Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odredaba opštinske odluke o mesnoj samoupravi

Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio da odredbe opštinske Odluke o mesnoj samoupravi koje uređuju izbor i rad organa mesnih zajednica nisu u saglasnosti sa Ustavom i zakonom. Ta pitanja, prema zakonu, treba da uređuju same mesne zajednice svojim aktima.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-395/2011
08.10.2015.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik Vesna Ilić Prelić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Katarina Manojlović Andrić, dr Agneš Kartag Odri, dr Bosa Nenadić, mr Milan Marković, dr Dragiša B. Slijepčević, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 8. oktobra 2015. godine, doneo je

O D L U K U

1. Utvrđuje se da odredbe čl. 29. do 54. Odluke o mesnoj samoupravi („Službeni list opštine Negotin“, br. 3/06 i 4/07 ) nisu u saglasnosti sa Ustavom i zakonom.

2. Odbacuje se inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti Odluke o raspisivanju izbora za članove Saveta Mesne zajednice Popovica („Službeni list opštine Negotin“, broj 18/11).

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu je podneta inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti akata navedenih u izreci.

Podnosilac inicijative navodi da su osporene odredbe Odluke o mesnoj samoupravi kojima je regulisan način izbora članova Saveta Mesne zajednice nezakonite, jer je odredbama Zakona o lokalnoj samoupravi i Statutom opštine Negotin propisano da mesne zajednice svojim aktima uređuju pitanja koja se odnose na organe mesne zajednice i postupak njihovog izbora. U inicijativi se, takođe, navodi da je predsednik Skupštine opštine Negotin više puta donosio nezakonite aktr o poništavanju izbora u Mesnoj zajednici, da bi na kraju doneo Odluku o raspisivanju izbora za članove Saveta Mesne zajednice Popovica („Službeni list opštine Negotin“, broj 18/11), u odnosu na koju podnosilac inicijative, takođe, traži da Ustavni sud utvrdi nezakonitost.

U odgovoru na inicijativu predsednik Skupštine opštine Negotin je istakao da su sve odluke u vezi sa izborima članova Mesne zajednice Popovica donete u skladu sa zakonom i aktima Skupštine opštine Negotin.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio da je osporenu Odluku o mesnoj samoupravi donela Skupština opštine Negotin, na sednici održanoj 1. februara 2006. godine. Osporenim odredbama čl. 29. do 54. ove odluke, koje čine glavu V Odluke pod nazivom „Savet mesne zajednice i njegov izbor“ najpre je predviđen savet mesne zajednice kao organ mesne zajednice (član 29.) i propisan postupak izbora članova saveta mesne zajednice (čl. 30. do 40. Odluke), dok je odredbama člana 41. Odluke dato ovlašćenje predsedniku Skupštine opštine da imenuje privremeni savet mesne zajednice, ukoliko izbori u mesnoj zajednici ne budu sprovedeni u skladu sa ovom odlukom. Odredbama čl. 42. i 43. Odluke predviđena su pravila za sazivanje i rad prve sednice novoizabranog saveta, kao i trajanje mandata članova, predsednika i zamenika predsednika saveta mesne zajednice, dok su uslovi, način i postupak prestanka mandata članova saveta mesne zajednice pre isteka vremena na koje su izabrani uređeni odredbama čl. 44. do 47. Odluke. Nadležnost predsednika i zamenika predsednika saveta mesne zajednice, kao i način njihovog razrešenja propisani su odredbama čl. 48. i 49. Odluke, dok je nadležnost saveta mesne zajednice utvrđena odredbama čl. 50. do 52. Odluke. Odredbama člana 53. Odluke uređena su pitanja koja se odnose na obavljanje stručnih i administrativno-tehničkih poslova za potrebe mesne zajednice, dok se član 54. Odluke odnosi na određivanje nadležnog organa u cilju rešavanja međusobnih sporova.

Zakonom o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, broj 129/07) propisano je: da se radi zadovoljavanja opštih zajedničkih i svakodnevnih potreba stanovništva na određenom području jedinice lokalne samouprave mogu obrazovati mesne zajednice ili drugi oblici mesne samouprave, u skladu sa zakonom i statutom (član 8.); da je najviši pravni akt jedinice lokalne samouprave statut kojim se naročito, pored ostalog , uređuje osnivanje i rad mesne zajednice i drugih oblika mesne samouprave (član 11.); da skupština opštine, odnosno skupština grada odlučuje uz prethodno pribavljeno mišljenje građana, o obrazovanju, području za koje se obrazuje i ukidanju mesnih zajednica i drugih oblika mesne samouprave (član 73. stav 1.) ; da se aktima mesne zajednice, odnosno drugog oblika mesne samouprave, u skladu sa statutom opštine, odnosno grada i aktom o osnivanju, utvrđuju poslovi koje vrše organi i postupak izbora, organizacija i rad organa, način odlučivanja i druga pitanja od značaja za rad mesne zajednice, odnosno drugog oblika mesne samouprave (član 74.).

Iz navedenih zakonskih odredaba proizlazi da se odlukom skupštine opštine samo obrazuju ili ukidaju mesne zajednice i drugi oblici mesne samouprave i utvrđuje područje za koje se obrazuju. Statutom opštine, kao aktom više pravne snage, uređuje se osnivanje i rad mesnih zajednica. Poslovi koje vrši mesna zajednica, njeni organi i postupak njihovog izbora, organizacija i rad organa, način odlučivanja i druga pitanja od značaja za rad mesne zajednice uređuju se aktima mesne zajednice, u skladu sa statutom opštine.

Polazeći od navedenih odredaba zakona, Ustavni sud je, imajući u vidu da se osporenim odredbama Odluke o mesnoj samoupravi utvrđuje savet mesne zajednice kao organ mesne zajednice i uređuje njegova nadležnost, kao i da se propisuje način izbora članova Saveta mesne zajednice (raspisivanje izbora, postupak predlaganja kandidata, način glasanja, izborni postupak i organi za sprovođenje izbora, rezultati izbora, kao i mogućnost imenovanja članova privremenog Saveta), te način izbora predsednika i zamenika predsednika Saveta mesne zajednice i način prestanka mandata članova Saveta i uređuju poslovi koje vrše organi mesne zajednice, ocenio da Skupština opštine Negotin nije zakonom ovlašćena da svojom odlukom uređuje navedena pitanja, jer se ta pitanja, u skladu sa odgovarajućim odredbama statuta opštine, autonomno uređuju aktima mesne zajednice.

Saglasno navedenom, Ustavni sud je utvrdio da osporene odredbe

čl. 29. do 54. Odluke nisu u saglasnosti sa Zakonom o lokalnoj samoupravi. Kako Ustav Republike Srbije u odredb i člana 195. stav 1. utvrđuje princip da svi opšti akti u Republici Srbiji moraju biti u s aglasnosti sa zakonom, to osporene odredbe Odluke nisu u saglasnosti ni sa Ustavom.

Ustavni sud je, saglasno članu 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11 i 18/13-Odluka US), odlučio bez donošenja rešenja o pokretanju postupka, s obzirom na to da o ovom pitanju Ustavni sud već ima zauzet stav, kao i da je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno, a prikupljeni podaci pružili su pouzdan osnov za odlučivanje.

Povodom inicijative kojom se osporava Odluka o raspisivanju izbora za članove Saveta Mesne zajednice Popovica, Ustavni sud je najpre utvrdio da je ovom odlukom predsednik Skupštine opštine Negotin raspisao izbore za članove Saveta Mesne zajednice Popovica za 16. oktobar 2010. godine. Pored navedenog datuma održavanja izbora (član 1. Odluke), ovom odlukom određeni su mesto i vreme održavanja izbora (član 2.), početak roka za vršenje izbornih radnji (član 3.) i organi za sprovođenje izbora (član 4.).

Polazeći od zauzetog stava Ustavnog suda o pravnoj prirodi akata kojima se raspisuju izbori za organe mesnih zajednica (Odluka Ustavnog suda IU-178/2005 od 10. novembra 2005. godine – „Službeni glasnik RS“, broj 6/06 i Odluka Ustavnog suda IU-92/2006 od 25. decembra 2008. godine – „Službeni glasnik RS“, broj 23/08), Ustavni sud je zaključio da osporena Odluka nema karakter opšteg pravnog akta za čiju ocenu ustavnosti i zakonitosti je nadležan Ustavni sud, saglasno odredbama člana 167. Ustava. Stoga je Ustavni sud, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 1) Zakona o Ustavnom sudu, podnetu inicijativu, u tom delu, odbacio.

Imajući u vidu izloženo, Ustavni sud je, na osnovu odredaba člana 42a s tav 1. tačka 2), člana 45. tač. 1) i 4) i člana 47. stav 1. tačka 1) Zakona o Ustavnom sudu i člana 89. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, broj 103/13), doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu člana 168. stav 3. Ustava, odredbe čl. 29. do 54. Odluke o mesnoj samoupravi, navedene u tački 1. izreke, prestaju da važe danom objavljivanja Odluke Ustavnog suda u „Službenom glasniku Republike Srbije“.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

Vesna Ilić Prelić

Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odredaba opštinske odluke o mesnoj samoupravi

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti