Odbijanje inicijative za ocenu ustavnosti Pravilnika o radu Zdravstvenog centra

Kratak pregled

Ustavni sud nije prihvatio inicijativu za ocenu ustavnosti i zakonitosti Pravilnika o radu Zdravstvenog centra Valjevo. Utvrđeno je da su se stekli zakonski uslovi za donošenje pravilnika, jer prethodni kolektivni ugovor više nije bio na snazi, a novi nije zaključen.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-4/2008
22.07.2010.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Bosa Nenadić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Dragan Stojanović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 5. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 22. jula 2010. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti i nezakonitosti Pravilnika o radu Zdravstvenog centra Valjevo broj ZC 01-586/2 od 7. aprila 2007. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu je podneta inicijativa za ocenu ustavnosti i zakonitosti Pravilnika o radu Zdravstvenog centra Valjevo broj ZC 01-586/2, koji je stupio na snagu 7. aprila 2007. godine. U inicijativi je navedeno da je osporeni pravilnik, kojim su regulisana prava i obaveze zaposlenih iz radnog odnosa, donet iako prethodno nije otkazan ili stavljen van snage Pojedinačni kolektivni ugovor za Zdravstveni centar Valjevo broj 3902 od 24. februara 1997. godine. Podnosilac inicijative smatra da nije bilo osnova za donošenje osporenog Pravilnika, s obzirom na to da je odredbom člana 1. stav 2. Zakona o radu propisano da se prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa, pored zakona, uređuju kolektivnim ugovorom i ugovorom o radu, a odredbom člana 3. stav 2. Zakona, u kojim slučajevima se ovi odnosi mogu urediti pravilnikom o radu. Kako, prema mišljenju inicijatora, ni jedan od slučajeva navedenih u odredbi člana 3. stav 2. Zakona nije „nastupio“, to je doneti pravilnik u suprotnosti sa odredbama član 1. stav 2. i člana 3. stav 2. Zakona o radu, a s obzirom na to da osporeni akt nije u saglasnosti sa zakonom, to, u smislu odredaba člana 195. Ustava Republike Srbije, nije u saglasnosti ni sa Ustavom.

U odgovoru Upravnog odbora Zdravstvenog centra Valjevo navedeno je da je Pojedinačni kolektivni ugovor za Zadravstveni centar Valjevo od 24. februara 1997. godine zaključen na osnovu Zakona o radnim odnosima koji je tada važio i Posebnog kolektivnog ugovora za zdravstvenu delatnost u Republici Srbiji, koji je, saglasno odredbi člana 284. sada važećeg Zakona o radu, prestao da važi protekom šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona. Stoga, kako su oba pravna osnova za donošenje pojedinačnog kolektivnog ugovora kod ovog poslodavca prestala da važe, a ni po proteku perioda od dve godine od dana stupanja na snagu Zakona o radu nisu okončani pregovori za zaključenje novog posebnog kolektivnog ugovora za zdravstvenu delatnost, te samim tim nije došlo do zaključivanja kolektivnih ugovora zdravstvenih centara, prema mišljenju donosioca osporenog akta, stekli su se uslovi za donošenje osporenog Pravilnika o radu ovog zdravstvenog centra propisani odredbom člana 3. stav 2. tačka 2) Zakona o radu. Istaknuto je da nijedan učesnik kolektivnog ugovora kod poslodavca - osnivač, odnosno organ kojeg on ovlasti, reprezentativni sindikat i poslodavac, nije pokrenuo inicijativu za početak pregovora radi zaključivanja tog kolektivnog ugovora. Posebno je istaknuto da je donošenje osporenog opšteg akta bilo neophodno, kako bi se, na osnovu tog akta, u Zdravstvenom centru moglo pristupiti zaključivanju ugovora o međusobnom uređenju prava i obaveza sa svim zaposlenima koji su po ranije važećim propisima zasnovali radni odnos, a što je bio nalog inspekcije rada. U pogledu sadržine odredaba Pravilnika, napomenuto je da su iz ranije važećeg Pojedinačnog kolektivnog ugovora za Zdravstveni centar Valjevo iz 1997. godine preuzete sve odredbe koje nisu u suprotnosti sa važećim Zakonom o radu, te da se tako u pogledu prava, obaveza i odgovornosti zaposlenih u Zdravstvenom centru i poslodavca u suštini nije ništa promenilo.

U postupku pred Ustavnim sudom utvrđeno je da je Pravilnik o radu Zdravstvenog centra Valjevo ZC-01-586/2 doneo Upravni odbor Zdravstvenog centra Valjevo, na sednici održanoj 14. februara 2007. godine, s pozivom na član 3. stav 2. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, br. 24/05 i 61/05) i član 136. stav 1. tačka 2. Zakona o zdravstvenoj zaštiti („Službeni glasnik RS“, broj 107/05), kao i da je ovaj pravilnik, saglasno odredbi člana 90. Pravilnika, stupio na snagu osmog dana od dana objavljivanja na oglasnoj tabli Zdravstvenog centra, odnosno 7. aprila 2007. godine. Osporenim Pravilnikom uređena su prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa zaposlenih u ovom zdravstvenom centru, kao i poslodavca. Stupanjem na snagu ovog pravilnika, saglasno odredbi člana 91. Pravilnika, prestao je da važi Pojedinačni kolektivni ugovor Zdravstvenog centra Valjevo ZC-02/124 od 24. februara 1997. godine, dok će se, saglasno odredbi člana 92. Pravilnika, odredbe ovog pravilnika primenjivati do zaključenja novog pojedinačnog kolektivnog ugovora Zdravstvenog centra Valjevo. Takođe je utvrđeno da je ranije važeći Pojedinačni kolektivni ugovor za Zdravstveni centar Valjevo zaključen 24. februara 1997. godine, na osnovu čl. 119. do 127. Zakona o radnim odnosima („Službeni glasnik RS“, broj 55/96) i Posebnog kolektivnog ugovora za zdravstvenu delatnost u Republici Srbiji koji je tada bio na snazi.

Odredbom člana 195. stav 1. Ustava utvrđeno je da svi podzakonski opšti akti Republike Srbije, opšti akti organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, političkih stranaka, sindikata i udruženja građana i kolektivni ugovori moraju biti saglasni zakonu.

Odredbama Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, br. 24/05, 61/05 i 54/09) propisano je: da se kolektivnim ugovorom kod poslodavca, u skladu sa zakonom, uređuju prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa i međusobni odnosi učesnika kolektivnog ugovora, dok se pravilnikom o radu, odnosno ugovorom o radu, u skladu sa zakonom, uređuju prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa, između ostalog, ako nijedan učesnik kolektivnog ugovora ne pokrene inicijativu za početak pregovora radi zaključivanja kolektivnog ugovora, s tim da pravilnik o radu prestaje da važi danom stupanja na snagu kolektivnog ugovora iz stava 1. ovog člana (član 3. stav 1, stav 2. tačka 2) i stav 5. istog člana); da se kolektivni ugovor može zaključiti kao opšti, poseban i kod poslodavca (član 241.); da se opšti kolektivni ugovor i poseban kolektivni ugovor za određenu granu, grupu, podgrupu ili delatnost zaključuje za teritoriju Republike Srbije (član 242.); da poseban kolektivni ugovor za javna preduzeća i javne službe zaključuje osnivač, odnosno organ koji on ovlasti, i reprezentativni sindikat (član 246. stav 1.); da kolektivni ugovor kod poslodavca za javna preduzeća i javne službe zaključuju osnivač, odnosno organ koji on ovlasti, reprezentativni sindikat kod poslodavca i poslodavac (član 247. prva rečenica); da je poslodavac dužan da sa zaposlenima koji su zasnovali radni odnos do dana stupanja na snagu ovog zakona, a nemaju zaključen ugovor o radu, zaključi ugovor o uređivanju međusobnih prava, obaveza i odgovornosti, koji sadrži elemente iz člana 33. stav 1. ovog zakona, osim iz tač. 4) – 8) (član 278. stav 1.); da odredbe kolektivnog ugovora koji je na snazi na dan stupanja na snagu ovog zakona, a koje nisu u suprotnosti sa ovim zakonom, ostaju na snazi do zaključenja kolektivnog ugovora u skladu sa ovim zakonom, kao i da odredbe opšteg i posebnog kolektivnog ugovora zaključenih pre 21. decembra 2001. godine, a koje su na snazi na dan stupanja na snagu ovog zakona i koje nisu u suprotnosti sa ovim zakonom ostaju na snazi do zaključivanja kolektivnih ugovora u skladu sa ovim zakonom, a najduže šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona (član 284.).

Odredbom član 136. stav 2. tačka 2) Zakona o zdravstvenoj zaštiti propisano je da upravni odbor zdravstvene ustanove donosi druge opšte akte ustanove u skladu sa zakonom.

Iz navedenih odredaba Zakona o radu proizlazi da se pravilnikom o radu, u skladu sa zakonom, uređuju prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa kada, između ostalog, nijedan učesnik kolektivnog ugovora kod poslodavca, odnosno osnivač ili organ kojeg on ovlasti, reprezentativni sindikat kod poslodavca i poslodavac, ne pokrene inicijativu za početak pregovora radi zaključivanja tog ugovora, s tim što je vremensko važenje tog pravilnika ograničeno do zaključenja kolektivnog ugovora kod poslodavca.

Polazeći od navedenog, Ustavi sud je ocenio da je donošenje osporenog Pravilnika bilo u saglasnosti sa Zakonom o radu. Ovo stoga što su se u situaciji kada su prestali da važe i zakon i poseban kolektivni ugovor koji su bili pravni osnov za zaključivanje Pojedinačnog kolektivnog ugovora za Zdravstveni centar Valjevo, da novi poseban kolektivni ugovor za zdravstvene ustanove nije bio zaključen ni posle dve godine od stupanja na snagu sada važećeg Zakona o radu, te da stoga nijedan od učesnika kolektivnog ugovora nije pokrenuo, odnosno nije ni mogao da pokrene inicijativu za zaključenje novog kolektivnog ugovora kod poslodavca, stekli uslovi da poslodavac, Zdravstveni centar Valjevo, saglasno odredbi člana 3. stav 2. tačka 2) Zakona o radu, uredi prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa pravilnikom o radu.

Polazeći od ustavnog principa hijerarhije opštih akta utvrđenim odredbom člana 195. stav 1. Ustava Republike Srbije, s obzirom na to da je osporeni pravilnik saglasan zakonu, to je on saglasan i sa Ustavom.

Iz navedenih razloga, Ustavni sud je ocenio da nema osnova za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti Pravilnika o radu Zdravstvenog centra Valjevo od 7. aprila 2007. godine, te, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 109/07), nije prihvatio ovu inicijativu.

S obzirom na izloženo, Ustavni sud je, na osnovu odredbe člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, rešio kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Bosa Nenadić

Odbijanje inicijative za ocenu ustavnosti Pravilnika o radu Zdravstvenog centra

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti