Odluka Ustavnog suda o neustavnosti retroaktivne primene opštinske odluke o samodoprinosu

Kratak pregled

Ustavni sud utvrđuje da odredba člana 2. Odluke o uvođenju samodoprinosa Opštine Kula, koja propisuje primenu od 1. marta 2006. godine, nije bila u saglasnosti sa Ustavom zbog zabrane retroaktivnog dejstva, dok inicijativu za ocenu drugog člana odbacuje.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-529/2010
13.06.2012.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 13. juna 2012. godine, doneo je

 

O D L U K U

 

1. Utvrđuje se da odredba člana 2. u delu koji glasi: ''od 1. marta 2006. godine'' Odluke o uvođenju samodoprinosa na području mesnih zajednica ''Gornji grad'' i ''Donji grad'' Kula, Opština Kula (''Službeni list opštine Kula'', broj 4/06), u vreme važenja nije bila u saglasnosti sa Ustavom.

2. Odbacuje se inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti člana 10. Odluke iz tačke 1.

 

O b r a z l o ž e nj e

 

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenjivanje ustavnosti i zakonitosti odredaba čl. 2. i 10. Odluke navedene u izreci. Inicijator navodi da se odredbom člana 2. Odluke uvodi njeno retroaktivno dejstvo, s obzirom na to da je samodoprinos uveden za period od 1. marta 2006. godine do 1. marta 2011. godine, a da je Odluka objavljena 24. marta 2006. godine. U odnosu na odredbu člana 10. Odluke, koja predviđa da se sredstva samodoprinosa uplaćuju na poseban račun koji se vodi kod Uprave za javna plaćanja, navodi se da nije usklađena sa Zakonom o finansiranju lokalne samouprave.

U odgovoru na inicijativu navodi se da je osporena Odluka doneta saglasno zakonu, da se primenjivala do 1. marta 2011. godine, te da je prestala da važi istekom perioda za koji je samodoprinos uveden.

U sprovedenom postupku utvrđeno je da je osporena Odluka bila doneta na osnovu odredaba čl. 87. do 97. Zakona o lokalnoj samoupravi (''Službeni glasnik RS'', br. 9/02, 33/04 i 135/04), te da su ove odredbe Zakona prestale da važe danom početka primene Zakona o finansiranju lokalne samouprave (''Službeni glasnik RS'', broj 62/06), 1. januara 2007. godine.

Osporenim odredbama Odluke o uvođenju samodoprinosa na području mesnih zajednica „Gornji grad“ i „Donji grad“ Kula, Opština Kula (''Službeni list opštine Kula'', broj 4/06) bilo je propisano: da se samodoprinos uvodi za period od 1. marta 2006. godine do 1. marta 2011. godine u ukupnom iznosu od 180.000.000.00 dinara (član 2.); da se sredstva samodoprinosa uplaćuju na poseban račun koji se vodi kod Uprave za javna plaćanja Kula (član 10.).

Polazeći od toga da je osporena Odluka bila na snazi i da se primenjivala do 1. marta 2011. godine, Ustavni sud je ocenu ustavnosti i zakonitosti osporenih odredaba Odluke, saglasno odredbama člana 167. stav 1. tač. 1. i 3. Ustava Republike Srbije, izvršio u odnosu na važeći Ustav.

Odredbama člana 197. st. 1. i 2. Ustava utvrđeno je da zakoni i svi drugi opšti akti ne mogu imati povratno dejstvo i da izuzetno, samo pojedine odredbe zakona mogu imati povratno dejstvo, ako to nalaže opšti interes utvrđen pri donošenju zakona.

Zakon o lokalnoj samoupravi propisuje: da radi zadovoljavanja opštih, zajedničkih i svakodnevnih potreba stanovništva na određenom području, jedinice lokalnih samouprave mogu da obrazuju mesne zajednice ili druge oblike mesne samouprave, u skladu sa zakonom i statutom (član 8.); da se sredstva za rad mesne zajednice, odnosno drugog oblika mesne samouprave obezbeđuju iz sredstava utvrđenih odlukom o budžetu opštine, odnosno grada, uključujući i samodoprinos (član 75. stav 1. tačka 1)).

Zakon o finansiranju lokalne samouprave („Službeni glasnik RS“, br. 62/06 i 47/11) propisuje: da jedinici lokalne samouprave pripadaju izvorni prihodi ostvareni na njenoj teritoriji uključujući i prihod od samodoprinosa (član 6. tačka 15)); da su novčana sredstva koja se prikupljaju na osnovu odluke o samodoprinosu prihod budžeta jedinice lokalne samouprave i strogo su namenskog karaktera (član 31.).

Polazeći od navedenih odredaba Ustava, Ustavni sud je ocenio da osporena odredba člana 2. Odluke, u delu koji glasi: ''od 1. marta 2006. godine'', za vreme važenja nije bila u saglasnosti sa odredbom člana 197. stav 1. Ustava, kojom je utvrđena zabrana povratnog dejstva, odnosno retroaktivne primene opštih pravnih akata, imajući u vidu da je osporena Odluka objavljena 24. marta 2006. godine, da je stupila na snagu 1. aprila 2006. godine, a da se primenjuje od 1. marta 2006. godine.

Imajući pri tome, u vidu da se inicijativom osporava ustavnost odredbe člana 2. Odluke, kojom se uređuje pitanje o kome Ustavni sud već ima zauzet stav, kao i da je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i prikupljeni podaci pružaju pouzdan osnov za odlučivanje, Ustavni sud je, na osnovu člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, ("Službeni glasnik RS", br. 109/07 i 99/11), odlučio kao u tački 1. izreke, bez donošenja rešenja o pokretanju postupka.

Razmatrajući osporenu odredbu člana 10. Odluke, kojom je bilo propisano da se sredstva samodoprinosa uplaćuju na poseban račun koji se vodi kod Uprave za javna plaćanja Kula, Ustavni sud je mišljenja da navedena osporena odredba Odluke ne dovodi u pitanje prirodu i namenu sredstava samodoprinosa, koja predstavljaju prihod budžeta, opštine strogo namenskog karaktera prema odredbama člana 6. tačka 15) i člana 31. Zakona o finansiranju lokalne samouprave. Stoga je, Sud našao da iznetim razlozima u inicijativi nije potkrepljena tvrdnja da ima osnova za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti člana 10. osporene Odluke, pa je saglasno članu 53. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu, rešio da podnetu inicijativu u ovom delu odbaci, kao u tački 2. izreke.

Na osnovu izloženog i odredaba člana 42a stav 1. tačka 2), člana 45. tačka 1) i člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

 

 

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša B. Slijepčević

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Slični dokumenti

• IUl 235/2009: Odluka Ustavnog suda o nezakonitosti odredbe o samodoprinosu na penzije
• IUo 81/2015: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odredaba Odluke o samodoprinosu MZ Sjenica
• IUo 115/2011: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti retroaktivne primene odluke o samodoprinosu
• IUl 322/2009: Neustavnost i nezakonitost Odluke o uvođenju samodoprinosa za MZ Zlatibor
• IUo 93/2011: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odluke o uvođenju samodoprinosa donete pismenim izjašnjavanjem