Presuda Vrhovnog suda o statusu službenog lica direktora državne veterinarske ustanove

Protiv navedenih pravnosnažnih presuda zahtev za zaštitu zakonitosti je podneo branilac okrivljenog AA, advokat Miroslav Vranić, zbog povrede zakona iz člana 439. tačka 2) ZKP, sa predlogom da Vrhovni sud usvoji podneti zahtev, preinači pobijane presude i odbije optužbu usled nastupanja apsolutne zastarelosti krivičnog gonjenja ili da ukine navedene presude i spise predmeta vrati na ponovno odlučivanje.

Vrhovni sud dostavio je primerak zahteva za zaštitu zakonitosti Vrhovnom javnom tužilaštvu, shodno odredbi člana 488. stav 1. ZKP i, u sednici veća koju je održao bez obaveštavanja javnog tužioca Vrhovnog javnog tužilaštva i branilaca okrivljenog, smatrajući da njihovo prisustvo nije od značaja za donošenje odluke (član 488. stav 2. ZKP), razmotrio spise predmeta, sa pravnosnažnim presudama protiv kojih je zahtev za zaštitu zakonitosti podnet, pa je nakon ocene navoda u zahtevu, našao:

Zahtev za zaštitu zakonitosti branioca okrivljenog AA, advokata Miroslava Vranića je neosnovan.

Ukazujući na povredu zakona iz člana 439. tačka 2) ZKP, branilac okrivljenog ističe da u radnjama okrivljenog nisu ostvareni elementi produženog krivičnog dela zloupotreba službenog položaja iz člana 359. stav 1. u vezi 61. KZ, odnosno da je sud na pravilno utvrđeno činjenično stanje izvršio pogrešnu kvalifikaciju krivičnog dela. Svoj stav branilac obrazlaže navodima da su nižestepeni sudovi doneli pogrešan zaključak da ne može postojati dualitet svojstava u jednom licu, odnosno da okrivljeni kao direktor ima svojstvo službenog lica i u domenu privrednog poslovanja. U prilog svojim navodima, branilac ističe da je odredbama člana 1. i 3. Zakona o javnim službama jasno razgraničeno da se kao javna služba smatraju samo delatnosti kojima se obezbeđuje ostvarivanje zakonom utvrđenih prava i javnog interesa, dok se poslovi koji ne spadaju u tu sferu ne obavljaju kao javna služba, već kao privredna delatnost, a kako se inkriminisane radnje odnose na komercijalnu prodaju MKB, nesporno je da iste ne predstavljaju vršenje javnih ovlašćenja niti odlučivanje o pravima i obavezama, već isključivo privredno poslovanje. Imajući sve navedeno u vidu, okrivljeni nije mogao imati svojstvo službenog lica, već isključivo svojstvo odgovornog lica u smislu člana 112. stav 5. KZ, te se u radnjama okrivljenog eventualno stiču elementi krivičnog dela zloupotreba položaja odgovornog lica iz člana 227. stav 1 KZ, za koje delo je nastupila apsolutna zastarelost krivičnog gonjenja.

Odredbom člana 359. stav 1. KZ je propisano da službeno lice koje iskorišćavanjem svog službenog položaja ili ovlašćenja, prekoračenjem granice svog službenog ovlašćenja ili nevršenjem svoje službene dužnosti pribavi sebi ili drugom fizičkom ili pravnom licu kakvu korist, drugom nanese kakvu štetu ili teže povredi prava drugog, kazniće se zatvorom od šest meseci do pet godina.

Izrekom presude Višeg suda u Novom Sadu-Posebno odeljenje za suzbijanje korupcije Kpo4 178/22 od 05.06.2025.godine okrivljeni AA je oglašen krivim da je u periodu od juna 2017. godine do 31.12.2018.godine, sposoban da shvati značaj svog dela i da upravlja svojim postupcima, pri čemu je mogao da shvati značaj svog dela i da upravlja svojim postupcima, svestan svog dela čije je izvršenje hteo i svestan da je njegovo delo zabranjeno......., korišćenjem istog trajnog odnosa, jedinstva mesta izvršenja dela i sa jedinstvenim umišljajem, kao službeno lice, iskorišćavanjem svog službenog položaja i ovlašćenja naneo štetu Veterinarskoj ustanovi za sakupljanje, preradu i uništavanje sporednih proizvoda životinjskog porekla, sa sedištem u ..., čiji je osnivač Republika Srbija, a čiji je direktor okrivljeni, a na način bliže opisan u izreci pravnosnažne presude.

Imajući u vidu navedeno, po oceni ovog suda, iz izreke pravnosnažne presude jasno proizilaze sva zakonska obeležja produženog krivičnog dela zloupotreba službenog položaja iz člana 359. stav 1. u vezi 61. KZ i to kako objektivna koja se odnose na preduzete radnje okrivljenog odnosno da je kao službeno lice iskoristio svoj službeni položaj i ovlašćenja, tako i subjektivna obeležja koja se tiču svesti i volje okrivljenog za izvršenje dela – direktan umišljaj i svest o zabranjenosti dela- protivpravnosti.

Prema odredbi člana 112. stav 3. tačka 3) KZ, službenim licem smatra se javni beležnik, javni izvršitelj i arbitar kao i lice u ustanovi, preduzeću ili drugom subjektu, kojem je povereno vršenje javnih ovlašćenja, koje odlučuje o pravima, obavezama ili interesima fizičkih ili pravnih lica ili o javnom interesu.

Odredbom člana 3. stav 1. Zakona o javnim službama je propisano da radi obezbeđivanja ostvarivanja prava utvrđenih zakonom i ostvarivanja drugog zakonom utvrđenog interesa u oblasti: obrazovanja, nauke, kulture, fizičke kulture, učeničkog i studentskog standarda, zdravstvene zaštite, socijalne zaštite, društvene brige o deci, socijalnog osiguranja, zdravstvene zaštite životinja, osnivaju se ustanove, a tačkom 4. istog zakona je propisano da Ustanovu, preduzeće i drugi oblik organizovanja za obavljanje delatnosti odnosno poslova iz člana 3. ovog zakona mogu osnovati: Republika, autonomna pokrajina, grad, opština i druga pravna i fizička lica.

Imajući u vidu navedene zakonske odredbe, odnosno da je okrivljeni krivično delo izvršio u svojstvu direktora Veterinarske ustanove za sakupljanje, preradu i uništavanje sporednih proizvoda životinjskog porekla, sa sedištem u ..., čiji je osnivač Republika Srbija, odnosno da je okrivljeni lice u ustanovi kojoj je povereno vršenje javnih ovlašćenja, koje odlučuje o pravima, obavezama ili interesima fizičkih ili pravnih lica ili o javnom interesu, nesporno je da je okrivljeni u vreme izvršenja krivičnog dela imao svojstvo službenog lica.

Samim tim, navodi izloženi u zahtevu za zaštitu zakonitosti branioca okrivljenog, da okrivljeni ne može imati svojstvo službenog lica i da opis radnje izvršenja predmetnog krivičnog dela ne sadrži sve elemente produženog krivičnog dela zloupotreba službenog položaja iz člana 359. stav 1. u vezi 61. KZ KZ, čime se ukazuje i na povredu krivičnog zakona iz člana 439. tačka 1) ZKP, te navodi da se u radnjama okrivljenog eventualno stiču elementi krivičnog dela zloupotreba položaja odgovornog lica iz člana 227. stav 1 KZ, odnosno da je pobijanim presudama učinjena povreda krivičnog zakona iz člana 439. tačka 2) ZKP, su ocenjeni neosnovanim.

Sa svega izloženog, a na osnovu odredbe člana 491. stav 1. ZKP, doneta je odluka kao u izreci ove presude.

Zapisničar-savetnik                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Predsednik veća-sudija

Nemanja Simićević, s.r.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Svetlana Tomić Jokić, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković