SP
Prijava Registracija

Neustavnost i nezakonitost opštinskog pravilnika o parkiranju donetog od strane privrednog društva

Kratak pregled

Ustavni sud utvrđuje da Pravilnik o organizaciji i uređivanju stacioniranog saobraćaja na teritoriji opštine Ćuprija nije u saglasnosti s Ustavom i zakonom, jer ga je donelo privredno društvo umesto nadležne skupštine opštine, koja je jedina ovlašćena za uređivanje komunalnih delatnosti.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-327/2009
16.04.2010.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Bosa Nenadić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Vesna Ilić Prelić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, dr Dragiša Slijepčević, dr Dragan Stojanović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tač. 1. i 3. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 16. aprila 2010. godine, doneo je

 

O D L U K U

 

Utvrđuje se da Pravilnik o organizaciji i uređivanju stacioniranog saobraćaja na teritoriji opštine Ćuprija (''Službeni glasnik opštine Ćuprija'', broj 1/07) nije u saglasnosti s Ustavom i zakonom.

 

O b r a z l o ž e nj e

 

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za ocenu ustavnosti i zakonitosti Pravilnika o organizaciji i uređivanju stacionarnog saobraćaja na teritoriji opštine Ćuprija ("Službeni glasnik opštine Ćuprija", broj 1/07). Podnosilac inicijative smatra da je privredno društvo za obavljanje delatnosti stacioniranog saobraćaja, koje je svojim aktom osnovala Skupština opštine Ćuprija, donelo osporeni Pravilnik, iako Zakonom o komunalnim delatnostima i Zakonom o lokalnoj samoupravi za to nije imalo ovlašćenje, jer se radi o materiji koja je u isključivoj nadležnosti opštine Ćuprija. Naime, osporenim Pravilnikom su utvrđena parkirališta, zone stacioniranog saobraćaja, uslovi upravljanja i održavanja parkirališta i garaža, naplata parkiranja i uklanjanja vozila u opštini Ćuprija, a što se, po mišljenju inicijatora, najbolje može sagledati iz sadržine odredaba čl. 9, 11, 19, 23, 44, 45. i 46. osporenog Pravilnika i zbog čega, po njegovom mišljenju, osporeni Pravilnik nije moglo doneti navedeno privredno društvo, već samo nadležni organ opštine Ćuprija. Inicijator takođe smatra da su odredbe člana 44. osporenog Pravilnika, kojima je određena naknada za naplatu nedostajućih parking mesta, u suprotnosti sa odredbom člana 7. Odluke o osnivanju privrednog društva za obavljanje delatnosti stacioniranog saobraćaja (''Službeni glasnik opštine Ćuprija'', br. 5/06 i 10/06), da odredba člana 48. osporenog Pravilnika ima retroaktivno dejstvo, kao i da navedena Odluka o osnivanju privrednog društva nije objavljena u službenom glasilu opštine Ćuprija, imajući u vidu datum njenog donošenja. Na kraju inicijator zaključuje da nezakonitost osporenog Pravilnika podrazumeva i njegovu neustavnost, saglasno odredbama člana 195. Ustava.

U odgovoru na inicijativu se navodi da je Skupština opštine Ćuprija, na osnovu svojih zakonom propisanih ovlašćenja, donela Odluku o usvajanju idejnog rešenja stacioniranog saobraćaja i Odluku o osnivanju privrednog društva za obavljanje delatnosti stacioniranog saobraćaja, s obzirom na to da delatnost javnih parkirališta nije do tada bila uređena nijednom opštinskom odlukom, niti je zakonom proglašena komunalnom delatnošću od opšteg interesa. Obe odluke su objavljene u ''Službenom glasilu opštine Ćuprija'', broj 5 od 9. marta 2006. godine, ali je prilikom štampanja ovog službenog glasila došlo je do štamparske greške, jer je pogrešno naveden datum njegovog objavljivanja, pa umesto da stoji 9. mart 2006. godine, kao datum objavljivanja naveden je 9. mart 2005. godine, na šta inicijator ukazuje u svom podnesku. Tako je opština Ćuprija preko svog organa, Skupštine opštine, na osnovu ove dve odluke uredila način obavljanja delatnosti stacioniranog saobraćaja na svojoj teritoriji. Na osnovu člana 5. Odluke o osnivanju privrednog društva za obavljanje delatnosti stacioniranog saobraćaja je Skupština ''Parking servisa Ćuprija'' a.d, Ćuprija, donela osporeni Pravilnik. Donosilac osporenog Pravilnika smatra da se pravni osnov za uređenje svih pitanja iz ovog Pravilnika nalazi u navedenim odlukama Skupštine opštine Ćuprija, Pravilniku istog organa o uslovima za izdavanje odobrenja za izgradnju i Zakonu o planiranju i izgradnji (''Službeni glasnik RS'', br. 72/09 i 81/09). Donosilac osporenog Pravilnika takođe ističe da je rešavanjem delatnosti stacioniranog saobraćaja na ovakav način opština rešila materijalne izvore sredstava bez ulaganja sopstvenih budžetskih sredstava, kako u periodu osnivanja privrednog društva, tako i u toku njegovog obavljanja delatnosti, da je rešila organizaciona pitanja svojim učešćem u organima upravljanja, rukovođenja i kontrole u privrednom društvu, pitanje cena, kao i sva druga pitanja od interesa za opštinu i građane.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio da je osporeni Pravilnik o organizaciji i uređivanju stacionarnog saobraćaja na teritoriji opštine Ćuprija ("Službeni glasnik opštine Ćuprija", broj 1/07) donela Skupština "Parking servisa Ćuprija" a.d, na sednici od 19. januara 2007. godine. Pravilnik je donet na osnovu člana 5. Odluke Skupštine opštine Ćuprija o osnivanju privrednog društva za obavljanje delatnosti stacioniranog saobraćaja, Odluke Skupštine Mayera (Privredno društvo za saobraćajni inženjering iz Gornjeg Milanovca – jedan od osnivača privrednog društva za obavljanje delatnosti stacioniranog saobraćaja u opštini Ćuprija) broj 01-06 od 3. februara 2006. godine i ugovora o osnivanju "Parking servisa Ćuprija" a.d, Ćuprija. Pravilnikom su utvrđene zone stacionarnog saobraćaja, uslovi upravljanja, održavanja i korišćenja javnih parkirališta, javnih garaža (auto parkova), naplate parkiranja, kao i način obavljanja poslova u oblasti parkiranja, zaustavljanja, uklanjanja i čuvanja vozila na teritoriji opštine Ćuprija (član 1.). Osporenim odredbama Pravilnika propisano je: da se javna parkirališta kategorišu prema zonama i dozvoljenom vremenu parkiranja i da u skladu sa usvojenom studijom kao idejnim rešenjem, u gradu Ćuprija postoje tri zone stacioniranog saobraćaja (član 9. st. 1. i 2.); da izmene i dopune linija zona i ekstra zona stacioniranog saobraćaja donosi Skupština Parking servisa Ćuprija a.d, Ćuprija, uz saglasnost JP Direkcija za izgradnju Ćuprije (član 11.); da je za korišćenje javnog parkirališta korisnik dužan da plati odgovarajuću naknadu koju utvrđuje Skupština Parking servisa Ćuprija a.d. za određeno vreme korišćenja, kao i da Skupština donosi cenovnik pružanja usluga definisanih ovim pravilnikom, a u skladu sa ugovorom o osnivanju Parking servisa Ćuprija a.d, Ćuprija, broj 01-031-140 od 16. marta 2006. godine (član 19. st. 1. i 4.); da je korisnik koji postupi suprotno odredbama člana 20. i člana 21. stav 2. ovog pravilnika dužan da plati doplatnu kartu (član 23.); da se posebna nadoknada za naplatu nedostajućih parking mesta obračunava tako što se 30% od tržišne cene po m2 prostora koji se gradi pomnoži sa 12,5m2 po jednom garažnom mestu i ukupnim brojem nedostajućih parking mesta za objekat za koji se izdaje odobrenje za izgradnju (član 44. stav 2.); da su, shodno Odluci Skupštine Parking servisa Ćuprija a.d, Ćuprija, broj 1 od 19. januara 2007. godine, donete na osnovu procene sudskog veštaka po građevinskim zonama Ćuprije, tržišne cene m2 površine stambenog i poslovnog prostora koji se gradi određene u rasponu od 300 eura/m2 do 1 500 eura/m2, u zavisnosti od zone u kojoj se objekat nalazi (član 45.); da će obračunata sredstva po članu 44. investitor uplatiti na račun Parking servisa Ćuprija a.d. pre izdavanja odobrenja za izgradnju, a sa namenom za izgradnju i održavanje parking prostora i javnih garaža (član 46.); da će obračun takse za nedostajući broj parking mesta prema članu 44. ovog Pravilnika za prostor koji se gradi vršiti Opštinska uprava opštine Ćuprija od dana stupanja na snagu Odluke o osnivanju privrednog društva za obavljanje delatnosti stacioniranog saobraćaja (član 48.).

Ustavom Republike Srbije utvrđeno je: da Republika Srbija, pored ostalog, uređuje i obezbeđuje sistem lokalne samouprave, pravni položaj privrednih subjekata, sistem obavljanja pojedinih privrednih i drugih delatnosti (član 97. tač. 3. i 6.); da opština, preko svojih organa, u skladu sa zakonom, uređuje i obezbeđuje obavljanje i razvoj komunalnih delatnosti (član 190. stav 1. tačka 1.).

Zakonom o komunalnim delatnostima ("Službeni glasnik RS", br. 16/97 i 42/98) propisano je: da opština, grad, odnosno grad Beograd, u skladu sa tim zakonom, uređuje i obezbeđuje uslove obavljanja komunalnih delatnosti i njihovog razvoja (član 2.); da su komunalne delatnosti u smislu ovog zakona delatnosti proizvodnje i isporuke komunalnih proizvoda i pružanje komunalnih usluga, koji su nezamenjiv uslov života i rada građana i drugih subjekata na određenom području i da Skupština opštine može, kao komunalne delatnosti, pored onih nabrojanih u stavu 1. ovog člana, odrediti i druge delatnosti od lokalnog interesa, kao što je održavanje javnih prostora za parkiranje i propisati uslove i način njihovog obavljanja (član 4.); da za obavljanje komunalnih delatnosti opština osniva javna komunalna preduzeća ili njihovo obavljanje poverava drugom preduzeću, odnosno preduzetniku, u skladu sa zakonom i propisom skupštine opštine (član 8. stav 1.); da skupština opštine propisuje uslove i način poveravanja obavljanja komunalnih delatnosti na osnovu javnog konkursa, a naročito uslove i način sprovođenja javnog konkursa, pitanja koja se obavezno regulišu ugovorom, opštinski organ koji u ime opštine zaključuje ugovor, vreme na koje se zaključuje ugovor, uslove i postupak raskida ugovora pre isteka vremena na koje je zaključen i prava i obaveze koje iz toga proisteknu, da se tim propisom određuje i način kontrole u obavljanju komunalnih delatnosti, odnosno pružanju komunalnih usluga poverenih drugim preduzećima i preduzetnicima i određuje organ opštine koji će se starati o obezbeđivanju ugovorom preuzetih obaveza, kao i da izuzetno skupština opštine može odlučiti da se obavljanje komunalnih delatnosti u smislu člana 8. st. 3. i 4. ovog zakona poveri drugom preduzeću ili preduzetniku prikupljanjem ponuda ili neposrednom pogodbom, kada je skupština opštine dužna da obezbedi pregled i stručnu ocenu podnetih ponuda od strane specijalizovane organizacije, u zavisnosti od vrste delatnosti (član 12.); da skupština opštine propisuje uslove i način organizovanja poslova u vršenju komunalnih delatnosti i uslove za korišćenje komunalnih proizvoda, odnosno komunalnih usluga, a naročito prava i obaveze javnog komunalnog ili drugog preduzeća, odnosno preduzetnika koji obavljaju komunalnu delatnost i korisnika komunalnih proizvoda i usluga, način naplate cene za komunalne proizvode, odnosno za korišćenje komunalnih usluga, kao i prava korisnika u slučaju neisporuke ili nekvalitetne isporuke komunalnog proizvoda i nevršenja, odnosno nekvalitetnog vršenja komunalne usluge (član 13. stav 1. tač. 3) i 4)); da javno preduzeće, odnosno drugo preduzeće ili preduzetnik uz saglasnost opštine ili organa koji odredi skupština opštine odlučuje o ceni komunalnih usluga koje plaćaju neposredni korisnici (član 23.). Odredbom člana 24. Zakona određeni su elementi za obrazovanje cena komunalnih usluga.

Zakonom o lokalnoj samoupravi ("Službeni glasnik RS", broj 129/07) propisano je da opština, preko svojih organa, u skladu s Ustavom i zakonom, uređuje i obezbeđuje obavljanje i razvoj komunalnih delatnosti, kao i organizacione, materijalne i druge uslove za njihovo obavljanje (član 20. tačka 5)). Isto ovlašćenje opštine bilo je propisano i članom 18. tačka 4. Zakona o lokalnoj samoupravi ("Službeni glasnik RS", br. 9/02, 33/04 i 135/04), koji je bio na snazi u vreme donošenja osporenog Pravilnika .

Iz navedenih odredaba Zakona o lokalnoj samoupravi i Zakona o komunalnim delatnostima, po oceni Suda, proizlazi da se uslovi i način organizovanja poslova u vršenju komunalnih delatnosti i uslovi za korišćenje komunalnih usluga, prava i obaveze javnog preduzeća, odnosno privrednog društva ili preduzetnika kome je povereno obavljanje komunalne delatnosti i korisnika komunalnih usluga, kao i način naplate cene za korišćenje komunalne usluge uređuju aktom jedinice lokalne samouprave. U smislu odredaba člana 23. Zakona o komunalnim delatnostima, javno preduzeće, odnosno privredno društvo ili preduzetnik kome je povereno obavljanje komunalne delatnosti, ovlašćeno je samo da odredi cene komunalne usluge, uz saglasnost nadležnog organa jedinice lokalne samouprave. Polazeći od toga da su osporenim Pravilnikom utvrđena opšta i posebna javna parkirališta, određene zone stacionarnog saobraćaja, uređeni uslovi upravljanja, održavanja i korišćenja javnih parkirališta i javnih garaža, naplata parkiranja, kao i način obavljanja poslova u oblasti parkiranja, zaustavljanja, uklanjanja i čuvanja vozila na teritoriji opštine Ćuprija, Ustavni sud je ocenio da su osporenim aktom uređeni odnosi koji se na osnovu zakona uređuju aktom jedinice lokalne samouprave. Kako je osporeni Pravilnik donelo privredno društvo koje prema navedenim zakonima nije ovlašćeno da svojim aktom uređuje ove odnose, osporeni Pravilnik, po oceni Suda, nije u saglasnosti sa zakonom.

Polazeći od toga da osporeni Pravilnik nije u saglasnosti sa zakonom, a da prema odredbi člana 195. stav 1. Ustava svi opšti akti moraju biti u saglasnosti sa zakonom, Pravilnik, po oceni Suda, nije u saglasnosti ni sa Ustavom.

Imajući u vidu da je u toku postupka ocene ustavnosti i zakonitosti osporenog Pravilnika pravno stanje potpuno utvrđeno, da prikupljeni podaci pružaju pouzdan osnov za odlučivanje i da Ustavni sud ima već zauzet stav o pravnim pitanjima koja se pokreću u ovom predmetu, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 53. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07), odlučio bez donošenja rešenja o pokretanju postupka.

Polazeći od izloženog i odredaba člana 45. tač. 1) i 4) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu odredbe člana 168. stav 3. Ustava, Pravilnik naveden u izreci prestaje da važi danom objavljivanja Odluke Ustavnog suda u "Službenom glasniku Republike Srbije".

 

 

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Bosa Nenadić

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Slični dokumenti

Semantička pretraga sudske prakse

Pronađite relevantne pravne dokumente koristeći veštačku inteligenciju.

Započni pretragu