Odbijanje inicijative za ocenu ustavnosti Uredbe o registraciji vozila iz inostranstva

Kratak pregled

Ustavni sud nije prihvatio inicijativu za ocenu ustavnosti Uredbe o obavezi registracije motornih vozila. Utvrđeno je da je Vlada imala zakonsko ovlašćenje za donošenje Uredbe radi izvršavanja zakona i da njome nisu povređeni ustavni principi.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUp-142/2009
16.06.2011.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Agneš Kartag Odri, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković na osnovu člana 167. stav 1. tač. 1. i 3. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 16. juna 2011. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti i nezakonitosti Uredbe o obavezi registracije motornih vozila kojima upravljaju lica sa prebivalištem u Republici Srbiji ("Službeni glasnik RS", broj 28/09).

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podnete su dve inicijative za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i zakonitosti Uredbe o obavezi registracije motornih vozila kojima upravljaju lica sa prebivalištem u Republici Srbiji ("Službeni glasnik RS", broj 28/09). U inicijativama se navodi da je osporena Uredba neustavna i nezakonita iz razloga što su sva motorna vozila u vreme postojanja Državne zajednice Srbija i Crna Gora legalno registrovana, tako da, po mišljenju inicijatora, nema uslova da se ponovo vrši registracija vozila sa registarskim tablicama Republike Crne Gore. Navode da su, prema odredbi člana 7. stav 2. Ustavne povelje državne zajednice Srbija i Crna Gora, državljani država članica imali jednaka prava i obaveze u drugoj državi članici, kao i njeni državljani, izuzev izbornog prava, tako da se osamostaljivanjem jedne od država članica građani druge države ne mogu dovoditi u neravnopravan položaj i obavezati na plaćanje carina i poreza za motorna vozila koja su jednom već bila registrovana u zajedničkoj državi.

U odgovoru Vlade navodi se, pored ostalog, da je pravni osnov za donošenje osporene Uredbe sadržan u članu 123. tačka 3. Ustava Republike Srbije, članu 132. i 133. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima ("Službeni glasnik SRS", br. 53/82-prečišćen tekst, 15/84, 5/86, 21/90 i "Službeni glasnik RS", br. 28/91, 53/93, 67/93, 48/94, 25/97, 41/05 i 101/05), kojim je propisano koja motorna vozila mogu učestvovati u saobraćaju na putevima Republike Srbije pod uslovima da su registrovana i članu 334. stav 1. tačka 1. Carinskog zakona ("Službeni glasnik RS", br. 73/03, 61/05, 85/05, 62/06, 9/10 i 18/10), kojim je propisana novčana kazna za slučajeve da se carinskom organu ne prijavi roba koja se unosi u carinsko područje. Posebno je naglašeno u odgovoru da vozila stranog porekla u trenutku nabavke, odnosno uvoza u Crnu Goru, nisu ispunjavala zakonom propisane uslove za uvoz u Republiku Srbiju, s obzirom na to da u Crnoj Gori, u vreme postojanja zajedničke države, zakonska regulativa koja se odnosila na uvoz motornih vozila, nije predviđala bilo kakva ograničenja jednaka ograničenjima u Srbiji, pa su mnogi građani uvozili i registrovali vozila na teritoriji Crne Gore, kako bi izbegli pomenuta ograničenja. Osim toga, kako su vozila registrovana u Republici Crnoj Gori za vreme postojanja Državne zajednice, sve takse i dažbine koje se naplaćuju pri uvozu, prihod od navedenih taksi i dažbina išao je na račun budžeta Republike Crne Gore, a ne na račun budžeta Državne zajednice. Takođe, sva vozila koja su registrovana u Republici Crnoj Gori od dana osamostaljivanja Republike Crne Gore smatraju se vozilima registrovanim u inostranstvu i ukoliko vlasnik želi da vozilo registruje u Republici Srbiji, dužan je da podnese dokaz o izmirenju taksi i drugih propisanih dažbina koje se naplaćuju pri uvozu. Razlog za stupanje na snagu Uredbe pre isteka roka iz člana 196. Ustava Republike Srbije, prema navodima u odgovoru, je potreba da se trajno reši problem registracije motornih vozila kojima upravljaju državljani Republike Srbije sa prebivalištem u Republici Srbiji na osnovu ovlašćenja, odnosno da se razreši dugotrajan problem koji je proizašao iz činjenice da je veliki broj državljana Republike Srbije koristio i vozio motorna vozila registrovana u drugim državama koristeći ovlašćenja prethodnih vlasnika. Na ovaj način je organima saobraćajne policije bilo onemogućeno da utvrde stvarno stanje broja motornih vozila koja se kreću putevima Srbije, što je od značaja za bezbednost u saobraćaju.

U prethodno sprovedenom postupku, Ustavni sud je utvrdio da je osporenu Uredbu u obavezi registracije motornih vozila kojima upravljaju lica sa prebivalištem u Republici Srbiji donela Vlada, 23. aprila 2009. godine, na osnovu člana 123. tačka 3. Ustava Republike Srbije, a u vezi sa čl. 195. i 217. Zakona o osnovama bezbednosti saobraćaja na putevima („Službeni list SFRJ“, br. 50/88, 63/88, 80/89, 29/90 i 11/91, „Službeni list SRJ“, br. 34/92, 13/93, 24/94, 41/94, 28/96, 3/02 i „Službeni glasnik RS“, broj 101/05). Uredba je objavljena u „Službenom glasniku Republike Srbije“, broj 28 od 24. aprila 2009. godine, a stupila je na snagu narednog dana od dana objavljivanja. Uredbom je propisano: da lice sa prebivalištem u Republici Srbiji na putevima u Republici Srbiji ne može upravljati vozilom registrovanim u inostranstvu ako u roku od tri meseca od dana stupanja na snagu ove uredbe ne registruje vozilo u Republici Srbiji, a izuzetno lice koje ima prebivalište u Republici Srbiji i odobreno privremeno boravište u inostranstvu duže od šest meseci, članovi njegove uže porodice, kao i lice koje upravlja „rent-a kar“ vozilom na putevima u Republici Srbiji može upravljati vozilom registrovanim u inostranstvu (član 1.); da se vozila iz člana 1. ove uredbe mogu registrovati u Republici Srbiji ako se uz zahtev za registraciju priloži i jedinstvena carinska isprava za stavljanje vozila u slobodan promet, uz dokaz o uplati svih taksi i dažbina koje se naplaćuju pri uvozu, kao i ovlašćenje za upravljanje i raspolaganje vozilom registrovanim u inostranstvu, koje je izdato i overeno od strane nadležnih organa pre januara 2008. godine (član 2.); da će ovlašćeno lice Ministarstva unutrašnjih poslova isključiti vozilo iz saobraćaja i oduzeti registarske tablice na način propisan članom 217. Zakona o osnovama bezbednosti saobraćaja na putevima (član 3.); da ova uredba stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije“ (član 4.).

Za ocenu ustavnosti osporene Uredbe od značaja su odredbe Ustava kojima je utvrđeno: da Republika Srbija uređuje i obezbeđuje režim i bezbednost u svim vrstama saobraćaja (član 97. tačka 13.); da Vlada donosi uredbe i druge opšte akte radi izvršavanja zakona (član 123. tačka 3.); da svi zakoni i drugi opšti akti doneti u Republici Srbiji moraju biti saglasni sa Ustavom, kao i da svi podzakonski opšti akti Republike Srbije, opšti akti organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, političkih stranaka, sindikata i udruženja građana i kolektivni ugovori moraju biti saglasni zakonu (član 194. stav 3. i član 195. stav 1.); da zakoni i drugi opšti akti stupaju na snagu najranije osmog dana od dana objavljivanja i da mogu da stupe na snagu ranije samo ako za to postoje naročito opravdani razlozi, utvrđeni prilikom njihovog donošenja (član 196. stav 4.).

Zakonom o Vladi ("Službeni glasnik RS", br. 55/05, 71/05, 101/07 i 65/08) propisano je: da Vlada vodi politiku Republike Srbije u okviru Ustava i zakona Narodne skupštine, izvršava zakone i druge opšte akte Narodne skupštine tako što donosi opšte i pojedinačne pravne akte i preduzima druge mere (član 2.); da Vlada uredbom podrobnije razrađuje odnos uređen zakonom, u skladu sa svrhom i ciljem zakona (član 42. stav 1.).

Zakon o osnovama bezbednosti saobraćaja na putevima („Službeni list SFRJ“, br. 50/88, 63/88, 80/89, 29/90 i 11/91 i „Službeni list SRJ“, br. 34/92, 13/93, 24/94, 41/94, 28/96, 3/02), koji je bio pravni osnov i koji je važio u vreme donošenja osporene Uredbe, usvojila je Skupština SFRJ na sednici Saveznog veća od 29. jula 1988. godine.

U postupku pred Ustavnim sudom utvrđeno je da će se prema odredbama člana 64. Ustavne povelje državne zajednice Srbija i Crna Gora („Službeni list SCG“, broj 1/03), zakoni Savezne Republike Jugoslavije u poslovima Srbije i Crne Gore primenjivati kao zakoni Srbije i Crne Gore, a zakoni Savezne Republike Jugoslavije izvan poslova Srbije i Crne Gore primenjivaće se kao zakoni država članica, do donošenja novih pripisa od strane država članica, osim zakona za koje skupština države članice odluči da se ne primenjuju. Takođe je odredbom člana 20. stav 5. Zakona za sprovođenje Ustavne povelje državne zajednice Srbija i Crna Gora („Službeni list SCG“, broj 1/03), pored ostalog, bilo predviđeno da se savezni zakoni i drugi savezni propisi koji nisu iz oblasti u kojima je Ustavnom poveljom utvrđena nadležnost državne zajednice Srbija i Crna Gora, primenjuju posle stupanja na snagu Ustavne povelje kao opšti akti država članica, dok ih njihovi nadležni organi ne stave van snage. Zakonom o osnovama bezbednosti saobraćaja na putevima bilo je propisano: da motorna i priključna vozila koja učestvuju u saobraćaju na putu moraju biti registrovana (član 195. stav 1.), a izuzetno ne moraju biti registrovane lake prikolice, motorna i priključna vozila koja su prepravljena ili popravljena i kojima se vrši probna vožnja radi ispitivanja i prikazivanja njihovih svojstava, kao i motorna i priključna vozila koja se kreću od mesta u kome su preuzeta neregistrovana do mesta u kome će biti registrovana, pod uslovom da su označena posebnim tablicama za privremeno označavanje takvih vozila u saobraćaju na putu (probne tablice) (član 195. stav 4.); da će ovlašćeno lice isključiti iz saobraćaja vozilo koje nije registrovano ili koje nema propisane registarske tablice (član 217. stav 1.); da se ovlašćuje funkcioner koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za poslove saobraćaja i veza da u sporazumu sa funkcionerom koji rukovodi saveznim organom uprave nadležnim za unutrašnje poslove, donese, pored ostalog, propise o registraciji motornih i priključnih vozila (član 242. stav 1. tačka 2)).

Važećim Zakonom o bezbednosti saobraćaja na putevima ("Službeni glasnik RS", br. 41/09 i 53/10) propisano je: da vozilom registrovanim u inostranstvu na putevima Republike Srbije ne mogu upravljati lica koja imaju stalno prebivalište u Republici Srbiji, a izuzetno ovim vozilima mogu upravljati lica koja imaju stalno prebivalište u Republici Srbiji, ukoliko imaju odobreno privremeno boravište u inostranstvu do šest meseci, kao i njihovi članovi uže porodice ili lica koja upravljaju „rent-a kar“ vozilima (član 273.); da se propisi doneti na osnovu Zakona o osnovama bezbednosti saobraćaja na putevima („Službeni list SFRJ“, br. 50/88, 63/88, 80/89, 29/90 i 11/91 i „Službeni list SRJ“, br. 34/92, 13/93, 24/94, 41/94, 28/96, 3/02) i Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima („Službeni glasnik SRS“, br. 58/82, 15/84, 5/86 i 21/90 i „Službeni glasnik RS“, br. 28/91, 53/93, 67/93, 48/94 i 25/97) primenjuju do donošenja novih podzakonskih propisa, ukoliko nisu u suprotnosti sa odredbama ovog zakona (član 347.); da danom početka primene ovog zakona prestaje da važi Zakona o osnovama bezbednosti saobraćaja na putevima („Službeni list SFRJ“, br. 50/88, 63/88, 80/89, 29/90 i 11/91 i „Službeni list SRJ“, br. 34/92, 13/93, 24/94, 41/94, 28/96, 3/02), osim u pogledu čl. 165. do 169, čl. 171. do 182, čl. 194. do 208. kao i u pogledu kaznenih odredbi koje se odnose na povrede navedenih odredbi (član 38. stav 1.); da se odredbe člana 273. ovog zakona primenjuju počev od 25. jula 2009. godine (član 348. stav 4.); da ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije, a primenjuje se po isteku šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona, osim člana 273, koji se primenjuje od 25. jula 2009. godine (član 353.).

Polazeći od navedenih odredaba Ustava i zakona, Ustavni sud je ocenio da je Vlada ovlašćena da, u izvršavanju zakona, donosi uredbe i druge propise, te da je osporenu Uredbu Vlada donela na osnovu i u okviru zakonskih ovlašćenja sadržanih u odredbama ranije važećeg Zakona o osnovama bezbednosti saobraćaja na putevima. Osporenom Uredbom se, po oceni Ustavnog suda, ne dovodi u pitanje ustavni princip o zabrani diskriminacije sadržan u odredbama člana 21. Ustava, s obzirom na to da se osporena Uredba odnosi na sva lica koja imaju prebivalište u Republici Srbiji, kao ni ustavni princip o slobodi kretanja iz člana 39. Ustava, imajući u vidu da se osporenom Uredbom ni na koji način ne ograničava ovo Ustavom garantovano pravo, već se propisuju uslovi pod kojima lice sa prebivalištem u Republici Srbiji može upravljati vozilom na putevima u Republici Srbiji.

Odlučujući o ustavnosti odredbe člana 4. Uredbe, kojom je propisano da Uredba stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije“, Ustavni sud je ocenio da osporena odredba nije nesaglasna sa ustavnim principom iz člana 196. stav 4. Ustava, imajući u vidu da je donosilac akta odredio stupanje na snagu Uredbe saglasno navedenoj odredbi Ustava, odnosno da je u postupku donošenja Uredbe utvrdio postojanje naročito opravdanih razloga za stupanje na snagu osporenog opšteg akta pre isteka roka iz člana 196. stav 4. Ustava.

Budući da Ustavni sud nije našao da ima osnova za pokretanje postupka povodom podnete inicijative, te inicijativu nije prihvatio, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 109/07).

Na osnovu izloženog i odredbe člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je doneo Rešenje kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša Slijepčević

Odbijanje inicijative za ocenu ustavnosti Uredbe o registraciji vozila iz inostranstva

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti