Kratak pregled

Ustavni sud utvrđuje da odredbe čl. 10. do 29. i člana 40. Odluke o izmenama i dopunama Odluke o obrazovanju mesnih uprava Opštine Šid nisu u saglasnosti sa zakonom. Opština je prekoračila ovlašćenja uređujući pitanja iz nadležnosti samih mesnih zajednica.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-829/2010
20.12.2012.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša B. Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 3. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 20. decembra 2012 . godine, doneo je

O D L U K U

Utvrđuje se da odredbe čl. 10 . do 29. i člana 40. Odluke o izmenama i dopunama Odluke o obrazovanju mesnih uprava (''Službeni list opština Srema'', broj 3/09), koju je donela Skupština opštine Šid, nisu u saglasnosti sa zakonom.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti Odluke o izmenama i dopunama Odluke o obrazovanju mesnih uprava (''Službeni list opština Srema'', broj 3/09), koju je donela Skupština opštine Šid , kao i zvanično utvrđenog prečišćenog teksta Odluke o obrazovanju mesnih zajednica, koji je objavljen u ''Službenom listu opština Srema'' , broj 13 od 22. aprila 2009. godine. U inicijativi se navodi da je Skupština opštine Šid osporenom Odlukom izvršila izmene i dopune osnovnog teksta Odluke o obrazovanju mesnih uprava (''Službeni list opština Srema'', br. 4/05 i 10/05), iako je Ustavni sud 25. decembra 2008. godine u predmetu IU-159/2005 doneo Odluku o utvrđivanju neustavnosti i nezakonitosti odredaba čl. 22. do 34, člana 36. i člana 50. u delu koji glasi: ''stupa na snagu danom donošenja'', ove odluke. Naime, inicijator ističe da je Skupština opštine Šid, suprotno navedenoj Odluci Ustavnog suda, izvršila izmene i dopune i onih članova Odluke, koji su na osnovu Odluke Ustavnog suda prestali da važe , i to tako što je neke brisala, u nekima izvršila manje izmene i dopune, a neke preuzimala u celini iz ove odluke. Saglasno navedenom, inicijator smatra da osporena Odluka nije u saglasnosti sa članom 58. Zakona o Ustavnom sudu, čl. 72. i 74. Zakona o lokalnoj samoupravi i članom 125. Statuta opštine Šid.

U odgovoru se navodi da je Skupština opštine Šid, postupajući po Odluci Ustavnog suda broj IU-159/2005 od 25. decembra 2008. godine, donela osporenu Odluku u kojoj je sve sporne odredbe drugačije regulisala, u skladu sa navedenom Odlukom Suda i Zakonom o lokalnoj samoupravi, budući da je donet novi Zakon o lokalnoj samoupravi. U odgovoru se dalje navodi da je Skupština opštine Šid 5. marta 2009. godine donela Zaključak broj: 011-19/2009-04, da se izradi prečišćeni tekst Odluke, imajući u vidu da je ista u nekoliko navrata menjana. Postupajući po navedenom Zaključku, Odbor za normativna akta Skupštine opštine Šid je, na sednici održanoj 27. marta 2009. godine, utvrdio prečišćeni tekst Odluke o obrazovanju mesnih zajednica, koji je objavljen u ''Službenom listu opština Srema'', broj 13/09 i koji je na snazi, primenjuje se i postupa po isto m.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio:

Osporenu odluku o izmenama i dopunama Odluke o obrazovanju mesnih uprava donela je Skupština opštine Šid, na sednici održanoj 10. februara 2009. godine, na osnovu člana 32. stav 1. tačka 6 . i člana 72. stav 1. Zakona o lokalnoj samoupravi (''Službeni glasnik RS'', broj 129/07), člana 40 . stav 1. i člana 93. stav 1. Statuta opštine Šid (''Službeni list opština Srema'', broj 20/08). Odredbama čl. 10. do 29. ove odluke izvršene su izmene i dopune osnovnog teksta Odluke, kojima su uređeni organi mesnih zajednica, postupak izbora, organizacija i rad tih organa na teritoriji opštine Šid. Odredbom člana 40. Odluke propisano je da će se odredbe ove odluke o organu mesne zajednice primenjivati od sprovođenja prvih izbora za članove mesnih zajednica.

Ustavom Republike Srbije utvrđeno je: da Republika Srbija uređuje i obezbeđuje, pored ostalog, sistem lokalne samouprave (član 97. tačka 3); da zakon ili drugi opšti akt koji nije saglasan Ustavu ili zakonu prestaje da važi danom objavljivanja odluke Ustavnog suda u službenom glasilu (član 168. stav 3.); da statuti, odluke i svi drugi opšti akti autonomnih pokrajina i jedinica lokalne samouprave moraju biti saglasni sa zakonom (član 195. stav 2.).

Zakonom o lokalnoj samoupravi (''Službeni glasnik RS'', broj 129/07) propisano je: da radi zadovoljavanja opštih, zajedničkih i svakodnevnih potreba stanovništvo na određenom području jedinice lokalne samouprave, može da obrazuj e mesne zajednice ili druge oblike mesne samouprave, u skladu sa zakonom i statutom (član 8.); da skupština opštine, u skladu sa zakonom donosi propise i druge opšte akte (član 32. stav 1. tačka 6)); da se radi zadovoljavanja potreba i interesa lokalnog stanovništva u selima osnivaju mesne zajednice i drugi oblici mesne samouprave (član 72. stav 1.); da skupština opštine, odnosno skupština grada, odlučuje uz prethodno pribavljeno mišljenje građana, o obrazovanju, području za koje se obrazuje i ukidanju mesnih zajednica i drugih oblika mesne samouprave, da se ova odluka donosi većinom glasova od ukupnog broja odbornika (član 73.); da se aktima mesne zajednice, odnosno drugog oblika mesne samouprave, u skladu sa statutom opštine, odnosno grada i aktom o osnivanju, utvrđuju poslovi koje vrši, organi i postupak izbora, organizacija i rad organa, način odlučivanja i druga pitanja od značaja za rad mesne zajednice, odnosno drugog oblika mesne samouprave (član 74.).

Članom 58. Zakona o Ustavnom sudu (''Službeni glasnik RS'', br. 109/07 i 99/11) propisano je: da kad Ustavni sud utvrdi da zakon, statut autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave, drugi opšti akt ili kolektivni ugovor nije u saglasnosti s Ustavom, opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava i potvrđenim međunarodnim ugovorom, taj zakon, statut autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave, drugi opšti akt ili kolektivni ugovor prestaje da važi danom objavljivanja odluke Ustavnog suda u "Službenom glasniku Republike Srbije" (stav 1.); da kad Ustavni sud utvrdi da opšti akt ili kolektivni ugovor nije u saglasnosti sa zakonom, taj opšti akt ili kolektivni ugovor prestaje da važi danom objavljivanja odluke Ustavnog suda u "Službenom glasniku Republike Srbije" (stav 3.).

Statutom opštine Šid (''Službeni list opština Srema'', broj 20/08) propisano je: da Skupština opštine, u skladu sa Zakonom donosi propise i druge opšte akte (član 40. tačka 7)); da se r adi zadovoljavanja potreba i interesa od neposrednog značaja za građane sa dela teritorije Opštine, u Opštini obrazuju mesne zajednice i drugi oblici mesne samouprave (član 93. stav 1.); da o dluke i opšti akti Skupštine opštine moraju biti saglasni sa Zakonom i ovim Statutom (član 125. stav 1.).

Pored navedenih odredaba Ustava, zakona i Statuta opštine Šid, od značaja za ovaj ustavnosudski predmet je i Odluka Ustavnog suda IU-159/2005 od 25. decembra 2008. godine, kojom je Sud utvrdio da odredbe čl. 22. do 34, člana 36. i člana 50. u delu koji glasi: ''stupa na snagu danom donošenja'' Odluke o obrazovanju mesnih uprava (''Službeni list opština Srema'', br. 4/05 i 10/05), koju je donela Skupština opštine Šid, nisu u saglasnosti sa Ustavom i zakonom. Odluka Ustavnog suda je objavljena u ''Službenom glasniku Republike Srbije'', broj 9 od 6. februara 2009. godine. Saglasno članu 168. stav 3. Ustava, navedene odredbe ove odluke su prestale da važe 6. februara 2009. godine. U pogledu odredaba čl. 22. do 34. ove odluke, kojima su bili uređeni organi mesnih uprava, kao i postupak izbora, organizacija i rad tih organa na teritoriji opštine Šid, Ustavni sud je konstatovao da ove odredbe nisu u saglasnosti sa zakonom, iz razloga što se odnosna pitanja, prema članu 74. Zakona o lokalnoj samoupravi, uređuju aktima mesne uprave, te da nisu u saglasnosti ni sa Ustavom, jer je odredbom člana 195. stav 2. Ustava utvrđeno da statuti, odluke i svi drugi opšti akti autonomnih pokrajina i jedinica lokalne samouprave moraju biti saglasni zakonu.

Polazeći od svega navedenog, Ustavni sud je utvrdio da je Skupština opštine Šid ponovo prekoračila svoja ovlašćenja, kada je odredbama čl. 10. do 29. Odluke uredila pitanja koja se odnose na organe mesnih zajednica, postupak njihovog izbora, organizaciju i rad tih organa, kao i način njihovog odlučivanja, jer je članom 74. Zakona o lokalnoj samoupravi propisano da se ova pitanja uređuju aktima mesne zajednice, odnosno drugog oblika mesne samouprave, a ne aktom skupštine opštine. Pored toga , Ustavni sud je utvrdio da ni odredba člana 40. osporene Odluke, kojom je propisano da će se odredbe ove odluke o organu mesne zajednice primenjivati od sprovođenja prvih izbora za članove saveta mesne zajednice, nije u saglasnosti sa zakonom, jer je ta odredba pravno povezana sa odredbama čl. 10. do 29. ove odluke.

Na osnovu iznetog i odredbe člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je utvrdio da odredbe čl. 10. do 29. i člana 40. Odluke o izmenama i dopunama Odluke o obrazovanju mesnih uprava, koju je donela Skupština opštine Šid , nisu u saglasnosti sa zakonom. Ustavni sud je odlučio bez donošenja rešenja o pokretanju postupka, jer o spornim pitanjima Sud već ima zauzet stav, saglasno članu 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu .

U pogledu zahteva da Ustavni sud izvrši ocenu ustavnosti i zakonitosti zvanično utvrđenog prečišćenog teksta Odluke o obrazovanju mesnih zajednica, koji je objavljen u ''Službenom listu opština Srema'', broj 13 od 22. aprila 2009. godine, Ustavni sud ukazuje da, saglasno odredbama člana 167. Ustava, nije nadležan da odlučuje o saglasnosti prečišćenog teksta ovog akta sa Ustavom i zakonom, već samo o saglasnosti opštih pravnih akata koje je donela Skupština opštine Šid sa Ustavom i zakonom.

Imajući u vidu sve izloženo, Ustavni sud je, na osnovu odredaba člana 42a stav 1. tačka 2) i člana 45. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu člana 168. stav 3. Ustava, odredbe čl. 10. do 29. i člana 40. Odluke o izmenama i dopunama Odluke o obrazovanju mesnih uprava navedene u izreci, koju je donela Skupština opštine Šid, prestaju da važe danom objavljivanja Odluke Ustavnog suda u '' Službenom glasniku Republike Srbije''.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša B. Slijepčević

Slični dokumenti

• IUl 183/2008: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odluke Opštinskog veća opštine Šid o platama
• IUo 810/2010: Odluka o neustavnosti odredaba odluke o mesnim zajednicama Grada Kraljeva
• IUo 20/2015: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti opštinske odluke o izborima u mesnim zajednicama
• IUo 390/2013: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti opštinskih odredaba o mesnim zajednicama
• IUl 54/2009: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odredaba opštinske odluke o mesnim zajednicama
• IUo 126/2009: Odluka Ustavnog suda o neustavnosti odredaba opštinske odluke o mesnim zajednicama
• IUo 122/2017: Ocena zakonitosti odluke gradske opštine o mesnim zajednicama