Rešenje Ustavnog suda o neprihvatanju inicijative za ocenu ustavnosti odluke o deviznoj štednji

Kratak pregled

Ustavni sud nije prihvatio inicijativu za ocenu ustavnosti Odluke o uslovima naplate obveznica za deviznu štednju. Sud je utvrdio da se osporenom odlukom ne uređuju odnosi zbog kojih podnosilac dovodi u pitanje njenu ustavnost, već samo tehnički uslovi naplate.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUp-161/2008
10.11.2011.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. tačka 1. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 10. novembra 2011. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti Odluke o uslovima naplate obveznica Republike Srbije za izmirenje obaveza po osnovu devizne štednje građana ("Službeni glasnik RS", broj 52/02).

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za utvrđivanje neustavnosti Odluke navedene u izreci. Inicijator je osporio više opštih akata smatrajući da je licima koja su na dan 4. jula 2002. godine imala prebivalište van teritorije Republike Srbije onemogućeno pravo na isplatu novčanih depozita kod Dafiment banke i Jugoskandik banke tj. pravo na dobijanje emitovanih obveznica Republike Srbije. Navodi da osporenom Odlukom kojom je propisano da Narodna banka Jugoslavije obavlja poslove evidencije na uplate sredstava radi obezbeđenja naplate obveznica koja u budžetu obezbeđuje Republika Srbija, on kao građanin i državljanin Republike Srbije od 4. jula 2005. godine participira u finansiranju obaveze po osnovu Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana i Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po ugovorima o deviznim depozitima građana oročenim kod Dafiment banke AD Beograd u likvidaciji i po deviznim sredstvima građana položenim kod Banke privatne privrede Crne Gore DD Podgorica, ali da istovremeno nema pravo na isplatu jer nije bio državljanin Republike Srbije na dan 4. jula 2002. godine. Smatra da su mu takvim propisivanjem ugrožena osnovna ljudska prava zajemčena Ustavom Republike Srbije, i to pravo na imovinu, zabrana diskriminacije, pravo na pravično suđenje i pravo na jednaku zaštitu prava i na pravno sredstvo.

U odgovoru Vlade navodi se da su navodi podnosioca neosnovani, jer su Odlukom, kao podzakonskim aktom, samo uređeni uslovi naplate obveznica Republike Srbije i način obezbeđenja i prenos sredstava potrebnih za isplatu obveznica, i propisano je ko obavlja stručno i administrativno tehničke poslove u vezi sa tom odlukom. U odgovoru se takođe ukazuje da su zakonska rešenja u cilju čijeg izvršavanja je doneta osporena Odluka zasnovana na realnim mogućnostima obezbeđenja sredstava za izmirenje obaveza prema deviznim štedišama i da je utvrđen dinamički plan isplate obaveza po osnovu duga Republike Srbije kojim je, u okviru budžetskog ograničenja, maksimalno iskorišćena mogućnost postepenog povećanja godišnjih rata, srazmerno rastu bruto društvenog proizvoda.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio da je osporenu Odluku o uslovima naplate obveznica Republike Srbije za izmirenje obaveza po osnovu devizne štednje građana ("Službeni glasnik RS", broj 52/02) donela Vlada Republike Srbije, na osnovu ovlašćenja sadržanog u odredbama člana 5. stav 4. Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Repbulike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana ("Službeni glasnik RS", broj 36/02 i "Službeni glasnik RS", broj 80/04 i 101/05) i Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po ugovorima o deviznim depozitima građana oročenim kod Dafiment banke AD Beograd u likvidaciji i po deviznim sredstvima građana položenim kod Banke privatne privrede Crne Gore DD Podgorica ("Službeni list SRJ", broj 36/02 i "Službeni glasnik RS", broj 101/05). Odlukom se uređuju uslovi naplate obveznice Republike Srbije za izmirenje po osnovu devizne štednje građana emitovanih u skladu sa Odlukom o emisiji obveznica Republike Srbije za izmirenje obaveza po osnovu devizne štednje građana ("Službeni glasnik RS", broj 48/02). Odredbom tačke 2. Odluke propisano je da vlasnici obveznica naplaćuju obveznice kod banaka kod kojih imaju otvoren račun hartija od vrednosti, kao podračun računa hartija od vrednosti tih banaka koji se na dan dospeća obveznica vodi kod Narodne banke Jugoslavije - Zavod za obračun i plaćanja - Centralnog registra, depoa i kliringa hartija od vrednosti. Odlukom je u tački 3. propisano da Republika Srbija uplaćuje sredstva radi obezbeđenja naplate obveznica na poseban račun kod Narodne banke Jugoslavije koja obavlja poslove evidencije uplate tih sredstava, prenos sredstava bankama iz tačke 2. ove odluke, kao i druge administrativno-tehničke i stručne poslove u vezi sa sprovođenjem ove odluke. Odredbom tačke 4. Odluke propisano je kada Odluka stupa na snagu.

Ustavom Republike Srbije je utvrđeno: da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna po bilo kom osnovu, a naročito osnovu rase, pola, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, kulture, jezika, starosti i psihičkog ili fizičkog invaliditeta (član 21. stav 3.); da svako ima pravo na nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja bi bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.); da se jemči jednaka zaštita prava pred sudovima i drugim državnim organima, imaocima javnih ovlašćenja i organima autonomne pokrajine i jedinica lokalne samouprave (član 36. stav 1.); da se jemči mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih po osnovu zakona (član 58. stav 1.); da Republika Srbija uređuje i obezbeđuje: ostvarivanje i zaštitu sloboda i prava građana, ustavnost i zakonitost, postupak pred sudovima i drugim državnim organima, monetarni, bankarski, devizni i carinski sistem, svojinske i obligacione odnose i zaštitu svih oblika svojine, druge ekonomske odnose od opšteg interesa i druge odnose od interesa za Republiku Srbiju, u skladu s Ustavom (član 97. tač. 2, 6, 7, 8. i 17.); da Vlada izvršava zakone i druge opšte akte Narodne skupštine i da donosi uredbe i druge opšte akte radi izvršavanja zakona (član 123. tač. 2. i 3.).

Odredbama člana 5. stav 4. Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana („Službeni list SRJ“, broj 36/02 i „Službeni glasnik RS“, br. 80/04 i 101/05) i Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po ugovorima o deviznim depozitima građana oročenim kod Dafiment banke AD Beograd u likvidaciji i po deviznim sredstvima građana položenim kod Banke privatne privrede Crne Gore DD Podgorica ("Službeni list SRJ", broj 36/02 i "Službeni glasnik RS", broj 101/05), koje su navedene kao pravni osnov za donošenje osporene Odluke propisano je da osnovne elemente obveznice, iznos emisije kao i uslove distribucije i naplate obveznica propisuju vlade Republike Srbije i Republike Crne Gore. Ostalim odredbama ovog zakona uređeni su uslovi i način regulisanja obaveza po osnovu devizne štednje građana koja je u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu devizne štednje građana paretvorena u oročeni depozit kod ovlašćenih banaka i postala javni dug Savezne Repbulike Jugoslavije, odnosno uslovi i način regulisanja obaveza po osnovu neisplaćenih oročenih deviznih sredstava građana po ugovorima o depozitu građana kod Dafiment banke AD Beograd u likvidaciji koji su postali javni dug Savezne Republike Jugoslavije u skladu sa članom 4. Zakona o izmirenju obaveza po osnovu devizne štednje građana.

Ustavni sud je, polazeći od navedenih odredaba Ustava i zakona, utvrdio da je osporenu Odluku o uslovima naplate obveznica Republike Srbije za izmirenje obaveza po osnovu devizne štednje građana donela Vlada Republike Srbije na osnovu izričitog ovlašćenja sadržanog u odredbama člana 5. stav 4. navedenog Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Repbulike Jugoslavije po osnovu devizne štednje građana i navedenog Zakona o regulisanju javnog duga Savezne Republike Jugoslavije po ugovorima o deviznim depozitima građana oročenim kod Dafiment banke AD Beograd u likvidaciji i po deviznim sredstvima građana položenim kod Banke privatne privrede Crne Gore DD Podgorica ("Službeni list SRJ", broj 36/02) i prema kojima Vlada propisuje osnovne elemente obveznica, i iznos emisije kao i uslove distribucije i naplate obveznica.

Kako su navedenim zakonima uređeni uslovi i način regulisanja obaveza po osnovu devizne štednje građana odnosno po osnovu neisplaćenih oročenih deviznih sredstava građana po ugovorima o depozitu građana kod Dafiment banke a.d. Beograd, u likvidaciji, a Vladi dato ovlašćenje da propiše osnovne elemente obveznica, iznos emisije kao i uslove distribucije i naplate obveznica i da su osporenom Odlukom kao podzakonskim aktom, samo uređeni uslovi naplate obveznica Republike Srbije i način obezbeđenja i prenosa sredstava potrebnih za isplate obveznica kao, i to ko obavlja stručne i administrativno tehničke poslove u vezi sa tom odlukom, Ustavni sud je utvrdio da se osporenom Odlukom ne uređuju odnosi zbog kojih podnosilac inicijative dovodi u pitanje saglasnost osporene Odluke sa Ustavom.

Imajući u vidu navedeno, Ustavni sud je ocenio da nema osnova za pokretanje postupka povodom podnete inicijative, te inicijativu, saglasno odredbi člana 53. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07), nije prihvatio.

Polazeći od izloženog, Ustavni sud je, na osnovu odredbe člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, doneo Rešenje kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša Slijepčević

Rešenje Ustavnog suda o neprihvatanju inicijative za ocenu ustavnosti odluke o deviznoj štednji

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti