Rešenje sukoba nadležnosti u sporu po osnovu kreditne kartice

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branka Stanića, predsednika veća, Tatjane Matković Stefanović i Tatjane Miljuš, članova veća, u parnici po tužbi tužioca Raiffeisen banka ad Beograd, čiji je punomoćnik Marko Milovanović, advokat u ..., ul. ..., protiv tužene AA (sada ...) iz ..., rešavajući o sukobu nadležnosti Trećeg osnovnog suda u Beogradu i Osnovnog suda u Kragujevcu, u sednici veća održanoj 22.04.2021. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Za postupanje u ovom predmetu mesno je nadležan Osnovni sud u Kragujevcu.

O b r a z l o ž e nj e

Tužilac je dana 08.07.2014. godine Osnovnom sudu u Kragujevcu podneo predlog za izvršenje na osnovu verodostojne isprave, radi naplate novčanog potraživanja u iznosu od 54.195,78 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 01.05.2010. godine do isplate. U predlogu za izvršenje izvršni poverilac se poziva na ugovorenu mesnu nadležnost, navodeći da će se u slučaju usvajanja prigovora predmet ustupiti Trećem osnovnom sudu u Beogradu kao sudu ugovorene nadležnosti. Rešenjem o izvršenju Iv 703/14 od 16.07.2014. godine određeno je izvršenje.

Odlučujući o prigovoru izvršnog dužnika, Osnovni sud u Kragujevcu je rešenjem Iv 703/14 od 17.11.2014. godine, koje je ispravljeno rešenjem Iv 703/14 od 23.12.2014. godine, usvojio prigovor, stavio van snage rešenje o izvršenju Iv 703/14 od 16.07.2014. godine i odlučio da će se postupak nastaviti kao povodom prigovora protiv platnog naloga pred Trećim osnovnim sudom u Beogradu.

Treći osnovni sud u Beogradu nije prihvatio mesnu nadležnost, pa je dopisom P 2908/15 od 16.10.2020. godine, spise predmeta dostavio Vrhovnom kasacionom sudu radi rešavanja nastalog sukoba mesne nadležnosti. Svoje stanovište obrazlaže navodima da je Osnovni sud u Kragujevcu zasnovao svoju nadležnost, pa tu nadležnost nije mogao da promeni nakon što je prigovor usvojio i odredio da će se postupak nastaviti kao povodom prigovora protiv platnog naloga, u situaciji kada izvršni dužnik u prigovoru protiv rešenja o izvršenju nije istakao prigovor mesne nenadležnosti.

Rešavajući nastali negativni sukob nadležnosti u smislu člana 22. Zakona o parničnom postupku („Sl. glasnik RS“, br.72/11, ... 18/20), Vrhovni kasacioni sud nalazi da je za suđenje u ovom sporu stvarno i mesno nadležan Osnovni sud u Kragujevcu.

Prema članu 39. stav 1. Zakona o parničnom postupku, za suđenje je opšte mesno nadležan sud na čijem području tuženi ima prebivalište. Nadalje, prema članu 3. stav 3. Zakona o izvršenju i obezbeđenju (“Službeni glasnik RS”, br. 31/2011, 99/11 – dr. zakon 109/13 - US, 55/14), sud nadležan za određivanje izvršenja ili obezbeđenja je sud na čijem području izvršni dužnik ima prebivalište ili boravište, odnosno sedište, ako ovim zakonom nije drugačije određeno.

Odredbom člana 65. ZPP propisano je da ako zakonom nije određena isključiva mesna nadležnost nekog suda, stranke se mogu sporazumeti da im u prvom stepenu sudi sud koji nije mesno nadležan, pod uslovom da je taj sud stvarno nadležan (stav 1), da ovaj sporazum važi samo ako je pismeno sastavljen i ako se tiče određenog spora ili više sporova koji svi proističu iz određenog pravnog odnosa (stav 3) i da ispravu o sporazumu tužilac mora priložiti uz tužbu, a tuženi uz prigovor nenadležnosti.

Prema stanju u spisima, tužilac ima sedište na teritoriji grada Beograda, opština ... Članom 11. Ugovora o izdavanju i korišćenju Viza revolving kreditne kartice br. ... od ...2005. godine, zaključenim između tužioca i tužene, ugovorne strane su se sporazumele da će eventualne sporove po ovom ugovoru rešavati nadležni sud u Beogradu. Tužilac se na navedeni sporazum o mesnoj nadležnosti pozvao u predlogu za izvršenje.

Međutim, na osnovu ovako zaključenog sporazuma o mesnoj nadležnosti nije moguće ustanoviti nadležnost Trećeg osnovnog suda u Beogradu. Pre svega, samim ugovorom zaključenim između parničnih stranaka nije tačno određen mesno nadležan sud. Nadalje, u vreme zaključenja Ugovora o izdavanju i korišćenju Viza revolving kreditne kartice, na teritoriji Grada Beograda postojalo je pet opštinskih sudova, dok je sada sudska nadležnost na teritoriji Grada Beograda u prvostepenom parničnom postupku, u ovoj vrsti sporova, podeljena između tri suda – Prvog, Drugog i Trećeg osnovnog suda u Beogradu. Kod ovakvog stanja stvari, nezavisno od činjenice da je izvršni poverilac u predlogu za izvršenje opredelio nadležnost Trećeg osnovnog suda u Beogradu, za dalje postupanje u slučaju izjavljivanja prigovora ne postoji tačka vezivanja koja bi ustanovila nadležnost tog suda za dalje postupanje jer Treći osnovni sud u Beogradu, u toj formi, nije ni postojao u vreme zaključenja predmetnog ugovora.

U tom smislu, nadležnost suda za postupanje u ovom predmetu određuje se na osnovu opštih pravila o mesnoj nadležnosti, tj. na osnovu odredbe člana 39. stav 1. Zakona o parničnom postupku, iz kog razloga je primenom odredbe člana 22. stav 1. Zakona o parničnom postupku, odlučeno kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Branko Stanić,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić