Nedozvoljena revizija tužene u sporu male vrednosti za naknadu štete

Po oceni Vrhovnog suda, o posebnoj reviziji tužene u ovom sporu nije porebno odlučivati radi ujednačavanja sudske prakse ili novog tumačenja prava.

Predmet spora je zahtev tužilje za naknadu imovinske štete prouzrokovane povredom njenog prava na suđenje u razumnom roku u stečajnom postupku. Prema odredbi člana 31. Zakona o zaštiti prava na suđenje u razumnom roku, stranka koja je stekla pravo na pravično zadovoljenje (član 22) može da podnese tužbu protiv Republike Srbije za naknadu imovinske štete izazvane povredom prava na suđenje u razumnom roku, čija odgovornost za tu štetu je objektivna.

Objektivna odgovornost je odgovornost bez krivice, zasnovane na postojanju štete i uzročne veze sa radnjom i propuštanjem odgovornog lica. Međutim, u sporovima za naknadu imovinske štete nastale zbog potpunog ili delimičnog neizvršenja pravnosnažnih i izvršnih sudskih odluka, odnosno u stečaju utvrđenih potraživanja zaposlenih iz radnog odnosa koja su, bez njihove krivice, ostala neizmorena u postupku stečaja vođenim nad stečajnim dužnikom sa većinskim društvenim ili državnim kapitalom, redovni sudovi slede pravne stavove izražene u odlukama Evropskog suda za ljudska prava donetim protiv Srbije i Ustavnog suda. Tim stavovima uspoststavljena je „direktna“ odgovornost države za obaveze privrednih subjekata koji nisu uživali dovoljnu institucionalnu i operativnu nezavisnost od države, i to bez utvrđivanja uzročno-posledične veze između povrede prava na suđenje u razumnom roku i nastale štete. Taj stav sadrži i zaključak Vrhovnog kasacionog suda od 02.11.2018. godine, donet u postupku rešavanja spornog pravnog pitanja, uz uslov da je prethodno utvrđena povreda prava na suđenje u razumnom roku. Uzročno-posledična veza, na čijem postojanju i utvrđivanju istrajava tužena, utvrđuje se u slučaju kada nenaplaćeno potraživanje ne potiče iz radnog odnosa i u slučaju kada potraživanje iz radnog odnosa postoji prema izvršnom odnosno stečajnom dužniku - pravnom licu koje nije osnovano na bazi državnog ili društvenog kapitla (dopuna zaključka od 02.11.2018. godine, usvojena na sednici Građanskog odeljenja Vrhovnog kasacionog suda od 27.09.2019. godine).

U konkretnom slučaju, tužiljino potraživanje potiče iz radnog odnosa sa stečajnim dužnikom „Beobanka“ ad Beograd, čiji deo je ostao nenaplaćen u postupku stečaja, u kojem je pravnosnažnim rešenjem utvrđeno da joj je povređeno pravo na suđenje u razumnom roku. Stečajni dužnik je privredni subjekt koji je u vreme nastanka tužiljinog potraživanja poslovao sa državnim kapitalom jer odlukom Agencije SRJ za osiguranje depozita broj 33-2001 od 05.07.2001. godine, donetom u postupku sanacije banke, sve njene do tada emitovane akcije proglašene su nevažećim, čime su prestala prava akcionara, a označena Agencija je na dan otvaranja stečaja (03.01.2002. godine) postala njihov vlasnik.

Tužilji je u stečajnom postupku priznato novčano potraživanje u koje nije uračunata zatezna kamata jer je potraživanje prijavljeno bez kamate. Zato su za dozvoljenost posebne revizije tužene irelevantni njeni navodi da nije utvrđena struktura tužiljinog potraživanja, odnosno da je u isto uračunata zatezna kamata i po kojoj metodi je obračunata.

Iz navedenih razloga, s obzirom da u ovom sporu nema pravnih pitanja od opšteg interesa ili u interesu ravnopravnosti građana, na osnovu člana 404. ZPP, odlučeno je kao u prvom stavu izreke.

Prema odredbi člana 479. stav 6. ZPP, protiv odluke drugostepenog suda u postupku u sporu male vrednosti revizija nije dozvoljena, zbog čega je na osnovu člana 413. tog zakona, odlučeno kao u drugom stavu izreke.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković