Ukidanje drugostepene presude zbog utvrđivanja drugačijeg činjeničnog stanja bez rasprave

Republika Srbija
VRHOVNI KASACIONI SUD
Prev 591/2020
25.02.2021. godina
Beograd

Vrhovni kasacioni sud u veću sastavljenom od sudija Branka Stanića, predsednika veća, Tatjane Matković Stefanović i Tatjane Miljuš, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Svetozar Nedeljković, advokat u ..., protiv tuženog Prva petoletka promet AD Trstenik - u stečaju, Cara Dušana 101, čiji je punomoćnik Relja Petrović, advokat u ..., radi utvrđenja, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Privrednog apelacionog suda 9Pž 2036/19 od 24.09.2020. godine, u sednici veća održanoj 25. februara 2021. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Revizija tužioca se DELIMIČNO USVAJA, presuda Privrednog apelacionog suda 9Pž 2036/19 od 24.09.2020. godine se UKIDA u stavu I u tački 1, 2 i 4, u stavu II i u stavu III izreke, i u tom delu se predmet vraća drugostepenom sudu na ponovno suđenje, dok SE ODBIJA revizija kao neosnovana u odnosu na rešenje iz stava I tačka 2. izreke.

O b r a z l o ž e nj e

Privredni sud u Kraljevu je doneo presudu 2P 501/2017 dana 18.01.2019. godine kojom je u I stavu izreke konstatovao da usvaja tužbeni zahtev i utvrdio prema tuženom da je tužilac vlasnik katastarske parcele broj .. KO ... u površini od 27,78 ari, koja sada predstavlja realni deo novoformirane katastarske parcele broj .. u potesu ... KO ... u udelu od 2778/25132, a u merama i granicama određenim u tom stavu izreke, u listu nepokretnosti broj .., što je tuženi dužan priznati i trpeti da tužilac ovo svoje pravo upiše u javnoj evidenciji kod službe za Katastar nepokretnosti bez prisustva i bez posebne saglasnosti tuženog, u II stavu usvojio zahtev tužioca da se iz stečajne mase tuženog izluči nepokretnost opisana u I stavu izreke i, u III stavu, obavezao tuženog da tužiocu na ime naknade troškova plati 137.300,00 dinara.

Odlučujući o žalbi tuženog, Privredni apelacioni sud je presudom 9Pž 2036/19 od 24.09.2020. godine u stavu I izreke pod 1. odbio kao neosnovan tužbeni zahtev kojim je tužilac tražio da sud utvrdi da je tužilac vlasnik katastarske parcele broj .. KO ... u površini od 27,78 ari, koja sada predstavlja realni deo novoformirane katastarske parcele broj .. u potesu ... KO ..., u realnom udelu od 2778/25132, u merama i granicama određenim u tom delu izreke, u listu nepokretnosti broj .., pod 2. odbio kao neosnovan tužbeni zahtev kojim tužilac traži da se iz stečajne mase tuženog izluči nepokretnost određena u prethodnom stavu i ista preda u državinu tužiocu; pod 3. odbacio kao nedozvoljenu tužbu u delu kojim je tužilac tražio da se obaveže tuženi da tužiocu na ime vrednosti zemljišta isplati iznos od 4.745.594,90 dinara; pod 4. obavezao tužioca da tuženom na ime naknade troškova parničnog postupka isplati 46.500,00 dinara; u II stavu izreke obvezao tužioca da tuženom na ime naknade troškova drugostepenog postupka isplati 15.900,00 dinara i u III stavu izreke odbio kao neosnovan zahtev tužioca za naknadu troškova drugostepenog postupka.

Protiv navedene drugostepene presude tužilac je izjavio dozvoljenu i blagovremenu reviziju, kojom presudu pobija zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. u vezi člana 394. ZPP, i iz člana 374. stav 2. tačka 12. ZPP, te zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao pobijanu pesudu po odredbi člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 72/2011 ... 18/20) i našao da je revizija osnovana, jer je drugostepena presuda zasnovana na drugačijem utvrđenom činjeničnom stanju od onoga koga je utvrdio prvostepeni sud, bez rasprave pred drugostepenim sudom, što je bitna povreda odredaba parničnog postupka u smislu člana 374. stav 1. u vezi člana 383. stav 3. i člana 394. Zakona o parničnom postupku, jer je moglo da bude od uticaja na donošenje zakonite i pravilne presude. Na ovu bitnu povredu odredaba parničnog postupka revident osnovano ukazuje.

Prema činjeničnom stanju na kome je zasnovana drugostepena presuda, od sada pokojnog BB, oca tužioca, kao vlasnika, eksproprisana je u korist tuženog katastarska parcela broj .. KO ..., njiva 4 klase, površine 27,78 ari, radi izgradnje magacinskog prostora i garaže. Parcela nije privedena nameni, te je u postupku deeksproprijacije poništeno rešenje o eksproprijaciji. Ranije označena parcela .. KO ... delom se nalazi u ograđenom prostoru tuženog u krugu fabrike, u površini od 22,45 ari, a delom se nalazi van kruga fabrike površinom od 5,33 ara, što ukupno čini površinu od 27,78 ari. Na osnovu nalaza i mišljenja veštaka geometra identifikovan je deo parcele .. KO ... u okviru postojeće parcele .. KO ... u granicama prema detaljnim tačkama od 1 do 14. Na osnovu tako utvrđenog činjeničnog stanja je prvostepeni sud zaključio da je tužiocu u upravnom postupku vraćena svojina nad ranije označenom parcelom .., koja je realni deo postojeće parcele .. KO ..., te je usvojio tužbeni zahtev. Prvostepeni sud je utvrdio da je tuženi nosilac prava svojine na predmetnoj parceli stari broj .. KO ..., a sada u sastavu kp. .. KO ... .

Međutim, drugostepeni sud je na osnovu sadržine izveštaja RGZ SKN broj 952- 3-3420/2013 od 13.11.2013. godine i prepisa lista nepokretnosti broj .. od 23.10.2014. godine, koje dokaze je prvostepeni sud izveo, utvrdio da su kao suvlasnici katastarske parcele broj .. KO ... upisani: tuženi sa obimom udela 16993/25132 i Kompanija „Dunav osiguranje“ sa obimom udela od 8139/25132. Pravilno je stanovište drugostepenog suda da se ne može zahtevati utvrđenje prava svojine na delu nepokretnosti – parcele, određenom u realnim granicama, kao u tužbenom zahtevu u ovoj parnici, bez učešća svih suvlasnika, ako su oni vlasnici u idealnim delovima nepokretnosti, kada se njihov suvlasnički udeo proteže na svim česticama cele nepokretnosti kao predmeta susvojine. Međutim, činjenica o postojanju više suvlasnika na predmetu tužbenog zahteva, osim tuženog, nije utvrđena u prvostepenom postupku. Drugostepeni sud je drugačije činjenično stanje od onog koga je utvrdio prvostepeni sud mogao utvrditi samo na osnovu rasprave, kako to propisuje odredba člana 383. stav 3. Zakona o parničnom postupku. Tom odredbom je propisano da, ako veće drugostepenog suda nađe da je radi pravilnog utvrđenja činjeničnog stanja potrebno da se pred drugostepenim sudom ponove već izvedeni dokazi, može da zakaže raspravu pred drugostepenim sudom. Prema odredbi člana 394. stav 1. tačka 4. Zakona o parničnom postupku, drugostepeni sud će presudom da preinači prvostepenu presudu ako je na osnovu rasprave utvrdio drugačije činjenično stanje nego što je ono u prvostepenoj presudi. Kako drugostepeni sud nije postupio na navedeni propisani način, već je činjenicu koju smatra bitnom za odluku o tužbenom zahtevu utvrdio bez rasprave, na osnovu sadržine dokaza koje prvostepeni sud jeste pročitao, ali ih nije cenio niti iz njih utvrdio činjenično stanje, to proizilazi da je drugostepena presuda zasnovana na bitnoj povredi odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. u vezi navedenih odredaba Zakona o parničnom postupku, s obzirom da je tako utvrđena činjenica bila odlučujuća za preinačenje prvostepene presude i odbijanje tužbenog zahteva od strane drugostepenog suda. Na tako utvrđenoj činjenici o postojanju više suvlasnika predmetne parcele, zasnovan je zaključak drugostepenog suda da je rešenje o deeksproprijaciji pravno i faktički neizvršivo, s obzirom da je parcela .. KO ... u čijim granicama se nalazi parcela .. KO ..., prema ranijoj oznaci, u suvlasništvu.