Rešenje Ustavnog suda o neprihvatanju inicijative za ocenu ustavnosti odluke

Kratak pregled

Ustavni sud ne prihvata inicijativu za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti tačke 2. stav 3. Odluke o konverziji štednih uloga. Sud je utvrdio da osporena odluka, kao podzakonski akt, samo bliže uređuje proceduru propisanu zakonom i ne uređuje uslove za konverziju.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUp-160/2008
27.10.2011.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: zamenik predsednika dr Marija Draškić i sudije dr Olivera Vučić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. tačka 1. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 27. oktobra 2011. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti tačke 2. stav 3. Odluke o bližim uslovima i načinu vršenja konverzije štednih uloga građana u obveznice Republike Srbije i Republike Crne Gore („Službeni list SRJ", broj 44/02).

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti tačke 2. Odluke navedene u izreci. Inicijativom je osporeno više opštih akata istim navodom da je licima koja su na dan 4. jula 2002. godine imala prebivalište van teritorije Republike Srbije onemogućeno pravo na isplatu novčanih depozita kod Dafiment banke i Jugoskandik banke tj. pravo na dobijanje emitovanih obveznica Republike Srbije. Osporavajući tačku 2. Odluke, inicijator je mišljenja da je tom odredbom „učinjena diskriminacija po osnovu nacionalne pripadnosti jer je predviđeno da se konverzija devizne štednje banaka sa teritorije Republike Srbije odnosno Republike Crne Gore, vrši samo građanima čije je prebivalište na teritoriji tih republika“. Smatra da su mu takvim propisivanjem ugrožena osnovna ljudska prava zajemčena Ustavom Republike Srbije, i to pravo na imovinu, zabrana diskriminacije, pravo na pravično suđenje i pravo na jednaku zaštitu prava i na pravno sredstvo. Iz sadržine inicijative proizlazi da inicijator osporava samo stav 3. tačke 2. Odluke kojom je propisano da konverziju devizne štednje banke sa teritorije Republike Srbije i Crne Gore vrše građanima čije je prebivalište na teritoriji tih republika.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio da je osporenu Odluku o bližim uslovima i načinu vršenja konverzije štednih uloga građana u obveznice Republike Srbije i Republike Crne Gore („Službeni list SRJ", broj 44/02) doneo guverner Narodne banke Jugoslavije, na osnovu člana 9. Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana („Službeni list SRJ“, broj 36/02). Osporenom Odlukom uređuju se bliži uslovi i način vršenja konverzije štednih uloga građana u obveznice Republike Srbije i Republike Crne Gore koje će se emitovati radi regulisanja duga Republike Srbije i Republike Crne Gore iz člana 3. Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana, način knjigovodstvenog evidentiranja tih obveznica, kao i način njihove registracije kod Narodne banke Jugoslavije - Zavoda za obračun i plaćanja - Centralnog registra depoa i kliringa hartija od vrednosti (tačka 1.). Tačkom 2. Odluke propisano je: da štedni ulozi građana iz tačke 1. predstavljaju stanje neisplaćene devizne štednje na dan emisije obveznica iz tačke 1, odnosno na dan konverzije – 19. avgust 2002. godine uvećano za kamatu obračunatu po stopi od 2% godišnje do tog dana i preračunato u evre (stav 1.); da konverziju devizne štednje iz stava 1. ove tačke obavljaju banke iz člana 8. Zakona koje su usled statusnih promena postale pravni sledbenici tih banaka, kao i banke koje u skladu s propisima kojima se uređuju sanacija, stečaj i likvidacija banaka preuzimaju poslove u vezi sa isplatom devizne štednje građana položene kod ovlašćenih banaka iz tog člana nad kojima je pokrenut postupak stečaja ili likvidacije (stav 2.); da konverziju devizne štednje banke sa teritorije Republike Srbije, odnosno Republike Crne Gore vrše građanima čije je prebivalište na teritoriji tih republika (stav 3.).

Ustavom Republike Srbije je utvrđeno: da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna po bilo kom osnovu, a naročito osnovu rase, pola, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, kulture, jezika, starosti i psihičkog ili fizičkog invaliditeta (član 21. stav 3.); da svako ima pravo na nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja bi bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.); da se jemči jednaka zaštita prava pred sudovima i drugim državnim organima, imaocima javnih ovlašćenja i organima autonomne pokrajine i jedinica lokalne samouprave (član 36. stav 1.); da se jemči mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih po osnovu zakona (član 58. sstav 1.); da je Narodna banka Srbije centralna banka koja je samostalna i podleže nadzoru Narodne skupštine kojoj i odgovara, kao i da Narodnom bankom Srbije rukovodi guverner koga bira Narodna skupština (član 95. st. 1. i 2.); da Republika Srbija uređuje i obezbeđuje ostvarivanje i zaštitu sloboda i prava građana, ustavnost i zakonitost, postupak pred sudovima i drugim državnim organima, monetarni, bankarski, devizni i carinski sistem, svojinske i obligacione odnose i zaštitu svih oblika svojine, druge ekonomske odnose od opšteg interesa i druge odnose od interesa za Republiku Srbiju, u skladu s Ustavom (član 97. tač. 2, 6, 7, 8. i 17.).

Za ocenu osporene Odluke od značaja su, po oceni Suda, i odredbe Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana („Službeni list SRJ“, broj 36/02 i „Službeni glasnik RS“, br. 80/04 i 101/05), kojim su uređeni uslovi i način regulisanja obaveza po osnovu devizne štednje građana koja je u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu devizne štednje građana pretvorena u oročeni depozit kod ovlašćenih banaka i postala javni dug Savezne Republike Jugoslavije. Odredbom člana 3. tog zakona propisano je da obaveza Savezne Republike Jugoslavije po osnovu javnog duga utvrđenog na način iz člana 2. Zakona postaje od dana stupanja na snagu tog zakona, obaveza, odnosno dug Republike Srbije i Republike Crne Gore – srazmerno visini devizne štednje građana čije je prebivalište na teritoriji tih republika. Prema odredbama člana 5. st. 1. i 4. tog zakona, za regulisanje javnog duga Savezne Republike Jugoslavije koji je postao javni dug Republike Srbije i Republike Crne Gore - Republika Srbija i Republika Crna Gora emitovaće obveznice koje glase na evro a osnovne elemente obveznice, iznos emisija kao i uslove distribucije i naplate propisaće vlade Republike Srbije i Republike Crne Gore. Odredbom člana 9. Zakona propisano je da bliže uslove i način vršenja konverzije štednih uloga građana u obveznice, način njihovog knjigovodstvenog evidentiranja, kao i način registracije obveznice u Centralnom registru propisuje Narodna banka Jugoslavije.

Polazeći od navedenih odredaba Ustava i Zakona, Ustavni sud je utvrdio da je osporenu Odluku o bližim uslovima i načinu vršenja konverzije štednih uloga građana doneo guverner Narodne banke Jugoslavije, na osnovu izričitog ovlašćenja sadržanog u članu 9. Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana, prema kome Narodna banka Jugoslavije propisuje bliže uslove i način vršenja konverzije štednih uloga građana u obveznice, način njihovog knjigovodstvenog evidentiranja, kao i način registracije obveznica u Centralnom registru.

Polazeći od toga da su navedenim zakonom uređeni uslovi i način regulisanja obaveza po osnovu devizne štednje građana koja je postala javni dug Savezne Republike Jugoslavije a da se osporenom Odlukom, kao podzakonskim aktom, samo bliže uređuje postupak, odnosno procedura u vršenju konverzije devizne štednje građana u obveznice Republike Srbije, načinu knjigovodstvenog evidentiranja i registraciji obveznica, Ustavni sud je utvrdio da ne stoje navodi inicijatora da je osporenom tačkom 2. stav 3. Odluke povređeno ustavno pravo na imovinu, zabranu diskriminacije, pravo na pravično suđenje i pravo na jednaku zaštitu prava i na pravno sredstvo, s obzirom da je pitanje uslova za konverziju u obveznice Republike uređeno članom 3. Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana a ne osporenom Odlukom.

Imajući u vidu navedeno, Ustavni sud je ocenio da nema osnova za pokretanje postupka povodom podnete inicijative, te inicijativu, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07), nije prihvatio.

Polazeći od izloženog, Ustavni sud je, na osnovu odredbe člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, doneo Rešenje kao u izreci.

ZAMENIK PREDSEDNIKA

USTAVNOG SUDA

dr Marija Draškić

Rešenje Ustavnog suda o neprihvatanju inicijative za ocenu ustavnosti odluke

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti