Presuda Vrhovnog suda o potvrdi duga za transport i robu

U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Tatjane Miljuš, predsednika veća, Jasmine Stamenković i Ivane Rađenović, članova veća, u parnici tužioca Transportnog društva „C&LC-GROUP“ d.o.o. Beograd, čiji je punomoćnik Vlada Kezić, advokat u ..., protiv tuženog Privrednog društva za proizvodnju, trgovinu i usluge „FBS BETONjERKA“ d.o.o. Aleksinac, čiji je punomoćnik Branislav Grujić, advokat u ..., radi duga, vrednost predmeta spora 26.596.523,80 dinara, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Privrednog apelacionog suda 11 Pž 3931/23 od 01.11.2023. godine, u sednici održanoj 30.04.2026. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tuženog izjavljena protiv presude Privrednog apelacionog suda 11 Pž 3931/23 od 01.11.2023. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Privrednog suda u Nišu 2 P 601/22 od 08.05.2023. godine, održano je na snazi rešenje o izvršenju Privrednog suda u Nišu IIv 754/2020 od 02.10.2020. godine u obavezujućem delu i obavezan je tuženi da tužiocu na ime duga isplati ukupan iznos od 26.596.523,80 dinara sa zakonskom zateznom kamatom, i to na iznos od 8.200.000,00 dinara počev od 01.10.2017. godine do isplate i na iznos od 18.396.523,80 dinara počev od 18.11.2017. godine do isplate. Tuženi je obavezan da tužiocu na ime naknade troškova parničnog postupka isplati iznos od 811.083,00 dinara.

Presudom Privrednog apelacionog suda 11 Pž 3931/23 od 01.11.2023. godine, u stavu prvom izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tuženog i potvrđena presuda Privrednog suda u Nišu 2 P 601/22 od 08.05.2023. godine. U stavu drugom izreke odbijeni su kao neosnovani zahtevi tužioca i tuženog za naknadu troškova nastalih u postupku po žalbi.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tuženi je blagovremeno izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka učinjene pred drugostepenim sudom i pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu u granicama propisanim odredbom člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11 … 10/23 – drugi zakon) i utvrdio da revizija tuženog nije osnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Nije osnovan revizijski navod da je drugostepeni sud učinio bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. Zakona o parničnom postupku. Drugostepeni sud je ocenio žalbene navode tuženog od značaja za odluku, prihvatio činjenično stanje utvrđeno u prvostepenom postupku i razloge prvostepenog suda, uz navođenje razloga zbog kojih knjiženje spornih računa, korišćenje prava na odbitak prethodnog poreza i delimično plaćanje predstavljaju dokaze o postojanju i realizaciji poslovnog odnosa između parničnih stranaka. Stoga je suprotno revizijskim navodima, drugostepeni sud postupio u skladu sa odredbom člana 396. Zakona o parničnom postupku.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je tuženom ispostavio račun broj 50 od 31.08.2017. godine, sa valutom plaćanja 30.09.2017. godine, na iznos od 15.000.000,00 dinara, na ime transporta 250 betonskih stubova, po jediničnoj ceni od 50.000,00 dinara. Na tom računu je evidentirano da je plaćeno 6.800.000,00 dinara i da je za naplatu preostao iznos od 8.200.000,00 dinara. Tužilac je tuženom ispostavio i račun broj 62 od 18.10.2017. godine, sa valutom plaćanja 17.11.2017. godine, na iznos od 18.396.523,80 dinara, za isporučene betonske stubove različitih tipova i količina. Na osnovu izvoda banke, analitičke kartice tužioca, obaveštenja Poreske uprave i nalaza i mišljenja veštaka ekonomsko – finansijske struke, utvrđeno je da su parnične stranke bile u poslovnom odnosu po osnovu kupoprodaje robe, u okviru kojeg je tužilac isporučio tuženom robu fakturisanu računom broj 62, kao i u poslovnom odnosu po osnovu pružanja usluga transporta, za koje je tužilac ispostavio račun broj 50. Tuženi je obavezu po računu broj 50 delimično izmirio uplatom ukupnog iznosa od 6.800.000,00 dinara, dok preostali dug po oba računa iznosi 26.596.523,80 dinara.

Polazeći od utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su primenom odredaba člana 454. stav 1, člana 262. stav 1. i člana 277. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima obavezali tuženog da tužiocu isplati preostali dug sa pripadajućom zakonskom zateznom kamatom.

Po oceni Vrhovnog suda, nižestepeni sudovi su na utvrđeno činjenično stanje pravilno primenili materijalno pravo.

Neosnovano tuženi u reviziji ukazuje da je pobijana presuda suprotna ranijem rešenju Privrednog apelacionog suda Pž 698/22 od 04.08.2022. godine, kojim je prethodna prvostepena presuda ukinuta.

Navedenim rešenjem drugostepeni sud je ukazao da samo postojanje računa, bez drugih pisanih dokaza, nije dovoljno za pouzdan zaključak o postojanju i realizaciji poslovnog odnosa između privrednih subjekata. U ponovljenom postupku dokazni postupak je dopunjen pribavljanjem obaveštenja Poreske uprave i izvođenjem dokaza ekonomsko-finansijskim veštačenjem, kojima je utvrđeno da je tuženi sporne račune proknjižio i po njima koristio pravo na odbitak prethodnog poreza. Cenjene su i tri uplate tuženog u ukupnom iznosu od 6.800.000,00 dinara, kao i činjenica da nije dokazano postojanje drugog poslovnog odnosa između stranaka na koji bi se te uplate odnosile. Zato konačna ocena drugostepenog suda nije protivrečna ranijem ukidnom rešenju, već je zasnovana na činjeničnom stanju utvrđenom nakon dopune dokaznog postupka.

Bez uticaja je na pravilnost pobijane presude revizijski navod da tužilac nije dostavio poseban pisani ugovor o pružanju usluga. Navođenje da je između stranaka postojao ugovor o pružanju usluga predstavlja pravnu kvalifikaciju poslovnog odnosa stranaka, čije postojanje je utvrđeno na osnovu celokupnog rezultata dokaznog postupka, a ne zaključak da je između stranaka sačinjena posebna pisana isprava sa tim nazivom.

Revizijskim navodima da tužilac nije dokazao isporuku robe i izvršenje prevoza, da knjiženje računa i korišćenje prethodnog poreza ne dokazuju realizaciju poslovnog odnosa, kao i da uplate od ukupno 6.800.000,00 dinara nisu izvršene po spornim računima, tuženi u suštini osporava ocenu izvedenih dokaza i činjenično stanje utvrđeno u nižestepenom postupku, iz kog razloga se pravnosnažna drugostepena presuda ne može pobijati imajući u vidu da se ne radi o procesnoj situaciji iz člana 407. stav 2 ZPPa, u vezi sa članom 403. stav 2. istog zakona.

Pozivanje tuženog na odredbe člana 17. stav 1. i člana 148. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima ne dovodi do drugačije odluke. Nižestepeni sudovi su utvrdili da je tužilac svoje ugovorne obaveze izvršio isporukom robe i pružanjem usluge transporta, a da tuženi nije u celini ispunio svoju obavezu plaćanja. Na tako utvrđeno činjenično stanje pravilno su primenjene odredbe materijalnog prava kojima je propisana obaveza dužnika da izvrši dospelu ugovornu obavezu i plati zakonsku zateznu kamatu zbog docnje.

Kako ne postoje razlozi zbog kojih je revizija izjavljena, niti razlozi na koje Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti, primenom odredbe člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Tatjana Miljuš, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković