Presuda Vrhovnog kasacionog suda o neosnovanosti revizije u privrednom sporu

U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branka Stanića, predsednika veća, Gordane Ajnšpiler-Popović i Branislave Apostolović, članova veća, u parnici po tužbi tužioca I. d.o.o. iz B., N.B., koga zastupa punomoćnik I.V., advokat iz B., protiv tuženog E.p. d.o.o. u stečaju, koga zastupa punomoćnik M.Đ., advokat iz B., radi utvrđenja osporenog potraživanja, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Privrednog apelacionog suda Pž br. 4654/14 od 25.02.2015. godine, u sednici veća održanoj dana 19.11.2015.godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tuženog izjavljena protiv stava prvog izreke presude Privrednog apelacionog suda Pž br. 4654/14 od 25.02.2015.godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Privrednog suda u Beogradu P br. 2489/13 od 01.04.2014.godine, u stavu jedan izreke utvrđeno je potraživanje tužioca prema tuženom u iznosu od 274.989.529,59 dinara i to na ime glavnog duga u iznosu od 177.196.326,14 dinara i na ime obračunate kamate u iznosu od 97.793.203,45 dinara. U stavu drugom izreke odbijen je tužbeni zahtev za utvrđenje potraživanja u iznosu od 6.782.595,51 dinar, a u stavu trećem izreke obavezan je tuženi da tužiocu na ime troškova parničnog postupka isplati iznos od 1.073.900,00 dinara.

Privredni apelacioni sud je pobijanom presudom Pž br. 4654/14 od 25.02.2015.godine, u stavu prvom izreke delimično odbio kao neosnovanu žalbu tuženog i potvrdio prvostepenu presudu Privrednog suda u Beogradu u delu stava jedan izreke kojim je utvrđeno potraživanje tužioca prema tuženom u iznosu od 177.196.326,14 dinara. Stavom drugim izreke drugostepene presude ukinuta je prvostepena presuda u delu stava jedan izreke kojim je utvrđeno potraživanje tužioca u iznosu od 97.793.203,45 dinara, kao i u stavu trećem izreke i u tom delu predmet je vraćen prvostepenom sudu na ponovno suđenje.

Protiv stava prvog izreke presude Privrednog apelacionog suda tuženi je izjavio blagovremenu i dozvoljenu reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao pobijanu presudu u granicama propisanim odredbom člana 408. ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 55/14) koji se u konkretnom slučaju primenjuje i odlučio da revizija tuženog nije osnovana.

Pobijana presuda nije zahvaćena bitnom povredom odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju se u revizijskom postupku pazi po službenoj dužnosti, a revizijom se konkretno ne ukazuje na postojanje drugih bitnih povreda koje bi mogle biti od uticaja na pravilnost i zakonitost pobijane odluke. Neosnovan je revizijski navod o pogrešnoj primeni materijalnog prava.

Prema utvrđenim činjenicama, parnične stranke su dana 07.08.2007.godine zaključile predugovor o suinvestiranju, koji je za predmet imao zaključenje ugovora o suinvestiranju zajedničke izgradnje poslovnog objekta u Š., koji bi se zaključio najkasnije do 31.12.2007.godine. Predugovorom se tužilac obavezao da u roku od 7 dana od zaključenja istog tuženom uplati iznos od 210.000 evra u dinarskoj protivvrednosti, kao i da finansira pribavljanje i izradu dokumentacije neophodne za rešenje o odobrenju za izgradnju, kao i troškove raseljavanja stanara. Predugovorom su stranke ugovorile obavezu tuženog da tužiocu vrati svaki iznos uplaćen po predugovoru, ukoliko se do 31.12.2007.godine ne obezbedi dokumentacija za nastavak ugovornog odnosa. Nesporno je utvrđeno da je tužilac pravnom prethodniku tuženog izvršio pojedinačne uplate u periodu od 2007. do 2009.godine u ukupnom iznosu od 177.196.326,14 dinara, a ugovor o suinvestiranju između parničnih stranaka nije zaključen, te je predmet tužbenog zahteva povraćaj iznosa koji je tužilac uplatio tuženom po osnovu realizacije predugovornih obaveza, a povraćaj je tražen primenom pravila o neosnovanom obogaćenju, obzirom na osnov koji se nije ostvario ili je kasnije otpao.

Kod ovako utvrđenih činjenica i postavljenog tužbenog zahteva, pravilno su nižestepeni sudovi primenili materijalno pravo, odredbu člana 210. ZOO, kao i odredbu člana 371. ZOO, kada su usvojili zahtev tužioca za povraćaj iznosa uplaćenog tuženom i odbili prigovor zastarelosti istaknut od strane tuženog, dajući pri tome razloge koje u svemu prihvata i revizijski sud.

Neosnovano je ukazivanje revidenta na pogrešnu primenu pravila o teretu dokazivanja, jer je tužilac svoje potraživanje zasnovao na uplatama po predugovoru o sainvestiranju koji se nije realizovao, a po kome je tuženom izvršio plaćanje o čemu je kao dokaze priložio izvod iz otvorenih stavki na dan 31.12.2011.godine kao i izvode o promenama na tekućem računu, a koje uplate su potvrđene i nalazom veštaka. Nasuprot tome, ne osporavajući uplate, tuženi je isticao da su izvršene bez pravnog osnova uz znanje tužioca da nije dužan platiti, te da po članu 211. ZOO nema pravo da traži vraćanje.

Tuženi je isticanjem prigovora zastarelosti praktično priznao postojanje potraživanja tužioca, samo što je po stanovištu tuženog isto zbog zastarelosti postalo neutuživo primenom roka zastarelosti iz člana 374. ZOO, koji se međutim u konkretnom slučaju ne primenjuje, već rok iz člana 371. ZOO obzirom da su uplate tužioca tuženom izvršene po osnovu koji se nije ostvario, te saglasno članu 210. stav 4. ZOO tužilac ima pravo na povraćaj datog po pravilima sticanja bez osnova za koje važi desetogodišnji rok zastarelosti.

Na osnovu izloženog i člana 414. ZPP, Vrhovni kasacioni sud je reviziju tuženog odbio kao neosnovanu i odlučio kao u izreci.

Predsednik veća-sudija

Branko Stanić, s.r.