Odbačena inicijativa za ocenu ustavnosti odredbe o trajnom oduzimanju vozila

Kratak pregled

Ustavni sud je odbacio inicijativu za ocenu ustavnosti odredbe Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju koja je propisivala obavezno trajno oduzimanje vozila za prekršaj. Sud je konstatovao da je odredba prestala da važi i da oduzimanje predstavlja zakonom predviđenu sankciju.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
IUz-239/2011
10.10.2012.
Beograd

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda dr Dragiša B. Slijepčević, predsednik Veća i sudije Vesna Ilić Prelić, Katarina Manojlović Andrić, dr Olivera Vučić, Predrag Ćetković, Milan Stanić, Bratislav Đokić i mr Tomislav Stojković, članovi Veća, na osnovu člana 167. stav 1. tačka 1. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 10. oktobra 2012. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Odbacuje se inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti odredbe člana 53a stav 2. Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju („Službeni glasnik RS“, br. 46/95, 66/01, 61/05 i 62/06).

O b r a z l o ž e nj e

Ustavnom sudu podneta je inicijativa za pokretanje postupka za ocenu ustav nosti odredbe člana 53a stav 2. Zakona navedenog u izreci. Podnosilac inicijative smatra da os porena odredba Zakona kojom je predviđeno da se licu koje učini prekršaj iz stava 1. pomenutog člana istog z akona izriče i zaštitna mera oduzimanja vozila-trajno, koje je upotrebljeno za izvršenje prekršaja, nije u saglasnosti sa odredbama člana 58. Ustava kojima se jemči pravo na imovinu. Ovo iz razloga što, kako navodi podnosilac, saglasno navedenom članu Ustava, pravo svojine može biti oduzeto ili ograničeno samo u javnom interesu utvrđenom na osnovu zakona i uz naknadu koja ne može biti niža od tržišne ili radi naplate poreza i drugih d ažbina ili kazni. Stoga se, po mišljenju podnosioca, polazeći od navedene odredbe Ustava, zakonom može predvideti oduzimanje imovine samo u slučaju kada građanin ne plati kaznu.

U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio da je osporenom odredbom člana 53a Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju („Službeni glasnik RS“, br. 46/95, 66/01, 61/05 i 62/06) bilo propisano da se za prekršaj iz stava 1. ovog člana obavezno izriče i zaštitna mera oduzimanja vozila koje je upotrebljeno za izvršenje prekršaja (stav 2.). Takođe, Ustavni sud je utvrdio da je navedeni član 53a u celini brisan, na osnovu odredbe člana 43. Zakona o izmenama i dopunama Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju („Službeni glasnik RS“, broj 31/11), odnosno da je prestao da važi.

Članom 58. Ustava Republike Srbije , na čiju povredu podnosilac inicijative ukazuje, jemči se mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih na osnovu zakona, utvrđuje da pravo svojine može biti oduzeto ili ograničeno sam o u javnom interesu utvrđenom na osnovu zakona, uz naknadu koja ne može biti niža od tržišne, da se zakonom može ograničiti način korišćenja imovine, te da je oduzimanje ili ograničenje imovine radi naplate poreza i drugih dažbina ili kazni, dozvoljeno samo u skladu sa zakonom. Ustavom je utvrđeno i da Republika Srbija , uređuje i obezbeđuje, pored ostalog, odgovornost i sankcije za povredu slo boda i prava građana utvrđenih Ustavom i za povredu zakona, drugih propisa i opštih akata i sistem obavljanja pojedinih privrednih i drugih delatnosti (član 97. tač. 2. i 6. ).

Postupajući po navedenoj inicijativi Ustavni sud je utvrdio da se Zakonom o prevozu u drumskom saobraćaju , čija je odredba člana 53a stav 2. inicijativom osporena, uređuje javni prevoz i prevoz za sopstvene potrebe lica i stvari, kao i drugi uslovi u pogledu organizacije i obavljanja prevoza u drumskom saob raćaju (član 1.). Odredbom člana 53a stav 1. Zakona, koja se nalazila u odeljku VI "Kaznene odredbe", bilo je propisano da će se novčanom kaznom od 10.000 do 50.000 dinara ili kaznom zatvora do 30 dana kazniti za prekršaj fizičko lice koje obavlja javni prevoz putnika i stvari, a nije registrovano za obavljanje tih vrsta prevoza (član 6. stav 1.), a osporenom odredbom stava 2. - da se za prekršaj iz stava 1. obavezno izriče i zaštitna mera oduzimanja vozila koje je upotrebljeno za izvršenje prekršaja.

Polazeći od navedenih odredaba Ustava, Ustavni sud smatra da je propisivanje uslova za obavljanje pojedinih privrednih i drugih delatnosti, te s tim u vezi propisivanje odgovarajućih sankcija za povredu zakonom propisanih uslova, u okviru Ustavom u tvrđene nadležnosti zakonodavca. Ocenjujući osnovanost navoda podnosioca inicijative da je osporena odredba člana 53a stav 2. Zakona kojom je za predviđeni prekršaj uz novčanu kaznu bilo propisano i izricanje zaštitne mere oduzimanja vozila kojim je učinjen prekršaj u suprotnosti sa članom 58. Ustava , prema kome se, po mišljenju podnosioca, zakonom može predvideti oduzimanje imovine „samo u slučaju kada građanin ne plati kaznu“, Ustavni sud je konstatovao da su, saglasno ustavnom ovlašćenju zakonodavca sadržanom u odredbi člana 97. tačka 2. Ustava, Zakonom o prekršaji ma („Službeni glasnik RS“, br. 101/05, 116/08 i 111/09), koji na sistemski način uređuje oblast prekršaja, uređeni pojam prekršaja, uslovi za prekršajnu odgovornost, uslovi za propisivanje i primenu prekršajnih sankcija, sistem sankcija, prekršajni postupak i postupak izvršenja odluke (član 1.) , te određeno da su p rekršajne sankcije - kazne, opomena, zaštitne mere i vaspitne mere, i da je s vrha propisivanja, izricanja i primene prekršajnih sankcija da građani poštuju pravni sistem i da niko ubuduće ne učini prekršaj (član 5.). Zakonom je predviđeno i da se zaštitna mera može propisa ti zakonom i uredbom (član 45.) i određene su vrste zaštitnih mera, pored ostalog, i zaštitna mera oduzimanja predmeta (član 46. stav 1. tačka 1.) . Članom 48. Zakona o prekršajima, kojim je uređena zaštitna mera oduzimanja predmeta, propisano je i da se predmeti koji su upotrebljeni ili su bili namenjeni za izvršenje prekršaja ili su nastali izvršenjem prekršaja mogu privremeno ili trajno oduzeti, kao i da se propisom kojim se određuje prekršaj može predvideti obavezno izricanje zaštitne mere oduzimanja predmeta. Iz navedenog sledi da je mera oduzimanja predmeta koji je namenjen za izvršenje prekršaja, odnosno kojim je izvršen prekršaj , saglasno ustavnom ovlašćenju zakonodavca da uređuje sankcije za povredu zakona, drugih propisa i opštih akata, Zakonom o prekršajima određena kao vrsta sankcije, odnosno kazne koja se može propisati za odgovarajuću povredu propisa. Imajući u vidu da oduzimanje predmeta kojim je izvršen prekršaj predstavlja zakonom predviđenu zaštitnu meru koja u smislu zakona ima karakter sankcije, odnosno kazne koja se može odrediti za povredu zakonom propisanog ponašanja, te da je osporenom odredbom Z akona o prevozu u drumskom saobraćaju zaštitna mera oduzimanja vozila kojim je izvršen prekršaj predviđena kao sankcija , odnosno kazna za slučaj izvršenja zakonom propisanog prekršaj a, sledi da osporena odredba Zakona nema značenje oduzimanja imovine suprotno odredbama člana 58. Ustava, već predstavlja zakonom predviđenu sankciju za povredu zakona, za čije je propisivanje ustavni osnov sadržan u odredbi člana 97. tačka 2. Ustava. P olazeći od toga da iznetim razlozima osporavanja nije potkrepljena tvrdnja da ima osnova za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti osporene odred be Zakona, kao i da je osporena odredba Zakona o prevozu u drumskom saobraćaju prestala da važi, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 53. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07 i 99/11), inicijativu odbacio.

Polazeći od izloženog, Ustavni sud je, na osnovu odredaba člana 42b stav 1. tačka 2) i člana 46. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu, doneo Rešenje kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

dr Dragiša B. Slijepčević

Odbačena inicijativa za ocenu ustavnosti odredbe o trajnom oduzimanju vozila

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti