Odbijanje zahteva za utvrđenje ništavosti aneksa ugovora o radu o koeficijentima

Apelacioni sud u Kragujevcu je, presudom Gž 5396/24 od 16.10.2024. godine, stavom prvim izreke, potvrdio presudu Trećeg osnovnog suda u Beogradu P 32576/13 od 11.03.2022. godine, ispravljenu rešenjem istog suda P 32576/13 od 18.03.2024. godine, u delu stava prvog izreke kojim je obavezan tuženi da tužiocu na ime naknade nematerijalne štete isplati i to: na ime pretrpljenih duševnih bolova zbog umanjene životne aktivnosti 50.000,00 dinara; na ime pretrpljenog straha 60.000,00 dinara; na ime pretrpljenih fizičkih bolova 70.000,00 dinara; na ime izgubljene zarade 13.064,70 dinara i na ime troškova popravke vozila 84.227,00 dinara, sve sa zakonskom zateznom kamatom na materijalnu i nematerijalnu štetu počev od 11.03.2022. godine, kao dana presuđenja pa do isplate, a žalba tuženog je u tom delu odbijena kao neosnovana. Stavom drugim izreke, preinačena je presuda Trećeg osnovnog suda u Beogradu P 32576/13 od 11.03.2022. godine, ispravljena rešenjem istog suda P 32576/13 od 18.03.2024. godine, u delu stava prvog izreke u pogledu dosuđene kamate na naknadu materijalne štete tako što je odbijen, kao neosnovan, zahtev tužioca kojim je tražio da se tuženi obaveže da mu na dosuđeni iznos materijalne štete plati zakonsku zateznu kamatu počev od 10.12.2019. godine, kao dana veštačenja do 11.03.2022. godine, kao dana presuđenja. Stavom trećim izreke, preinačena je presuda Trećeg osnovnog suda u Beogradu P 32576/13 od 11.03.2022. godine, ispravljena rešnjem istog suda P 32576/13 od 18.03.2024. godine, u preostalom delu stava prvog izreke tako što je odbijen, kao neosnovan, tužbeni zahtev tužioca za isplatu materijalne štete na ime troškova popravke vozila za iznos od još 16.845,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od 10.12.2019. godine, kao dana veštačenja pa do isplate. Stavom četvrtim izreke, preinačeno je rešenje o troškovima postupka sadržano u stavu trećem izreke presude Trećeg osnovnog suda u Beogradu P 32576/13 od 11.03.2022. godine, ispravljena rešenjem istog suda P 32576/13 od 18.03.2024. godine, tako što je tuženi obavezan da tužiocu naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 299.944,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od dana izvršnosti odluke do isplate. Stavom petim izreke, odbijeni su zahtevi parničnih stranaka za naknadu troškova drugostepenog postupka.

Protiv preinačujućeg dela pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilac je izjavio blagovremenu reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava, pozivajući se na odredbu člana 404. Zakona o parničnom postupku.

Vrhovni sud je ispitao pravnosnažnu presudu, u preinačujućem delu koji se odnosi na glavno potraživanje (stav treći izreke) u smislu odredbe člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11 ... 10/23) i utvrdio da je revizija tužioca, u tom delu, neosnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, 19.12.2012. godine, dogodila se saobraćajna nezgoda na kolovozu ulice Trg Nikole Pašića, ispred kolovoza Dečanske ulice, krivicom NN vozača koji je napustio lice mesta, a upravljao je putničkim vozilom marke „Mercedes E 270“, registarske oznake ..., vlasništvo BB, osiguranim kod tuženog. U nezgodi je tužilac zadobio povrede i oštećeno je njegovo putničko vozilo marke „Škoda Super B“ registarske oznake ... . Tužilac nije popravio svoje vozilo, a veštačenjem je utvrđeno da materijalna šteta na njegovom vozilu iznosi 84.227,00 dinara, bez PDV-a, a sa PDV-om 101.072,00 dinara.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je tuženog obavezao da tužiocu na ime naknade materijalne štete na vozilu isplati iznos od 101.072,00 dinara, na ime troškova popravke njegovog vozila, dok je drugostepeni sud, u tom delu, preinačio prvostepenu presudu primenom odredbe člana 2. Zakona o porezu na dodatu vrednost, tako što je odbio tužbeni zahtev tužioca za isplatu materijalne štete na ime troškova popravke vozila za iznos od još 16.845,00 dinara, sa pripadajućom kamatom. Po oceni drugostepenog suda, u smislu odredbe člana 185. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima, tuženi nije dužan da tužiocu naknadi troškove PDV-a, jer oni pripadaju budžetu Republike Srbije, a tužilac nije dokazao da je popravku vozila izvršio uz plaćanje PDV-a.

Po oceni Vrhovnog suda, drugostepeni sud je, preinačenjem prvostepene presude u delu koji se odnosi na naknadu materijalne štete tužiocu na ime troškova popravke njegovog vozila, pravilno primenio materijalno pravo.

Odredbom člana 2. Zakona o porezu na dodatu vrednost („Službeni glasnik RS“ br 84/2004 ... 94/2024), propisano je da prihod od PDV pripada budžetu republike. Predmet oporezivanja, u smislu odredbe člana 3. istog zakona su: tačka 1) isporuka dobara i pružanje usluga koje poreski obveznik izvrši u republici uz naknadu, u okviru obavljanja delatnosti; 2) u voz dobara u republiku.

Na osnovu odredbe člana 185. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima, odgovorno lice dužno je uspostaviti stanje koje je bilo pre nego što je šteta nastala. Kad uspostavljanje ranijeg stanja nije moguće ili kad sud smatra da nije nužno da to učini odgovorno lice, sud će odrediti da ono isplati oštećeniku odgovarajuću svotu novca na ime naknade štete (stav 3.). Obaveza naknade štete smatra se dospelom od dana nastanka štete, u smislu odredbe člana 186.Zakona o obligacionim odnosima.

Porez na dodatu vrednost je opšti porez na potrošnju koji se obračunava i plaća na isporuku dobara i pružanja usluga, u svim fazama proizvodnje i prometa dobara i usluga, kao i na uvoz dobara. Poreska obaveza nastaje danom kada se izvrši promet robe i usluga.

U konkretnom slučaju, tužilac nije popravio svoje vozilo koje je oštećeno krivicom osiguranika tuženog, što znači da nije platio porez na dodatu vrednost, jer obaveza plaćanja te obaveze nastaje danom kada se izvrši promet roba i usluga, što ovde nije slučaj. Zbog toga je drugostepeni sud pravilno primenio materijalno pravo preinačenjem prvostepene presude i odbijanje tužbenog zahteva tužioca za isplatu materijalne štete na ime troškova popravke vozila za iznos obračunatog PDV-a, pa su navodi revizije tužioca, o pogrešnoj primeni materijalnog prava, neosnovani.

Na osnovu odredbe člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u stavu prvom izreke.

Odredbom člana 404. stav 1. Zakona o parničnom postupku propisano je da je revizija izuzetno dozvoljena zbog pogrešne primene materijalnog prava i protiv drugostepene presude koja ne bi mogla da se pobija revizijom, ako je po oceni Vrhovnog suda potrebno da se razmotre pravna pitanja od opšteg interesa ili pravna pitanja u interesu ravnopravnosti građana, radi ujednačavanja sudske prakse, kao i ako je potrebno novo tumačenje prava (posebna revizija).

Po oceni Vrhovnog suda, u konkretnom slučaju nije potrebno da se razmotre pravna pitanja od opšteg interesa ili pravna pitanja u interesu ravnopravnosti građana, niti je potrebno ujednačavanje sudske prakse kao ni novo tumačenje prava, pa nisu ispunjeni uslovi za odlučivanje o posebnoj reviziji tužioca izjavljenoj protiv odluke o kamati i o troškovima parničnog postupka.

Obaveza plaćanja kamate je sankcija za docnju dužnika, a docnja je činjenično pitanje o kom se odlučuje u svakom konkretnom predmetu. Odluku o troškovima sud donosi na osnovu uspeha parničnih stranaka i preduzetih radnji u postupku, u svakom konkretnom predmetu, pa s tim u vezi nema uslova za ujednačavanje sudske prakse.

Na osnovu odredbe člana 404. stav 2. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u stavu drugom izreke.

Vrhovni sud je ispitao dozvoljenost revizije tužioca izjavljene protiv preinačujućeg dela drugostepene presude kojim je odlučeno o kamati i o troškovima parničnog postupka, u smislu odredbe člana 410. stav 2. u vezi člana 420. stav 6. Zakona o parničnom postupku i utvrdio da je revizija nedozvoljena.

Odredbom člana 28. Zakona o parničnom postupku, propisano je da ako je za utvrđenje stvarne nadležnosti, pravilno izjavljivanje revizije i u drugim slučajevima propisanim u tom zakonu, merodavna vrednost predmeta spora, kao vrednost predmeta spora uzima se samo vrednost glavnog potraživanja (stav 1.), dok se kamata, ugovorna kazna i ostala sporedna traženja, kao i troškovi postupka ne uzimaju u obzir ako ne čine glavni zahtev (stav 2.).

Imajući u vidu da revident revizijom pobija odluke o kamati i o troškovima postupka, koje ne čine glavni zahtev, to revizija izjavljena protiv odluka ove vrste, koje se odnose na sporedno traženje, nije dozvoljena. Preinačenje odluke o kamati i o troškovima parničnog postupka, reviziju ne čini dozvoljenom ni prema odredbi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, jer je preinačena odluka o sporednom, a ne glavnom zahtevu stranke.

Na osnovu odredbe člana 413. u vezi člana 420. stav 6. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u stavu trećem izreke.

Predsednik veća - sudija

Gordana Komnenić, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković