Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio da odredba odluke Skupštine opštine Kuršumlija, kojom se uvodi lokalna komunalna taksa za podzemne i nadzemne optičke i TT kablove, nije u saglasnosti sa Zakonom o finansiranju lokalne samouprave.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUo-90/2017
05.07.2018.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik Vesna Ilić Prelić i sudije Tatjana Babić, Bratislav Đokić, dr Goran P. Ilić, dr Dragana Kolarić, dr Tamaš Korhec (Korhecz Tam ás), Snežana Marković, Miroslav Nikolić, Milan Stanić, Sabahudin Tahirović, dr Jovan Ćirić, dr Milan Škulić i dr Tijana Šurlan, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 5. jula 2018. godine, doneo je

O D L U K U

1. Utvrđuje se da odredba Tarifnog broja 4. alineja 9. u tabeli pod rednim brojem 8. Taksene tarife, koja je sastavni deo Odluke o lokalnim komunalnim taksama - p rečišćen tekst („Službeni list opštine Kuršumlija“, 26/15), nije u saglasnosti sa zakonom.

2. Odbacuje se zahtev za obustavu izvršenja pojedinačnih akata i radnji preduzetih na osnovu osporene odredbe Odluke iz tačke 1.

O b r a z l o ž e nj e

I

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti Odluke o lokalnim komunalnim taksama („Službeni glasnik opštine Kuršumlija“, broj 20 /14) i Odluke o lokalnim komunalnim taksama – prečišćen tekst („Službeni glasnik opštine Kuršumlija“, broj 26 /15). U inicijativi se navodi da je u „obe osporene Odluke“, Skupština opštine Kuršumlija „na istovetan način Tarifnim broj em 4. alineja 8. pod rednim brojem 8 u tabeli“ propisala komunalnu taksu za korišćenje prostora na javnim površinama ili ispred poslovnih prostorija u poslovne svrhe, i to za podzemne i nadzemne optičke i TT kablove – Telekoma, u iznosu od 7,00 dinara/m. Inicijator smatra da su osporene odredbe navedenih o dluka u suprotnosti sa odredbama člana 15. stav 1. tačka 9) i člana 18. Zakona o finansiranju lokalne samouprave i odredbom člana 195. stav 1. Ustava Republike Srbije. Podnosilac inicijative, takođe, traži da Ustavni sud, do donošenja konačne odluke, obustavi od izvršenja pojedinačne akte donete na osnovu osporenih Odluka.

U odgovoru od 23. marta 2018. godine donosilac osporenog akta navodi da je Skupština opštine Kuršumlija, 22. decembra 2014. godine, donela Odluku o lokalnim komunalnim taksama koja je objavljena u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 26/14, a da su izmene navedene odluke objavljene u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 44/16 i broj 24/17. Takođe se navodi da je navedena Odluka sa izmenama i dopunama na snazi, kao i da je „inicijativa bez osnova i da istu treba odbiti“.

U dopuni odgovora od 29. marta 2018. godine, donosilac osporenog akta navodi da je u prethodnom odgovoru pogrešno označen broj službenog glasila u kome je objavljena važeća Odluka o lokalnim komunalnim taksama (umesto 26/15 naveden je 26/14) i obaveštava Ustavni sud: da je Skupština opštine Kuršumlija, 22. decembra 2014. godine, donela Odluku o lokalnim komunalnim taksama koja je objavljena u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 20/14; da su izmene navedene odluke objavljene u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 25/15; da je sačinjen prečišćen tekst Odluke i objavljen u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 26/15; da su izmene prečišćenog teksta Odluke objavljene u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 46/16 i broj 24/17.

II

U sprovedenom postupku, Ustavni sud je utvrdio da je Skupština opštine Kuršumlija, na sednici održanoj 22. decembra 2014. godine, donela Odluku o lokalnim komunalnim taksama ( „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 20/14), sa pozivom, između ostalog, na odredbe člana 6. stav 1. tačka 3. i čl. 11. do 18. Zakona o finansiranju lokalne samouprave („ Službeni glasnik RS“, br. 62/06, 47/11, 93/12 i 99/13 ). Izmene i dopune navedene odluke objavljene su u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 25/15, nakon čega je sačinjen prečišćen tekst Odluke o lokalnim komunalnim taksama, koji je objavljen u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 26/15. N akon sačinjenog prečišćenog teksta Odluke, donete su dve odluke kojima se menja i dopunjuje Odluka o lokalnim komunalnim taksama – prečišćeni tekst, koje su objavljene u „Službenom listu opštine Kuršumlija“, broj 46/16 i broj 24/17.

Na osnovu sadržine navoda podnete inicijative, Ustavni sud konstatuje da je predmet osporavanja u ovom ustavnosudskom predmetu odredba Tarifnog broja 4. alineja 9. u tabeli pod rednim brojem 8. Taksene tarife koja je sastavni deo Odluke o lokalnim komunalnim taksama - prečišćen tekst („Službeni list opštine Kuršumlija“, 26/15). Takođe, Sud nalazi da odlukama kojima se menja i dopunjuje Odluka o lokalnim komunalnim taksama – prečišćen tekst, nije menjana osporena odredba Tarifnog broja 4. Odluke o lokalnim komunalnim taksama – prečišćeni tekst.

Osporenom odredbom Tarifnog broja 4. alineja 9. u tabeli pod rednim brojem 8. Taksene tarife koja je sastavni deo navedene Odluke, propisana je visina takse, koja se utvrđuje mesečno, za korišćenje prostora na javnim površinama ili ispred poslovnih prostorija u poslovne svrhe za već postavljene, kao i za postavljanje novih podzemnih i nadzemnih optičkih i TT kablova Telekoma, u iznosu od 7,00 dinara za svaki dužni metar.

Ustavom Republike Srbije je utvrđeno: da Republika Srbija uređuje i obezbeđuje sistem lokalne samouprave (član 97. tačka 3.); da se poslovi jedinice lokalne samouprave finansiraju iz izvornih prihoda jedinice lokalne samouprave i budžeta Republike Srbije, u skladu sa zakonom (član 188. stav 4.); da skupština opštine donosi opšte akte iz svoje nadležnosti (član 191. stav 2.); da statuti, odluke i svi drugi opšti akti autonomnih pokrajina i jedinica lokalne samouprave moraju biti saglasni sa zakonom (član 195. stav 2.).

Zakonom o finansiranju lokalne samouprave („Službeni glasnik RS“, br. 62/06, 47/11, 93/12, 83/16 i 104/16-dr.zakon) propisano je: da jedinici lokalne samouprave pripadaju izvorni prihodi ostvareni na njenoj teritoriji, a između ostalih, i lokalne komunalne takse (član 6. tačka 3)); da stope izvornih prihoda, kao i način i merila za određivanje visine lokalnih taksi i naknada utvrđuje skupština jedinice lokalne samouprave svojom odlukom, u skladu sa zakonom (član 7. stav 1.); da skupština jedinice lokalne samouprave može uvoditi lokalne komunalne takse za korišćenje prava, predmeta i usluga (član 11. stav 1.); da taksena obaveza nastaje danom početka korišćenja prava, predmeta ili usluge za čije je korišćenje propisano plaćanje lokalne komunalne takse i traje dok traje korišćenje prava, predmeta ili usluge (član 13. st. 1. i 2.); da se lokalne komunalne takse mogu uvoditi, između ostalog, za korišćenje prostora na javnim površinama ili ispred poslovnih prostorija u poslovne svrhe, osim radi prodaje štampe, knjiga i drugih publikacija, proizvoda starih i umetničkih zanata i domaće radinosti, kao i za zauzeće javne površine građevinskim materijalom i za izvođenje građevinskih radova (član 15 . tač. 9) i 16)); da se aktom skupštine jedinice lokalne samouprave kojim se uvodi lokalna komunalna taksa utvrđuju obveznici, visina, olakšice, rokovi i način plaćanja lokalne komunalne takse (član 18.).

Članom 32. tač. 3) i 13) Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, br. 129/07, 83/14-dr. zakon, 101/16-dr. zakon i 47/18 ) propisano je da skupština opštine, u skladu sa zakonom utvrđuje stope izvornih prihoda opštine, kao i način i merila za određivanje visine lokalnih taksi i naknada i utvrđuje opštinske takse i druge lokalne prihode koji opštini pripadaju po zakonu.

Odredbom člana 17. stav 1. Zakona o budžetskom sistemu („Službeni glasnik RS“, br. 54/09, 73/10, 101/10, 101/11, 93/12, 62/13, 63/13-ispr, 108/13, 142/14, 68/15-dr.zakon, 103/15 , 99 /16 i 113/17 ) izričito je propisano da se takse mogu uvoditi samo zakonom, kojim se može propisati njihova visina ili se tim zakonom može dati pravo organu lokalne vlasti da utvrdi njihovu visinu.

Imajući u vidu da Zakonom o finansiranju lokalne samouprave nije određen pojam javne površine u smislu tog zakona, Ustavni sud smatra da je, radi celovitog sagledavanja sporn og pitanja u ovom predmetu , neophodno imati u vidu i odredbu člana 2. tačka 6) Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS“, br. 72/09, 81/09-ispravka, 64/10- Odluka US, 24/11, 121/12, 42/13- Odluka US, 50/13- Odluka US, 98/13 – Odluka US, 132/14 i 145/14) kojom je o dređeno da površina javne namene jeste prostor određen planskim dokumentom za uređenje ili izgradnju objekata javne namene ili javnih površina za koje je predviđeno utvrđivanje javnog interesa, u skladu sa posebnim zakonom ( ulice, trgovi, parkovi i dr.). Takođe, Sud ukazuje da je odredbom člana 2. tačka 26) navedenog Zakona određeno da linijski infrastrukturni objekat jeste javni put, javna železnička infrastruktura, elektroenergetski vod, naftovod, produktovod, gasovod, objekat visinskog prevoza, linijska infrastruktura elektronskih komunikacija, vodovodna i kanalizaciona infrastruktura i sl. koji može biti nadzemni ili podzemni, čija izgradnja je predviđena odgovarajućim planskim dokumentom. Građenje navedenih objekta vrši se na osnovu građevinske dozvole i tehničke dokumentacije, pod uslovima i na način utvrđen Zakonom o planiranju i izgradnji .

III

Iz navedenih odredaba zakona proizlazi da se takse mogu uvoditi samo zakonom, a da je skupštini jedinice lokalne samouprave dato ovlašćenje da , u skladu sa zakonom, može uvoditi lokalne komunalne takse za korišćenje prava, predmeta i usluga, kao i da se aktom kojim se uvodi lokalna komunalna taksa utvrđuju obveznici, visina, olakšice, rokovi i način plaćanja lokalne komunalne takse koja se plaća srazmerno vremenu korišćenja prava, predmeta i usluga. Takođe, Zakonom o finansiranju lokalne samouprave su taksativno nabrojana prava, predmeti i usluge za čije korišćenje jedinica lokalne samouprave može uvoditi lokalnu komunalnu taksu, a među kojima je i korišćenje prostora na javnim površinama ili ispred poslovnih prostorija u poslovne svrhe, osim radi prodaje štampe, knjiga i drugih publikacija, proizvoda starih i umetničkih zanata i domaće radinosti.

Imajući u vidu navedeno, kao i to da se u konkretnom slučaju radi o uvođenju takse za svaki dužni metar za već postavljene, kao i za postavljanje novih podzemnih i nadzemnih optičkih i TT kablova Telekoma, dakle za infrastrukturne objekte izgrađene ispod ili iznad javne površine na osnovu građevinske dozvole i tehničke dokumentacije, pod uslovima i na način utvrđen Zakonom o planiranju i izgradnji, te da se, u navedenom slučaju, ne radi o privremenom korišćenju prostora na javnim površinama ili ispred poslovnih prostorija u poslovne svrhe, to je Ustavni sud utvrdio da se postavljanje ovih objekata ne može dovesti u vezu sa korišćenjem prostora na javnim površinama u smislu Zakona o finansiranju lokalne samouprave .

Kako Zakonom o finansiranju lokalne samouprave nije predviđena mogućnost uvođenja lokalne komunalne takse za postavljanje linijskih infrastrukturnih objekata ispod ili iznad javne površine, odnosno za postavljanje podzemnih i nadzemnih optičkih i TT kablova, to je Ustavni sud ocenio da odredba Tarifnog broja 4. alineja 9. u tabeli pod rednim brojem 8. Taksene tarife, koja je sastavni deo Odluke o lokalnim komunalnim taksama - prečišćen tekst, koju je donela Skupština opštine Kuršumlija, nije u saglasnosti sa odredbom člana 15. Zakona o finansiranju lokalne samouprave , pa je odlučio kao u tački 1. izreke.

Imajući u vidu da Ustavni sud ima zauzet stav o spornom pravnom pitanju, koji je izrazio u Odluci IUo-103/2015 od 9. novembra 2017. godine („Službeni glasnik RS“, broj 117/17), a da je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i prikupljeni podaci pružili su pouzdan osnov za odlučivanje, to je Ustavni sud odlučio bez donošenja rešenja o pokretanju postupka, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu („ Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11, 18/13 – Odluka US, 40/15 – dr. zakon i 103/15) , kao u tački 1. izreke .

S obzirom na to da je doneo konačnu Odluku, Ustavni sud je zahtev inicijatora da obustavi izvršenja pojedinačnih akata i radnji preduzetih na osnovu osporene odredbe Odluke odbacio, saglasno odredbi člana 56. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu i odlučio kao u tački 2. izreke.

IV

Na osnovu svega izloženog i odredaba člana 42a stav 1. tačka 2), člana 45. tačka 4) i člana 46. tačka 3) Zakona o Ustavnom sudu, kao i člana 89. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, broj 103/13), Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

Na osnovu člana 168. stav 3. Ustava Republike Srbije, odredba Tarifnog broja 4. alineja 9. u tabeli pod rednim brojem 8. Taksene tarife, koja je sastavni deo Odluke o lokalnim komunalnim taksama - prečišćen tekst , naveden u tasčki 1. izreke, prestaje da važ i danom obja vljivanja Odluke Ustavnog suda u „Službenom glasniku Republike Srbije“.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

Vesna Ilić Prelić, s.r.

Slični dokumenti

• IUo 100/2018: Odluka Ustavnog suda o nezakonitosti odluke o lokalnim komunalnim taksama
• IUo 103/2015: Odluka Ustavnog suda o nezakonitosti opštinske odluke o komunalnim taksama za linijske infrastrukturne objekte
• IUo 103/2015: Pokretanje postupka za ocenu zakonitosti odluke o lokalnim komunalnim taksama
• IUo 86/2017: Nezakonitost lokalne komunalne takse za podzemnu infrastrukturnu mrežu
• U 3365/2019: Poništaj rešenja o lokalnoj komunalnoj taksi zbog povrede pravila postupka
• U 8006/2017: Poništaj rešenja o lokalnoj komunalnoj taksi za nadzemne i podzemne instalacije
• U 10856/2016: Poništaj rešenja o lokalnoj komunalnoj taksi zbog nedostatka obrazloženja