Nedozvoljenost revizije u sporu za predaju poseda i otkaz stanovanja

Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 210/25 od 12.06.2025. godine, ispravljene rešenjem Gž 210/25 od 27.09.2025. godine, stavom prvim izreke odbačena je žalba tuženog kao nepotpuna. Stavom drugim izreke odbijena je žalba tužilje i potvrđena presuda Osnovnog suda u Novom Sadu P 3287/2023 od 11.09.2024. godine u stavu drugom, trećem i petom izreke. Stavom trećim izreke, odbijen je zahtev tužilje za naknadu troškova drugostepenog postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilja je, na osnovu člana 404. ZPP, blagovremeno izjavila reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Revizija predviđena navedenom odredbom (posebna revizija) može se izjaviti samo zbog pogrešne primene materijalnog prava. Zato revizijski navodi tužilje kojima se ukazuje na učinjene bitne povrede odredaba parničnog postupka nisu razmatrane prilikom ocene dozvoljenosti i osnovanosti njene posebne revizije. Posebna revizija je izuzetno pravno sredstvo koje se koristi kada se drugostepena presuda ne može pobijati revizijom, i dozvoljena je ako Vrhovni sud oceni da je odlučivanje o njoj potrebno radi razmatranja pravnih pitanja od opšteg interesa ili u interesu ravnopravnosti građana, ujednačavanja sudske prakse ili novog tumačenja prava.

Po oceni Vrhovnog suda, u ovom sporu nema pravnih pitanja od opšteg interesa ili u interesu ravnopravnosti građana. Uz reviziju nisu priložene pravnosnažne presude koje bi, zbog drugačijeg presuđenja u istim ili bitno istovetnim činjeničnopravnim sporovima, opravdale potrebu da se o tužiljinoj posebnoj reviziji odlučuje radi ujednačavanja sudske prakse.

Nema mesta odlučivanju o tužiljinoj posebnoj reviziji ni radi novog tumačenja prava.

Tuženi je u vreme podnošenja tužbe bio jedini preostali član porodičnog domaćinstva svog oca, pokojnog VV (umro 15.08.1984. godine), nosioca stanarskog prava na stanu površine 48 m2 sa pomoćnim objektom u Ulici ... br. ...-... u ..., po ugovoru o korišćenju stana od 05.09.1971. godine, koji je tužilac nakon njegove smrti nastavio da koristi.

Zakonom o stambenim odnosima („Službeni glasnik RS“, br. 29/73 i 30/80) bilo je propisano: da građanin koji se uselio u stan u svojini građana na osnovu ugovora o zakupu stana, stiče pravo da taj stan koristi pod uslovima utvrđenm tim Zakonom i ugovorom o zakupu stana (član 2. stav 2) i da nosilac stanarskog prava koji je to pravo stekao na porodičnu stambenu zgradu ili stan u svojini građana do stupanja na snagu tog Zakona, ima sva prava i obaveze koje se tim Zakonom propisuju za nosioca stanarskog prava koji koristi stan u društvenoj svojini, ako tim Zakonom nije drukčije određeno (član 80. stav 1). Odredbom člana 9. navedenog Zakona bilo je propisano: da se korisnikom stana u smislu tog Zakona smatraju nosilac stanarskog prava i članovi njegovog porodičnog domaćinstva koji zajedno sa njim stanuju, kao i lica koja su prestala da budu članovi tog domaćinstva a ostala su istom stanu (stav 1); da se članovima porodičnog domaćinstva u smislu tog Zakona smatraju bračni drug, deca rođena u braku, van braka ili usvojena, pastorčad i unučad bez roditelja, roditelji (otac, majka, očuh, maćeha i usvojilac) braća i sestre i lica koja je nosilac stanarskog prava dužan po zakonu da izdržava ili su ta lica dužna po zakonu da izdržavaju nosioca stanarskog prava, a koja sa njim zajedno stanuju (stav 2). Prema odredbi člana 17. stav 1. istog Zakona, korisnici stana koji stanuju zajedno sa nosiocem stanarskog prava imaju pravo da trajno koriste stan pod uslovima iz tog Zakona.

Odredbom člana 17. stav 2. Zakona o stambenim odnosima („Službeni glasnik RS“, br. 18/81 i 38/84), važećeg u vreme smrti nosioca stanarskog prava na spornom stanu, bilo je propisano da članovi porodičnog domaćinstva imaju pravo da koriste stan pod uslovima iz tog Zakona i posle smrti nosioca stanarskog prava, kao i kad on iz drugih razloga trajno prestane da koristi stan, osim ako je prestao da koristi stan na osnovu ugovora o korišćenju stana, raskida tog ugovora, na osnovu ugovora o zameni stana ili ako je stekao stanarsko pravo na drugi stan koji mu je dodeljen i za članove porodičnog domaćinstva koji zajedno sa njim stanuju.

Novo tumačenje prava, po oceni Vrhovnog suda, nije potrebno ni u pogledu eventualnog tužbenog zahteva za otkaz ugovora o korišćenju stana zbog neplaćanja zakupnine i nanošenja štete objektu, imajući u vidu sadržinu odredbe člana 52. Zakona o izmenama i dopunama Zakona o planiranju i izgradnji kojim je propisano da se raskid ugovora o zakupu iz tih razloga i iseljenje ostvaruje u upravnom postupku pred nadležnim organom opštinske, odnosno gradske uprave, na zahtev vlasnika.

Iz navedenih razloga, na osnovu člana 404. ZPP, odlučeno je kao u prvom stavu izreke.

Tužiljina revizija nije dozvoljena ni na osnovu člana 403. ZPP. U tužbi je vrednost predmeta spora određena u iznosu od 10.000,00 dinara, na koju je i obračunata sudska taksa u iznosu od 1.900,00 dinara. Tako određena vrednost predmeta spora ne prelazi vrednost koja je po navedenoj odredbi merodavna za dozvoljenost revizije, zbog čega je na osnovu člana 410. stav 2. tačka 5. i člana 413. ZPP odlučeno kao u drugom stavu izreke.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković