Ustavni sud: Saglasnost stanara za držanje ljubimaca nije u skladu sa zakonom

Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio da odredba opštinske odluke koja propisuje obaveznu saglasnost većine vlasnika stanova za držanje pasa i mačaka nije u saglasnosti sa zakonom. Nadležnosti skupštine stanara zakonom nisu obuhvatale davanje ovakve saglasnosti.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-87/2016
23.03.2017.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik Vesna Ilić Prelić i sudije Tatjana Babić, Bratislav Đokić, dr Goran P. Ilić, dr Dragana Kolarić, dr Tamaš Korhec (Korhecz Tamás), dr Milan Marković, Snežana Marković, Miroslav Nikolić, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović, dr Jovan Ćirić, dr Milan Škulić i dr Tijana Šurlan, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 23. marta 2017. godine, doneo je

O D L U K U

1. Utvrđuje se da odredba člana 10. stav 1, u delu koji glasi: „uz saglasnost većine vlasnika stanova (50% + 1) “ Odluke o držanju i zaštiti domaćih i egzotičnih životinja na području gradske opštine Medijana („Službeni list grada Niša“, broj 108/08), nije u saglasnosti sa zakonom.

2. Odbacuje se inicijativa za pokretanje postupka za ocenu zakonitosti preostalog dela odredbe člana 10. stav 1, odredaba člana 10. stav 2. i člana 14. stav 1. Odluke iz tačke 1.

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu zakonitosti odredaba člana 10. st. 1. i 2. i člana 14. stav 1. Odluk e navedene u tački 1. izreke. Inicijator smatra: da navedene odredbe Odluke nisu u saglasnosti sa odredbama Zakona o dobrobiti životinja, s o bzirom na to da ovaj zakon ne ograničava broj pasa i mačaka koje pravno ili fizičko lice može da drži, ni ti ograničava „držanje podmlatka kućnih ljubimaca do određene starosti“ i ne prenosi ovlašćenje na lokalnu samouprav u da uredi ova pitanja ; da je odredbom člana 20. tačka 26) Zakona o lokalnoj samoupravi opština ovlašćena da svojim opštim aktom uredi uslove i način držanja i zaštite domaćih i egzotičnih životinja, u skladu s Ustavom i zakonom, „a taj zakon je Zakon o dobrobiti životinja koji ne određuje broj životinja koje mogu da se drže , niti starost njihovog podmlatka, već određuje uslove za držanje životinja imajući u vidu njihovu dobrobit“; da je odredbom člana 10. stav 1. Odluke propisana saglasnost većine vlasnika stanova kao uslov za držanje pasa i mačaka u stanovima, ali kako uslovi za držanje životinja moraju da budu propisani u skladu sa zakonom i kako Zakon o dobrobiti životinja i Zakon o održavanju stambenih zgrada, kojim su određeni poslovi u nadležnosti skupštine zgrade, „ne propisuju takav uslov“, navedena odredba člana 10. stav 1. Odluk e nije u saglasnosti sa zakonom. Pozivajući se na Odluku Ustavnog suda IUo-915/2012, inicijator je predložio da Sud utvrdi nezakonitost osporenih odredaba Odluke, da obustavi primenu osporene Odluke i naloži obustavu svih postupaka koji se vode protiv vlasnika i držalaca životinja do okončanja postupka po podnetoj inicijativi.

U odgovoru na navode iz inicijative koji je dostavio sekretar Skupštin e gradske opštine Medijana se, pored ostalog, ističe: da je osporena Odluka na snazi, da nije menjana, ni dopunjavana; da je ograničenje broja kućnih ljubimaca u stanovima uvedeno radi „zaštite ljudi, naročito dece, od prevelikog broja kućnih ljubimaca koje bi neodgovorni pojedinci mogli da drže u stanovima “, ali i u interesu kućnih ljubimaca „jer je bilo slučajeva da se u istom stanu drži nekoliko desetina mačaka“; da kako kućni ljubimci „koriste zajedničku imovinu u zgradama (liftove, hodnike, ulaze) kao i energiju i vodu koju svi u zgradi plaćaju, logično je da se zahtev a saglasnost većine stanara za držanje kućnih ljubimaca“; da je neljudski da pojedinac, pozivajući se na dobrobit životinja, „teroriše ostale stanare zgrade time što u istoj drži čopor pasa, a druga je stvar ako se sa tim složi većina stanara“. S obzirom na izloženo, donosilac osporenog akta smatra da nema elemenata za pokretanje postupka za ocenu zakonitosti Odluke.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je konstatovao da je osporenu Odluku o držanj u i zaštiti domaćih i egzotičnih životinja na području gradske opštine Medijana („Službeni list grada Niša“, broj 108/08) donela 27. novembra 20 08. godine Skupština gradske opštine Medijana, pozivajući se na odredbu člana 85. stav 1. tačka 15. Statuta grada Niša („Službeni list grada Niša“, broj 88/08). Odlukom se propisuju uslovi za držanje domaćih životinja na području gradske opštine Medijana (član 1.), a domać im životinj ama se, u smislu ove odluke, smatraju, pored ostalog, psi i mačke (član 2. stav 1. ). Osporenom Odlukom je takođe propisano: da se na području gradske opštine Medijana mogu u skladu sa odredbama ove odluke držati, pored ostalog, psi i mačke u stanovima i dvorištima porodičnih stambenih zgrada (član 4. alineja 1.); da se odredbe ove odluke o broju i vrsti životinja koje se mogu držati ne odnose na pravna i fizička lica kojima je predmet poslovanja poizvodnja i držanje životinja u skladu sa posebnim propisima (član 6.); da se odredbe ove odluke o broju i rasi pasa koji se ne mogu držati, ne odnose na pravna i fizička lica koja u vršenju svoje redovne delatnosti koriste pse u cilju fizičkog obezbeđenja službenih prostorija i objekta (službeni psi) (član 7.).

Odredbama Poglavlja III osporene Odluke (čl. 9 . do 19.) uređeno je držanje pasa i mačaka na teritoriji gradske opštine Medijana i propisano je, pored ostalog, da se psi i mačke mogu držati pod uslovima i na način da se ne uznemiravaju treća lica i obezbedi sigurnost i higijena i da je držalac psa ili mačke dužan da se o ovim životinjama brine, da ih neguje, hrani i da im obezbedi neophodne sanitarno-higijenske uslove i lečenje (član 9.)

Osporenim odredbama člana 10. Odluke propisano je: da se u stanu mogu držati dva psa ili dve mačke ili jedan pas i jedna mačka uz saglasnost većine vlasnika stanova (50% + 1) (stav 1.) i da se u stanu može držati podmladak ovih životinja najduže do navršena četiri meseca starosti (stav 2.). Prema osporenoj odredbi člana 14. stav 1. Odluke, u dvorištu porodične stambene zgrade mogu se držati najviše dva psa, a podmladak najduže do navršena četiri meseca starosti.

Saglasno odredbi člana 34. osporene Odluk e, nadzor nad primenom i sprovođenjem ove odluke vrše komunalni inspektori gradske opštine Medijana. Odredbama člana 35. osporene Odluke propisano je da je u vršenju inspekcijskog nadzora na području gde je dozvoljeno čuvanje domaćih životinja, komunalni inspektor dužan da naredi uklanjanje nedostataka i ispunjenje propisanih uslova za držanje domaćih životinja u roku od 15 dana i da naredi uklanjanje životinja ako se drže suprotno uslovima propisanim ovom odlukom (stav 1. alineja 1. i 2.) i da ukoliko vlasnik ili držalac životinja ne postupi po rešenju inspektora iz prethodnog stava ovog člana, životinje će biti uklonjene o trošku vlasnika ili držaoca od strane trećeg lica (stav 2.).

Zakonom o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, br. 129/07, 83/14 i 101/16) propisano je: da se lokalna samouprava ostvaruje u opštini, gradu i gradu Beogradu (član 3. stav 1.); da opština, preko svojih organa, u skladu s Ustavom i zakonom, uređuje i organizuje vršenje poslova u vezi sa držanjem i zaštitom domaćih i egzotičnih životinja (član 20. tačka 26)); da se odredbe ovog zakona koje se odnose na opštinu primenjuju i na grad, ako ovim zakonom nije drukčije određeno (član 23. stav 4.); da grad vrši nadležnosti opštine, kao i druge nadležnosti i poslove državne uprave, koji su mu zakonom povereni (član 24. stav 1.); da se statutom grada može predvideti da se na teritoriji grada obrazuju dve ili više gradskih opština i da se istim aktom uređuju poslovi iz nadležnosti grada koje vrše gradske opštine (član 25 .).

Statutom grada Niša („Službeni list grada Niša“, broj 108/08) propisano je: da je grad Niš jedinica lokalne samouprave u kojoj građani ostvaruju pravo na lokalnu samoupravu, u skladu sa Ustavom, zakonom i ovim statutom (član 1.); da se na teritoriji grada Niša osnivaju gradske opštine i da se Statutom grada uređuju poslovi iz nadležnosti Grada koje vrše gradske opštine (član 11.); da Grad obavlja poslove izvorne nadležnosti određene Zakonom i poslove iz okvira prava i dužnosti Republike, koji se zakonom povere Gradu (član 18.); da u poslovima izvorne nadležnosti, Grad samostalno donosi propise u skladu sa pravima i dužnostima utvrđenim Ustavom, zakonom, drugim propisom i Statutom (član 19.); da određene poslove Grada obavljaju gradske opštine i da se poslovi koje u ime Grada obavljaju gradske opštine određuju Statutom grada (član 22. st. 1. i 2.); da je gradska opština područje grada Niša u kojoj se vrše poslovi Grada utvrđeni ovim statutom (član 83. stav 1.); da je Medijana gradska opština u gradu Nišu (član 84. stav 1.); da je jedan od poslova Grada koje obavljaju gradske opštine i uređivanje i organizovanje vršenja poslova u vezi sa držanjem i zaštitom domaćih i egzotičnih životinja (član 85. tačka 15)); da skupština gradske opštine, pored ostalog, donosi propise i druge opšte akte iz svoje nadležnosti (član 88. tačka 7)).

Zakonom o dobrobiti životinja („Službeni glasnik RS“, broj 41/09) propisano je: da se ovim zakonom uređuje dobrobit životinja, prava, obaveze i odgovornosti pravnih i fizičkih lica, odnosno preduzetnika, za dobrobit životinja, postupanje sa životinjama i zaštita životinja od zlostavljanja, zaštita dobrobiti životinja pri lišavanju života, držanju, uzgoju, prometu, prevozu, klanju i sprovođenju ogleda na životinjama, kao i druga pitanja od značaja za zašti tu dobrobiti životinja (član 1.); da pravo da drži i uzgaja životinje imaju pravno i fizičko lice, odnosno preduzetnik, koji ispunjavaju uslove za držanje i uzgoj životinja u skladu sa ovim zakonom (član 6. stav 1.); da je vlasnik, odnosno držalac kućnog ljubimca dužan da obezbedi kućnom ljubimcu brigu, negu i smeštaj, u skladu sa vrstom, rasom, polom, starošću, kao i fizičkim i biološkim specifičnostima i potrebama u ponašanju i zdravstvenom stanju kućnog ljubimca (član 53. stav 1.) i da je vlasnik, odnosno držalac kućnih ljubimaca, dužan da pravilnim držanjem i drugim merama i sredstvima spreči da kućni ljubimci ugroze ljude i okolinu (član 55. stav 2.).

Razmatrajući navode inicijatora kojima se dovodi u pitanje ovlašćenje gradske opštine Medijana da osporenim odredbama Odluke ograniči broj pasa i mačaka koji se drže u sta novima i dvorištima porodičnih stambenih zgrada , kao i da ograniči vremenski period u kome je dozvoljeno držanje njihovog podmlatka na teritoriji ove gradske opštine , Ustavni sud je pošao od ovlašćenja jedinice lokalne samouprave iz odredbe člana 20. tačka 26) Zakona o lokalnoj samoupravi , kojom je propisano da opština, preko svojih organa, u skladu sa Ustavom i zakonom, uređuje i organizuje vršenje poslova u vezi sa držanjem i zaštitom domaćih i egzotičnih životinja. Navedeno ovlašćenje opštine, odnosno grada kao jedinice lokalne samouprave, sadrži, prema shvatanju Ustavnog suda, i ovlašćenje da skupština grada svojim aktom bliže utvrdi uslove za držanje i zaštitu domaćih životinja i da u okviru toga odredi vrstu i broj domaćih životinja , kao i starost njihovog podmlatka, čije je držanj e na teritoriji grada dozvoljeno.

Polazeći od izloženog i zauzetog stava Ustavnog suda iskazanog u Rešenju IUo-275/2011 od 27. decembra 2012. godine i Rešenju IUo-257/2015 od 24. novembra 2016. godine , Sud je utvrdio da je Skupština gradske opštine Medijana postupila u granicama ovlašćenja iz člana 85. tačka 15)) Statuta grada Niša kada je osporenim odredbama Odluke odredila broj pasa i mačaka koj i se mogu držati u stanovima i dvorištima porodičnih stambenih zgrada na njenoj teritoriji , odnosno kada je bliže propisala uslove držanja podmlatka ovih životinja . S obzirom na izneto, Ustavni sud je našao da razlozima iznetim u inicijativi nije potkrepljena tvrdnja da ima osnova za pokretanje postupka za ocenu zakonitosti odredbe člana 10. stav 1. Odluke, u delu kojim je određen broj pasa i mačaka čije je držanje dozvoljeno u stanovima, kao i da nije potkrepljena tvrdnja da ima osnova za pokretanje postupka za ocenu zakonitosti odredbe stava 2. istog člana Odluke i odredbe člana 14. stav 1. Odluke, pa je, saglasno odredbi člana 53. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11, 18/13-Odluka US, 40/15-dr. zakon i 103/15), inicijativu u ovom delu odbacio i rešio kao u tački 2. izreke.

Ocenjujući osnovanost navoda inicijatora o nesaglasnosti odredbom člana 10. stav 1. Odluke propisane saglasnosti većine vlasnika stanova za držanje najvišeg Odlukom određenog broja pasa i mačaka u stanovima (dva psa ili dve mačke, odnosno jedan pas i jedna mačka) sa odredbama Zakona o održavanju stambenih zgrada („Službeni glasnik RS“, br. 44/95, 46/98, 1/01-USRS, 101/05-dr. zakon, 27/11-US i 88/11), Ustavni sud podse ća da je u Odluci IUo-915/2012 od 29. januara 2015. godine („Službeni glasnik RS“, broj 36/15) utvrdio da odredbama člana 14. stav 1. Zakona, kojima su određeni poslovi koje obavlja skupština zgrade (koju čine svi vlasnici stanova i drugih posebnih delova zgrade) u upravljanju stambenom zgradom, nije određeno da skupština zgrade daje saglasnost za držanje domaćih životinja u stanovima. Saglasno iznetom, Ustavni sud je u svojoj Odluci IUo-915/2012 utvrdio da je propisivanjem saglasnosti skupštine stanara zgrade, odnosno većine vlasnika stanova za držanje domaćih životinja u stanovima, osporenim opštim aktom jedinice lokalne samouprave određen uslov za držanje navedenih životinja koji nije u skladu sa Zakonom o održavanju stambenih zgrada. U pomenutoj odluci se takođe konstatuje da saglasnost skupštine zgrade, odnosno većine vlasnika stanova nije ni Zakonom o dobrobiti životinja, kao propisom kojim se uređuju pitanja koja su od značaja za dobrobit životinja i njihovu zaštitu, predviđena kao uslov za držanje određenih domaćih životinja u stanovima.

Polazeći od navedenog, Ustavni sud konstatuje da je nakon podnošenja inicijative u ovoj ustavnopravnoj stvari Zakon o održavanju stambenih zgrada prestao da važi stupanjem na snagu Zakona o stanovanju i održavanju zgrada („Službeni glasnik RS“, broj 104/16), odnosno 31. decembra 2016. godine.

Imajući u vidu da, saglasno odredbama člana 167. Ustava Republike Srbije, ocenu zakonitosti osporenih materijalno-pravnih odredaba opšteg akta Ustavni sud vrši u odnosu na zakon koji je na snazi, Sud ukazuje na odredbe Zakona o stanovanju i održavanju zgrada kojima je propisano : da je poseban deo zgrade posebna funkcionalna celina u zgradi koja može da predstavlja stan, poslovni prostor, garažu, garažno mesto ili garažni boks, a da su upravljanje zgradom, u smislu ovog zakona, svi organizacioni poslovi i aktivnosti koje kontinuirano obavlja izabrano ili postavljeno lice (upravnik ili profesionalni upravnik), odnosno organ upravljanja, u svrhu rukovođenja zgradom, a što podrazumeva odgovorno preduzimanje mera radi organizovanja održavanja zgrade, odlučivanja o korišćenju finansijskih sredstava i obezbeđivanja korišćenja zgrade, odnosno njenih delova u skladu sa njenom namenom, kao i druga pitanja od značaja za upravljanje zgradom (član 3. tač. 8) i 22)); da poslove upravljanja zgradom vrši, pored ostalog, stambena zajednica preko svojih organa ili profesionalni upravnik kome su povereni poslovi upravljanja, u stambenoj zgradi koja ima zajedničke delove zgrade i najmanje dva posebna dela čiju su vlasnici različita lica (član 15. stav 1. tačka 3)); da stambenu zajednicu čine svi vlasnici posebnih delova stambene, odnosno stambeno-poslovne zgrade (član 16. stav 1.); da su obavezni organi stambene zajednice skupština i upravnik (član 40. stav 1.); da su članovi skupštine stambene zajednice svi vlasnici posebnih delova (član 41. stav 1.). Odredbama člana 42. stav 1. Zakona uređena je nadležnost skupštine stambene zajednice tako što je propisano da ova skupština: bira i razrešava upravnika; donosi odluku o poveravanju poslova upravljanja zgradom, odnosno izboru profesionalnog upravnika; donosi pravila vlasnika u skladu sa članom 17. stav 2. ovog zakona (pravila o međusobnim odnosima vlasnika posebnih delova u stambenoj zajednici); donosi odluku o uzimanju kredita; određuje visinu mesečnog iznosa koji plaćaju vlasnici posebnih delova za potrebe izvršenja poslova iz nadležnosti stambene zajednice , i to na ime troškova održavanja, troškova za rad organa stambene zajednice i drugih troškova; donosi program održavanja zajedničkih delova zgrade; donosi odluku o organizovanju poslova održavanja zgrade, odnosno o poveravanju poslova održavanja zajedničkih delova zgrade; donosi odluku o preduzimanju radova na zajedničkim delovima zgrade; donosi odluku o održavanju zemljišta za redovnu upotrebu zgrade; donosi odluku o fizičko-tehničkom obezbeđenju zgrade i stvari na zemljištu koje služi za redovnu upotrebu zgrade; donosi odluku o korišćenju zajedničkih delova zgrade izdavanjem njihovih delova trećim licima ili vlasnicima posebnih delova; donosi odluku o raspolaganju zajedničkim delovima zgrade; donosi odluku o načinu korišćenja zemljišta koje služi za redovnu upotrebu zgrade; donosi odluku o unapređenju zajedničkih delova zgrade; donosi odluku o osiguranju iz člana 48. ovog zakona; donosi odluku o postavljanju, odnosno ugradnji stvari na zajedničkim delovima zgrade i zemljištu koje služi za redovnu upotrebu zgrade i visini naknade koju plaćaju vlasnici tih stvari; usvaja izveštaj o radu upravnika, odnosno profesionalnog upravnika, koji posebno sadrži prikaz realizovanih aktivnosti u odnosu na planirane, kao i iskorišćenju sredstava za realizaciju svake od aktivnosti; donosi odluku o visini naknade za investiciono održavanje zajedničkih delova zgrade i zemljišta koje služi za redovnu upotrebu zgrade i odlučuje i o drugim pitanjima od značaja za stambenu zajednicu (tač. 1) do 19)) .

S obzirom na to da ni odredbama važećeg Zakon a o stanovanju i održavanju zgrada, isto kao ni odredbama Zakon a o održavanju stambenih zgrada koji je bio na snazi u vreme donošenja osporene Odluke, nije predviđeno ovlašćenje za skupštinu stambene zajednice zgrade, tj. za vlasnike stanova kao posebnih delova zgrade da daju saglasnost za držanje domaćih životinja u stanovima , Ustavni sud je utvrdio da je propisivanjem navedene saglasnosti, na način kako je to učinjeno osporenom odredbom člana 10. stav 1. Odluke, Skupština gradske opštine Medijana odredila uslov za držanje pasa i mačaka u stanovima višestambenih zgrada na svojoj te ritoriji koji nije u skladu sa zakonom. Saglasno iznetom, Ustavni sud je ocenio da odredba člana 10. stav 1 , u delu koji glasi: „uz saglasnost većine vlasnika stanova (50% + 1)“ Odluke o držanju i zaštiti domaćih i egzotičnih životinja na području gradske opštine Medijana, nije u saglasnosti sa zakonom , te je odlučio kao u tački 1. izreke.

Kako se osporenim članom 10. stav 1. Odluke reguliše pitanje o kome Sud već ima zauzet stav izražen u Odluci IUo-915/2012 od 29. januara 2015. godine, Ustavni sud je odlučio kao u tački 1. izreke, bez donošenja rešenja o pokretanju postupka, a saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu.

Ustavni sud ukazuje da nije nadležan da „obustavi primenu“ osporene Odluke i „naloži obustavu svih postupaka koji se primenom Odluke vode protiv vlasnika i držalaca životinja“, kako je to zatraženo inicijativom, već da, saglasno odredbi člana 168. stav 4. Ustava, samo može obustaviti izvršenje pojedinačnog akta ili radnje preduzete na osnovu osporenih odredaba Odluke, do donošenja svoje konačne odluke.

Polazeći od izloženog, na osnovu odredaba člana 42a stav 1. tačka 2), člana 45. tačka 4) i člana 46. tačka 5 ) Zakona o Ustavnom sudu i člana 89. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, broj 103/13), Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu člana 168. stav 3. Ustava, odredba člana 10. stav 1 , u delu koji glasi: „uz saglasnost većine vlasnika stanova (50% + 1)“ Odluke navedene u tački 1. izre ke, prestaje da važi danom objavljivanja Odluke Ustavnog suda u „Službenom glasniku Republike Srbije“.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

Vesna Ilić Prelić, s.r.

Ustavni sud: Saglasnost stanara za držanje ljubimaca nije u skladu sa zakonom

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti