih osnova. Navodeći da su vrsta, način obračuna i visina dodataka na platu propisani navedenim Zakonom i Uredbom o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima, koja je doneta na osnovu navedenog zakona, inicijator ističe da propisivanje "funkcionerskog dodatka" ne može biti u nadležnosti skupštine jedinice lokalne samouprave, odnosno njenih radnih tela i komisija. Takođe, smatra da je nezakonita i Odluka o dodacima izabranih i postavljenih lica iz tačke 2. izreke, jer je doneta u izvršenju Odluke iz tačke 1. izreke koja ne može predstavljati validan pravni osnov za donošenje te odluke .

Donosilac osporenih akata u odgovoru navodi, pored ostalog, da je uvećanje plate u vidu funkcionerskog dodatka propisanog osporenom odredbom člana 10. prve navedene odluke utvrđeno shodno odredbama Odluke o načinu obavljanja funkcija u organima opštine Beočin ("Službeni list opština Srema", broj 26/09), kojom je propisano ko su funkcioneri, kao i način obavljanja funkcija. Pored ovoga, davalac odgovora ističe da je Komisija za kadrovska i administrativna pitanja i radne odnose Skupštine opštine Beočin 12. septembra 2008. godine donela Odluku o dodacima izabranih i postavljenih lica, broj: 01-011-188/08, kojom je utvrđeno koja lica imaju pravo na dodatak i u kom iznosu, napominjući da je navedenim licima prethodno izdala pojedinačna rešenja o utvrđivanju prava na platu shodno odredbama Zakona o platama u državnim organima i javnim službama i odgovarajuće Uredbe o koeficijentima, te da je 9. marta 2010. godine donela Odluku o stavljanju van snage Odluke o dodacima izabranih i postavljenih lica, broj: 01-011-76/10, čime je isplata navedenih dodataka bila obustavljena. Donosilac ak ata iznosi mišljenje da je osporena Odluka iz tačke 1. izreke doneta u skladu sa članom 32. stav 1. tačka 6) Zakona o lokalnoj samoupravi ("Službeni glasnik RS", broj 129/07), kojom je utvrđeno ovlašćenje skupštine jedinice lokalne samouprave da donosi propise i druge opšte akte, pa se, prema navodima iz odgovora, u konkretnom slučaju radi o aktu raspolaganja jedinice lokalne samouprave kojim je ovlašćenje za utvrđivanje prava na dodatak pomenutim kategorijama lica povereno Komisiji za kadrovska i administrativna pitanja i radne odnose koja je nadležna za donošenje pojedinačnih akata o platama, naknadama i drugim primanjima izabranih i postavljenih lica. Stoga smatra da osporenom regulativom nisu povređene odredbe Zakona o platama u državnim organima i javnim službama i odgovarajuće Uredbe o koeficijentima, navodeći da se osporena odredba člana 10. navedene odluke primenjivala u ograničenom vremenskom periodu (od 1. septembra 2008. godine do 9. marta 20010. godine), kada je stavljena van snage osporen a Odluk a o dodacima izabranih i postavljenih lica.

U postupku pred Ustavnim sudom utvrđeno je sledeće:

Odluku o platama i naknadama izabranih, postavljenih i imenovanih lica, odbornika, članova upravnih i nadzornih odbora, školskih odbora i radnih tela organa opštine ("Službeni list opština Srema", broj 14/08), čiji je član 10. predmet osporavanja inicijatora, donela je Skupština opštine Beočin 7. jula 2008. godine, pozivom na odredbe Zakona o platama u državnim organima i javnim službama ("Službeni glasnik RS", broj 34/01), člana 2. Uredbe o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima ("Službeni glasnik RS", br. 95/05 i 6/07) i člana 105. Statuta opštine Beočin ("Službeni list opština Srema", br. 11/02, 23/02, 26/04, 3/06 i 8/06). Osporenom odredbom člana 10. ove odluke propisano je da funkcionerski dodatak izabranim i postavljenim licima utvrđuje Komisija za kadrovska i administrativna pitanja i radne odnose. Osporenu Odluku o dodacima izabranih i postavljenih lica, broj: 01-011-188/08, donela je Komisija za kadrovska i administrativna pitanja i radne odnose Skupštine opštine Beočin, 12. septembra 2008. godine , i ova odluka stavljena je van snage 9. marta 2010. godine, na osnovu Odluke o stavljanju van snage Odluke o dodacima izabranih i postavljenih lica, broj: 01- 011-76/10. Ovom odlukom utvrđeno je pravo na dodatak za platu za izabrana lica (predsednika opštine i zamenika predsednika opštine) i za postavljena lica (sekretara skupštine opštine i načelnika opštinske uprave), kao i visina dodatka izražena u fiksnom iznosu za navedene kategorije lica.

Ustavni sud nalazi da su za ocenu zakonitosti obe osporene odluke od značaja odredbe Zakona o platama u državnim organima i javnim službama ("Službeni glasnik RS", br. 34/01, 62/06, 116/08 i 92/11), kojima je uređen način utvrđivanja plata, dodataka, naknada i ostalih primanja izabranih, postavljenih i zaposlenih lica u organima i organizacijama teritorijalne autonomije i lokalne samouprave. Ovim zakonom propisano je: da se plate izabranih, imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih iz člana 1. ovog zakona utvrđuju na osnovu osnovice za obračun plata, koeficijenta, dodatka na platu i obaveza koje zaposleni plaća po osnovu poreza i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje iz plate u skladu sa zakonom (član 2.); da osnovicu za obračun plata utvrđuje Vlada (član 3.); da koeficijent izražava složenost poslova, odgovornost, uslove rada i stručnu spremu, a sadrži i dodatak na ime naknade za ishranu u toku rada i regresa za korišće godišnjeg odmora (član 4.); da je koeficijent za obračun i isplatu plate narodnog poslanika na stalnom radu u Narodnoj skupštini 8,60 (član 7. stav 1. alineja deveta); da se koeficijenti za obračun i isplatu plata izabranih i postavljenih lica u organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave utvrđuju najviše do koeficijenata utvrđenih ovim zakonom, i to za izabrana lica u opštinama sa preko 60.000 stanovnika – najviše do koeficijenta za obračun i isplatu plate narodnog poslanika na stalnom radu u Narodnoj skupštini, a za izabrana lica u ostalim opštinama najviše do 90% koeficijenta za obračun i isplatu plate narodnog poslanika na stalnom radu u Narodnoj sk upštini (član 9. stav 1. tač. 3) i 4)), dok se koeficijenti za postavljena lica u opštinama sa preko 60.000 stanovnika utvrđuju najviše do koeficijenta za obračun i isplatu plata načelnika okruga, a u ostalim opštinama najviše do 90% koeficijenta za obračun i isplatu plate načelnika okruga (član 9. stav 2. tač. 3. i 4.) .

Polazeći od navedenih odredaba Zakona o platama u državnim organima i javnim službama, Ustavni sud je utvrdio da donosilac osporenog akta nije imao zakonsko ovlašćenje da svojim aktom propiše uvećanje plate u vidu funkcionerskog dodatka izabranim i postavljenim licima, kako je to učinjeno osporenim članom 10. Odluke o platama i naknadama izabranih, postavljenih i imenovanih lica, odbornika, članova upravnih i nadzornih odbora, školskih odbora i radnih tela organa opštine. Naime, budući da je odredbama člana 2. Zakona o platama u državnim organima i javnim službama propisan način utvrđivanja plate, a da je odredbama člana 4. istog zakona propisano šta sve predstavlja dodatak na platu, Ustavni sud nalazi da ne postoji zakonski osnov za uvećanje plate navedenim kategorijama lica opštim aktom jedinice lokalne samouprave. Sud konstatuje da Zakon o lokalnoj samoupravi ("Službeni glasnik RS", broj 129/07), na koji se poziva donosilac akta , ne sadrži nijednu odredbu kojom je utvrđeno ovlašćenje skupštine jedinice lokalne samouprave za propisivanje dodatka na platu izabranih i postavljenih lica, budući da su ta pitanja predmet uređivanja Zakona o platama u državnim organima i javnim službama i odgovarajućeg akta Vlade donetog na osnovu ovog zakona. Kako je osporenim pravnim normiranjem Skupština opštine Beočin prekoračila granice svojih zakonskih ovlašćenja Ustavni sud je utvrdio da osporena odredba člana 10. navedene Odluke nije u saglasnosti sa zakonom, kao što je odlučeno u tački 1. izreke.

Budući da je odredbom člana 195. stav 2. Ustava Republike Srbije utvrđeno da statuti, odluke i svi drugi opšti akti autonomnih pokrajina i jedinica lokalne samouprave moraju biti saglasni sa zakonom, to nesaglasnost osporene odredbe navedene Odluke ima za posledicu i njenu nesaglasnost sa Ustavom.

Osporena Odluka o dodacima izabranih i postavljenih lica, broj: 01-011-188/08, koju je donela Komisija za kadrovska i administrativna pitanja i radne odnose Skupštine opštine Beočin 12. septembra 2008. godine, na osnovu ovlašćenja iz člana 10. Odluke navedene u tački 1. izreke, kao akt realizacije ove odredbe čija je neustavnost i nezakonitost utvrđena , prestala je da važi 9. marta 2010. godine, a inicijativa za ocenu njene ustavnosti i zakonitosti podneta je Ustavnom sudu 20. januara 2010. godine. Kako Ustavni sud može ocenjivati saglasnost opštih akata sa Ustavom i zakonom i po prestanku njihovog važenja, ako je postupak ocene ustavnosti pokrenut najkasnije u roku od šest meseci od prestanka njihovog važenja, saglasno odredbi člana 64. Zakona o Ustav nom sudu ("Službeni glasnik RS", br. 109/07 i 99/11) , Ustavni sud je odlučio kao u tački 2. izreke.

S obzirom na to da je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i da su prikupljeni podaci pružili pouzdani osnov za odlučivanje, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, odlučio bez donošenja rešenja o pokretanju postupka.

Imajući u vidu navedeno, Ustavni sud je, na osnovu odredaba člana 42a stav 1. tačka 2) i člana 45 tač. 1) i 4) Zakona o Ustavnom sudu, doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu odredbe člana 168. stav 3. Ustava, odredba člana 10. Odluke navedene u tački 1. izreke prestaje da važi danom objavljivanja Odluke Ustavnog suda u "Službenom glasniku Republike Srbije".

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša B. Slijepčević

Neustavnost opštinske odluke o uvođenju „funkcionerskog dodatka“ na platu

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti