Kratak pregled

Ustavni sud odbacuje inicijativu za ocenu ustavnosti odredbe opštinske odluke koja propisuje uslov od pet godina posedovanja vozačke dozvole za taksiste. Sud smatra da je opština imala zakonsko ovlašćenje da propiše bliže uslove radi povećanja bezbednosti.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-256/2009
06.09.2012.
Beograd

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda dr Dragiša B. Slijepčević, predsednik Veća i sudije dr Bosa Nenadić, Katarina Manojlović Andrić, dr Olivera Vučić, Predrag Ćetković, Milan Stanić, Bratislav Đokić i mr Tomislav Stojković, članovi Veća, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 1. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 6. septembra 2012. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Odbacuje se inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti odredbe člana 22. tačka 1. Odluke o javnom prevozu putnika u drumskom saobraćaju na teritoriji opštine Bačka Palanka („Službeni list Opštine Bačka Palanka“, broj 16/06).

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti odredbe člana 22. tačka 1. Odluke navedene u izreci. Po mišljenju podnosioca inicijative, osporena odredba Odluke kojom je propisano da fizičko lice može obavljati taksi prevoz, ako pored opštih uslova utvrđenih zakonom ima i vozačku dozvolu odgovarajuće kategorije u trajanju od najmanje pet godina, nije u saglasnosti sa Ustavom i zakonom, jer mu je, kako navodi, povređeno njegovo pravo na rad zagarantovano članom 60. Ustava. Iako se inicijativom traži i ocena zakonitosti osporene Odluke, iz razloga koji su navedeni, kao i formulisanog zahteva kako da se odluči, sledi da se osporava jedino ustavnost navedene odredbe Odluke.

U odgovoru donosioca navodi se da je Skupština opštine Bačka Palanka osporenu Odluku o javnom prevozu putnika u drumskom saobraćaju na teritoriji opštine Bačka Palanka, donela na osnovu člana 7. Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju („službeni glasnik RS“, br. 46/95, 66/01, 61705, 91/05 i 62/06), kojim je propisano da opština, odnosno grad uređuje i obezbeđuje, u skladu sa zakonom, organizaciju i način obavljanja javnog prevoza putnika koji se obavlja na teritoriji jedne opštine, odnosno grada i auto-taksi prevoza, a da je pravni osnov za utvrđivanje uslova koji je predviđen osporenom odredbom Odluke sadržan u članu 36. stav 1. Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju, kojim je dato ovlašćenje opštini, odnosno gradu, da propiše bliže uslove za obavljanje auto-taksi prevoza. Kako je osporena odredba Odluke doneta na osnovu ovlašćenja opštine propisanog članom 36. Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju i ne uskraćuje pravo na rad nijednom kandidatu koji ispunjava propisane uslove, to ova odredba, kako se navodi u odgovoru, nije u suprotnosti sa članom 60. Ustava. Dalje se navodi da je uslov predviđen osporenom odredbom Odluke propisan iz razloga da bi se poveća la bezbednost građana prilikom korišćenja auto-taksi usluga, tako što će ovaj prevoz obavljati profesionalni vozači koji imaju odgovarajuće vozačko iskustvo za bezbedno obavljanje delatnosti, te da i Zakon o bezbednosti saobraćaja na putevima „pravi razliku u pogledu vozačkog iskustva“ tako što propisuje da se nakon položenog vozačkog ispita izdaje probna vozačka dozvola u trajanju od godinu dana i da imaoci ove dozvole mogu da upravljaju vozilom samo uz nadzor lica koje ima vozačku dozvolu u trajanju od najmanje pet godina.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio da je osporenu Odluku o prevozu putnika u drumskom saobraćaju na teritoriji opštine Bačka Palanka („Službeni list Opštine Bačka Palanka“, broj 16/06) donela Skupština opštine Bačka Palanka, pozivom na član 7. Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju („Službeni glasnik RS“, br. 46/95, 66/01, 61/05, 91/05 i 62/06), član 18. tačka 4. Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, br. 9/02, 33/04 i 135/04), član 4. tačka 4. Zakona o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, br. 16/97 i 42/98) i član 34. tačka 5. Statuta Opštine Bačka Palanka. Osporenom odredbom člana 22. tačka 1. Odluke propisano je da fizičko lice može obavljati taksi prevoz, kao preduzetnik, ako pored opštih uslova utvrđenih zakonom, ima vozačku dozvolu odgovarajuće kategorije u trajanju od najmanje pet godina. Osporena Odluka prestala je da važi danom stupanja na snagu Odluke o javnom prevozu putnika u drumskom saobraćaju na teritoriji opštine Bačka Palanka („Službeni list Opštine bačka Palanka“, broj 35/11). I tom odlukom koja je na snazi kao uslov za obavljanje taksi prevoza propisano je posedovanje vozačke dozvole odgovarajuće kategorije najmanje pet godina (član 22. tačka 1.).

Ustavom Republike Srbije je utvrđeno: da se jemči pravo na rad, u skladu sa zakonom, da svako ima pravo na slobodan izbor rada i da su svima, pod jednakim uslovima, dostupna sva radna mesta (član 60. st. 1. do 3.); da Republika Srbija, pored ostalog, uređuje i obezbeđuje pravni položaj privrednih subjekata, sistem obavljanja pojedinih privrednih i drugih delatnosti i režim i bezbednost u svim vrstama saobraćaja (član 97. tač. 6. i 13.); da opština u skladu sa zakonom, uređuje i obezbeđuje lokalni prevoz (član 190. stav 1. tačka 3.).

Zakonom o prevozu u drumskom saobraćaju („Službeni glasnik RS“, br. 46/95, 66/01, 61/05, 91/05 i 62/06), na osnovu koga je osporena Odluka doneta, propisano je da opština, odnosno grad uređuje i obezbeđuje, u skladu sa zakonom, organizaciju i način obavljanja javnog prevoza putnika koji se obavlja na teritoriji jedne opštine, odnosno grada i auto-taksi prevoza (član 7.), da se javni prevoz putnika može obavljati kao linijski i vanlinijski i auto-taksi prevoz (član 8:), da opština, odnosno grad može propisati bliže uslove za obavljanje auto-taksi prevoza (član 36. stav 1.).

Zakonom o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, broj 129/07) propisano je da opština, u skladu sa Ustavom i zakonom, uređuje i obezbeđuje posebne uslove i organizaciju autotaksi prevoza putnika (član 20. tačka 13)). Isto ovlašćenje opštine bilo je sadržano i u odredbi člana 18. tačka 11) Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, br. 9/02, 33/04 i 135/04) na osnovu koga je osporena Odluka doneta.

Iz navedenog, po oceni Suda, sledi da se odredbama člana 60.Ustava, na čiju povredu podnosilac inicijative ukazuje, jemči pravo na rad, u skladu sa zakonom. Budući da se osporenom odredbom Odluke propisuje uslov obavljanja auto-taksi delatnosti, Ustavni sud smatra da iz navedenih odredaba Ustava sledi i da se sistem obavljanja pojedinih privrednih delatnosti, kao i režim i bezbednost u svim vrstama saobraćaja uređuju zakonom, te da opština, u skladu sa zakonom, uređuje i obezbeđuje lokalni prevoz, pored ostalog i auto-taksi prevoz, kao zakonom određen oblik javnog prevoza koji se obavlja na teritoriji opštine. Polazeći od toga da Ustav neposredno ne uređuje odnose koji su predmet osporene odredbe Odluke, te da se uslovi obavljanja auto-taksi delatnosti na osnovu Ustava uređuju zakonom, i u skladu sa zakonom i aktima jedinice lokalne samouprave, to se za ocenu njene ustavnosti, kako se to podnetom inicijativom traži, kao prethodno, po shvatanju Suda, postavlja pitanje saglasnosti osporene odredbe Odluke sa zakonom. Imajući u vidu navedeno, kao i da podnosilac inicijative nije naveo bilo koji zakon sa kojim osporena Odluka, po njegovom mišljenju, nije u saglasnosti, to iznetim razlozima u inicijativi nije potkrepljena tvrdnja da ima osnova za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti osporene odredbe člana 22. tačka 1. Odluke navedene u izreci. Stoga je Ustavni sud podnetu inicijativu odbacio, saglasno odredbi člana 53. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07 i 99/11).

Ustavni sud konstatuje da je predmetu IU-169/02 („Bilten“ broj 2/2003 , str. 109-111 ) i IU-262/05 („Bilten“ broj 2/ 2008, str. 163-167.), polazeći od toga da auto-taksi prevoz predstavlja poseban oblik javnog prevoza, zauzeo stav da je propisivanje uslova da taksi vozač ima odgovarajuću vozačku dozvolu određen broj godina pre podnošenja zahteva za obavljanje ove delatnosti, u skladu sa ovlašćenjem opštine sadržanim u odredbama Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju i Zakona o lokalnoj samoupravi, prema kojima su opština, odnosno grad ovlašćeni da preko svojih organa uređuju i obezbeđuju posebne, odnosno bliže uslove i organizaciju auto-taksi prevoza.

Polazeći od izloženog, Ustavni sud je, na osnovu odredaba člana 42b stav 1. tačka 2) i člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu doneo Rešenje kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

dr Dragiša B. Slijepčević

Slični dokumenti

• IU 270/2006: Ocena ustavnosti i zakonitosti opštinske odluke o auto-taksi prevozu
• IUo 886/2010: Neustavnost i nezakonitost opštinske odluke o auto-taksi prevozu
• IUo 325/2009: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti uslovljavanja obavljanja taksi delatnosti izmirenjem poreza
• IUl 335/2009: Neustavnost odredbi gradske odluke o starosti taksi vozila
• IUo 179/2009: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti gradske odluke o auto-taksi prevozu
• IUz 188/2012: Pokretanje postupka za ocenu ustavnosti odredaba zakona o auto-taksi prevozu
• IUl 296/2009: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti opštinske odluke o auto-taksi prevozu