Odluka Ustavnog suda o neustavnosti opštinske odluke o izgradnji mini hidrocentrala

Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio da je Odluka o uslovima za izgradnju mini hidrocentrala na području opštine Kosjerić neustavna i nezakonita. Opštinsko veće, kao izvršni organ, nije bilo nadležno za donošenje opšteg pravnog akta, što je u isključivoj nadležnosti skupštine opštine.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-321/2013
26.03.2015.
Beograd

Ustavni sud, u sastavu: predsednik Vesna Ilić Prelić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, dr Dragiša B. Slijepčević, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnov u člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 26. marta 2015. godine, doneo je

O D L U K U

Utvrđuje se da Odluka o uslovima za izgradnju mini hidrocentrala na području opštine Kosjerić („Službeni list opštine Kosjerić“, broj 4/12) nije u saglasnosti sa Ustavom i zakonom.

O b r a z l o ž e nj e

Predlogom Javnog pravobranilaštva opštine Kosjerić pokrenut je pred Ustavnim sudom postupak za utvrđivanje neustavnosti i nezakonitosti Odluke navedene u izreci. Ističući da je osporena Odluka, po svojoj pravnoj prirodi, opšti pravni akt i da je donošenje opštih akata, saglasno odredbi člana 191. stav 2. Ustava Republike Srbije i odredbi člana 32. tačka 6) Zakona o lokalnoj samoupravi, u nadležnosti skupštine opštine, a ne opštinskog veća koje, u smislu odredbe člana 46. tačka 2) Zakona o lokalnoj samoupravi, neposredno izvršava i stara se o izvršavanju odluka i drugih akata skupštine opštine, predlagač smatra da je „prekoračenjem svojih ovlašćenja kao izvršnog organa“, Opštinsko veće opštine Kosjerić donelo osporenu Odluku koja je u celini nesaglasna sa odredbama člana 191. stav 2. i člana 195. st. 2. i 3. Ustava i „navedenim odredbama Zakona o lokalnoj samoupravi“. Podnosilac predloga takođe navodi da su uslovi i postupak izgradnje mini hidrocentrala uređeni Zakonom o planiranju i izgradnji i Zakonom o energetici i da „nijednom odredbom zakona nije utvrđena nadležnost jedinica lokalne samouprave da svojim opštim aktima uređuju pitanja koja se tiču uslova i postupka izgradnje mini hidrocentrala“, te da su osporenom Odlukom uređena pitanja koja „ne mogu biti predmet uređivanja aktom jedinice lokalne samouprave, iz kojih razloga Odluka u celini nije u saglasnosti sa zakonom“. Predlagač je istakao da se nije detaljnije upuštao u ocenu zakonitosti sadržine osporene Odluke, odnosno pojedinih odredaba ove odluke, s obzirom na to „da se odluka osporava u celini“.

Opštinsko veće opštine Kosjerić je u odgovoru na navode iz predloga, obavestilo Ustavni sud da je osporena Odluka na snazi.

U sprovedenom postupku, Ustavni sud je utvrdio da se osporenom Odlukom o uslovima za izgradnju mini hidrocentrala na području opštine Kosjerić („Službeni list opštine Kosjerić“, broj 4/12), koju je Opštinsko veće opštine Kosjerić donelo 31. maja 2012. godine, pozivajući se, pored ostalog, na odredbe člana 46. Zakona o lokalnoj samoupravi ( ''Službeni glasnik RS'', broj 129/07), regulišu uslovi za izgradnju malih hidroelektrana – mini hidrocentrala (u daljem tekstu: MHE) i osnovi za regulisanje međusobnih odnosa investitora sa opštinom Kosjerić, na čijoj teritoriji se budu gradile MHE (član 1. stav 1.). Osporenom Odlukom je određeno da su na području opštine Kosjerić moguće četiri lokacije za izgradnju MHE prema Katastru MHE snage od 166 k W do 667 k W i na više lokacija koje nisu evidentirane Katastrom MHE (član 1. stav 2.), da je opština Kosjerić usaglasila proceduru sa Zakonom o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS“, br. 72/09, 81/09 i 24/11) i da su donošenjem Prostornog plana opštine Kosjerić („Službeni list opštine Kosjerić“, broj 7/11) stvoreni uslovi za izgradnju MHE tako što će investitor, na osnovu njega, izrađivati urbanistički projekat kao planski osnov za izdavanje lokacijskih dozvola i da Prostorni plan opštine Kosjerić obuhvata vodoprivrednu osnovu i planirane MHE na rekama na području opštine Kosjerić (član 2.). Odredbama člana 3. osporene Odluke uređena je izrada urbanističkog projekta i propisana je njegova obavezna sadržina (stav 1.), utvrđeno je da se na postupak izgradnje MHE neposredno primenjuju odredbe Zakona o planiranju i izgradnji i Zakona o energetici, a da odobrenje za izgradnju MHE izdaje nadležni organ Opštinske uprave Kosjerić (stav 2.) i da je uz zahtev za izdavanje navedenog odobrenja potrebno priložiti predviđene saglasnosti kojima se potvrđuje nesmetan režim korišćenja voda, koje su pribavljene u skladu sa Zakonom o vodama, Zakonom o ribarstvu i Zakonom o zaštiti životne sredine (stav 3.). Saglasno odredbama člana 4. osporene Odluke, investitor izgradnje MHE zaključuje sa opštinom Kosjerić ugovor kojim će regulisati depozit za obezbeđenje lokacije (stav 1.), propisan je način na koji se utvrđuje iznos depozita koji se uplaćuje opštini Kosjerić pre izdavanja lokacijske dozvole i mogućnost plaćanja depozita na tri jednake rate u rokovima određenim Odlukom (st. 2. i 3.), utvrđeno je da će se naplaćeni depozit vratiti investitoru od procenta koji pripada opštini Kosjerić kroz proizvodnju i prodaju električne energije iz člana 6. ove odluke (stav 4.) i da će ugovorom biti određen i rok izgradnje MHE, a da po proteku tog roka, kao posledicu neizvršavanja ugovorne obaveze, investitor gubi lokaciju i uplaćeni depozit se ne vraća (stav 5.). Prema odredbama člana 5. osporene Odluke, pored stvaranja osnova za izradu urbanističkog projekta, opština Kosjerić se ugovorom iz člana 4. ove odluke obavezuje: da aktivno učestvuje u rešavanju imovinsko-pravnih odnosa radi pribavljanja zemljišta opredeljenog za izgradnju MHE, s tim što troškove pribavljanja zemljišta snosi investitor, da pruži logističku i pravnu pomoć investitoru kod dobijanja saglasnosti od javnih preduzeća, da aktivno učestvuje u postupcima za konstituisanje službenosti preko nepokretnosti drugih vlasnika radi obezbeđenja nesmetanog pristupa do objekata MHE. Osporenom Odlukom je takođe propisano da je investitor u obavezi da opštini Kosjerić, po izgradnji MHE i otpočinjanju rada, plaća 5% od proizvedene električne energije na ime naknade za proizvedenu električnu energiju (član 6.) i uređeno je stupanje na snagu osporene Odluke (član 7.).

Razmatrajući navode predlagača kojima se dovodi u pitanje nadležnost Opštinskog veća opštine Kosjerić, kao izvršnog organa, da donese osporenu Odluku koja je po svojoj pravnoj prirodi, a prema mišljenju podnosioca predloga, opšti pravni akt, Ustavni sud je pošao od odredaba člana 190. Ustava Republike Srbije kojima je utvrđen a nadležnost opštine i prema kojima poslove iz Ustavom utvrđene nadležnosti, opština preko svojih organa, vrši u skladu sa zakonom. Ustavom je takođe utvrđeno: da s kupština opštine donosi opšte akte iz svoje nadležnosti, usvaja budžet i završni račun opštine, donosi plan razvoja i prostorni plan opštine, raspisuje opštinski referendum i vrši druge poslove određene zakonom i statutom, da su organi opštine skupština opštine i drugi organi određeni statutom, u skladu sa zakonom, da skupština opštine odlučuje o izboru izvršnih organa opštine, u skladu sa zakonom i statutom (član 191. st. 2. do 4.); da statuti, odluke i svi drugi opšti akti autonomnih pokrajina i jedinica lokalne samouprave moraju biti saglasni sa zakonom (član 195. stav 2.).

Zakonom o lokalnoj samoupravi (''Službeni glasnik RS'', broj 129/07), koji je naveden kao pravni osnov za donošenje osporene Odluke, propisano je: da skupština opštine, u skladu sa zakonom, donosi propise i druge opšte akte (član 32. tačka 6)); da je opštinsko veće izvršni organ opštine (član 42.); da opštinsko veće predlaže statut, budžet i druge odluke i akte koje donosi skupština, da neposredno izvršava i stara se o izvršavanju odluka i drugih akata skupštine opštine, da donosi odluku o privremenom finansiranju u slučaju da skupština opštine ne donese budžet pre početka fiskalne godine, da vrši nadzor nad radom opštinske uprave, poništava ili ukida akte opštinske uprave koji nisu u saglasnosti sa zakonom, statutom i drugim opštim aktom ili odlukom koje donosi skupština opštine, da rešava u upravnom postupku u drugom stepenu o pravima i obavezama građana, preduzeća i ustanova i drugih organizacija u upravnim stvarima iz nadležnosti opštine, da se stara o izvršavanju poverenih nadležnosti iz okvira prava i dužnosti Republi ke, odnosno autonomne pokrajine i da postavlja i razrešava načelnika opštinske uprave, odnosno načelnike uprava za pojedine oblasti (član 46.).

Iz navedenih odredaba člana 46. Zakona o lokalnoj samoupravi proizlazi da je opštinsko veće nadležno da samostalno donosi samo jedan opšti akt, a to je odluka o privremenom finansiranju u slučaju da skupština opštine ne donese budžet pre početka fiskalne godine. Imajući u vidu da osporen a Odluk a sadrži norme koje na opšti način uređuju uslove i način izgradnje mini hidrocentrala na teritoriji opštine Kosjerić (čl. 2. i 3.), odnosno propisuju sadržinu ugovora kojim se reguliše odnos, tj. međusobna prava i obaveze investitora i opštine Kosjerić u vezi sa budućom izgradnjom mini hidrocentrala (čl. 4. i 5.) i obavezu investitora na određeno procentualno izdvajanje od proizvedene električne energije u korist opštine Kosjerić, a na ime naknade za proizvedenu električnu energiju (član 6.), što ovu odluku, po mišljenju Ustavnog suda, čini opštim pravnim aktom, Ustavni sud smatra da je Opštinsko veće opštine Kosjerić donošenjem osporene Odluke prekoračilo nadležnosti izvršnog organa jedinice lokalne samouprave, utvrđene Zakonom o lokalnoj samoupravi. Saglasno navedenom, Ustavni sud je ocenio da je osporena Odluka u celini nesaglasn a sa zakonom.

Kako je odredbom člana 195. stav 2. Ustava utvrđeno da opšti akti jedinica lokalne samouprave moraju biti saglasni sa zakonom, to osporena Odluka za koju je utvrđeno da nije u saglasnosti sa zakonom, nije saglasna ni sa Ustavom.

S obzirom na utvrđenu nenadležnost Opštinskog veća opštine Kosjerić da donese osporenu Odluku, Ustavni sud se nije dalje upuštao u ocenu ustavnosti i zakonitosti njene sadržine, odnosno materijalno-pravnih odredaba, a iz istog razloga Sud smatra da je eventualno razmatranje osnovanosti navoda predlagača o saglasnosti ove odluke sa odredbama Zakona o planiranju i izgradnji i Zakona o energetici, bespredmetno.

Polazeći od izloženog, na osnovu odredaba člana 42a stav 1. tačka 2) i člana 45. tač. 1) i 4) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni s ud je doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu odredbe člana 168. stav 3. Ustava, Odluka o uslovima za izgradnju mini hidrocentrala na području opštine Kosjerić, navedena u izreci, prestaje da važ i danom objavljivanja Odluke Ustavnog suda u „Službenom glasniku Republike Srbije“.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

Vesna Ilić Prelić

Odluka Ustavnog suda o neustavnosti opštinske odluke o izgradnji mini hidrocentrala

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti