Solidarna odgovornost suinvestitora za naknadu za uređivanje građevinskog zemljišta

Ispitujući pravilnost pobijane odluke primenom člana 408. Zakona o parničnom postupku - ZPP („Službeni glasnik RS“, br. 72/11...10/23), Vrhovni sud je ocenio da revizija nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. sav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac i tuženi kao investitori su 01.11.2007. godine zaključili ugovor broj ... , čiji je predmet naknada za uređivanje građevinskog zemljišta za izgradnju stambenog objekta u ... bulevaru broj ... na k.p. ... KO ... . Ugovorom je konstatovano da je punomoćjem overenim dana 25.12.2006. godine u Opštinskom sudu u Kragujevcu pod Ov 13785/06 investitor – tužena ovlastila tuženog da u njeno ime potpiše ugovor sa tužiocem, određen je ukupan iznos naknade za uređivanje javnog građevinskog zemljišta, otplata naknade u roku od 36 meseci, dopelost i visina mesečnih rata, te konstatovano da investitori odgovaraju solidarno za izvršavanje obaveza po ovom ugovoru. Ugovoreno je, pored ostalog i da se investitori obavezuju da kao instrument obezbeđenja plaćanja ugovornih obaveza uz potpis ugovora dostave tužiocu - remitentu tri blanko sopstvene menice potpisane od strane dva žiranta bez protesta, te da će tužilac ukoliko investitori ne izvršavaju svoje obaveze u skladu sa ugovorom pristupiti meničnoj uplati u visini neizmirenog duga invistitoru sa pripadajućom kamatom i valorizacijom. Opomenom broj ... od 30.05.2008. godine tužilac je uputio poslednju opomenu tuženima za uplatu sredstava za uređenje gradskog građevinskog zemljišta za objekat u ... bulevaru ... , navodeći da potrebno da dospelu obavezu odmah uplate, a preostale obaveze sa pripadajućom valorizacijom u skladu sa tačno navedenim rokovima iz ugovora, počev od 01.06.2008. godine. Tužena BB je kao vlastodavac, suinvestitor u izgradnji stambenog-poslovnog objekta u Beogradu, ... bulevar br. ... u celosti bezuslovno opozvala punomoćje dato tuženom kao punomoćniku, suinvestitoru, overeno u Opštinskom sudu u Kragujevcu 25.12.2006. godine pod Ov 13785/06. Opoziv tog punomoćja overen je kod Opštinskog suda u Kragujevcu pod Ov 11085/10 od 31.08.2010. godine. Veštačenjem je utvrđen iznos glavnog duga po zaključenom Ugovoru od 01.11.2007. godine i obračunate zakonske kamate za period od 16.12.2007. godine do izrade nalaza 10.11.2016. godine.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su usvojili tužbeni zahtev i obavezali tuženu BB da solidarno sa tuženim isplati tužiocu dospele rate po ugovoru, sa zakonskom zateznom kamatom na iznos glavnog duga počev od 10.11.2016. godine do isplate, u visini utvrđenoj veštačenjem, primenom člana 414 stav 1. Zakona o obligacionim odnosima u vezi člana 74 stav 1. i 3. Zakona o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS“, br.47/2003 i 34/2006).

Revizija neosnovano osporava pravilnost primene materijalnog prava u pogledu postojanja obaveze tužene na plaćanje naknade za uređenje gradskog građevinskog zemljišta, pored i zajedno sa tuženim. Naime, Zakon o obligacionim odnosima u članu 414. stavom 1. propisuje da svaki dužnik solidarne obaveze odgovara poveriocu za celu obavezu i da poverilac može zahtevati njeno ispunjenje od koga hoće sve dok ne bude potpuno ispunjena, ali kad jedan dužnik ispuni obavezu, ona prestaje i svi se dužnici oslobađaju. Zakon o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS“, br.47/2003 i 34/2006), koji se primnjuje u ovom slučaju, u članu 74. stav 1. propisuje da naknadu za uređenje građevinskog zemljišta plaća investitor, a u stavu 2. da se visina naknada za uređivanje građevinskog zemljišta utvrđuje ugovorom koji zaključuje opština, odnosno preduzeće ili druga organizacija iz člana 72. stav 3. tog zakona i investitor, na osnovu pripremljenih merila koje utvrđuje opština, dok prema stavu 3. da se ugovorom iz stava 2. ovog člana uređuju međusobni odnosi u pogledu uređivanja građevinskog zemljišta, visina naknade za uređivanje građevinskog zemljišta, dinamika plaćanja naknade, kao i obim, struktura i rokovi za izvođenje radova na uređivanju zemljišta. Polazeći od citiranih zakonskih odredaba, sledi da je obaveza plaćanja naknade za uređenje građevinskog zemljišta zakonska obaveza investitora (član 74. stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji), dok se ugovorom između investitora i Direkcije uređuje visina, način i rokovi isplate naknade (član 74. stav 2 i 3. Zakona o planiranju i izgradnji), a ukoliko više investitora zajednički učestvuju u izgradnji (suinvestitori), zakonska obaveza plaćanja naknade za uređenje građevinskog zemljišta ima karakter solidarne obaveze prema Direkciji (član 414 stav 1. Zakona o obligcionim odnosima).

Imajući u vidu navedeno, po oceni Vrhovnog suda, na strani tužene postoji zakonska obaveza plaćanja naknade za uređenje građevinskog zemljišta, pored i zajedno sa tuženim, na osnovu člana 414 stav 1. Zakona o obligacionim odnosima u vezi člana 74 stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS“, br.47/2003 i 34/2006), jer je tužena suinvestitor izgradnje stambenog objekta zajedno sa tuženim i u tom svojstvu legitimisana pred Direkcijom.

Zakonska obaveza suinvestitora na plaćanje naknade sadrži i obavezu suinvestitora da sa Direkcijom istovremeno zaključe ugovor u pogledu visine i načina ispunjenja te obaveze (član 74. stav 2 i 3. u vezi člana 1. Zakona o planiranju i izgradnji). U konkretnom slučaju to je i učinjeno zaključenim ugovorom od 01.11.2007. godine, kojim je izričito ustanovljena solidarna odgovornost tuženih za izvršavanje te zakonske obaveze, pa kako je obaveza plaćanja naknade dospela, a nije izvršena u obimu i na način saglasno ugovorenom, tužena je, pored i zajedno sa tuženim, u obavezi da je u celosti izvrši.

U smislu iznetog, suprotno ukazivanju revizije, zakonsku obavezu tužene kao suinvestitora na plaćanje naknade za uređenje građevinskog zemljišta (pored i zajedno sa tuženim), ne mogu derogirati međusobni odnosi tuženih povodom isplate naknade, pa time ni data izjava tuženog da preuzima sve obaveze iz zaključenog ugovora nezavisno od tužene. Navedeno može biti od uticaja samo na eventualni regresni zahtev tužene prema tuženom, u smislu člana 423. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima.

Na zakonsku obavezu tužene za plaćanje naknade za uređenje građevinskog zemljišta bez uticaja je ukazivanje revizije o prekoračenju ovlašćenja iz punomoćja, u smislu člana 87. Zakona o obligacionim odnosima. Specijalnim punomoćjem od 25.12.2006. godine tužena je ovlastila tuženog da može zaključiti ugovor pred tužiocem u vezi naknade za uređenje građevinskog zemljišta u smislu člana 74. stav 2. i 3 u vezi člana 1. Zakona o planiranju i izgradnji, što je izričito konstatovano i ugovorom, pa nema nejasnoća u pogledu kog svojstva i kojih prava i obaveza je tuženi mogao u ime tužene zaključiti ugovor sa tužiocem, kao i da je to učinio u okviru ovlašćenja datih punomoćjem. Ovo naročito kod činjenice da tužena predmetni ugovor nije zbog eventualnih prekoračenja ovlašćenja osporavala u nekom drugom postupku.

Kako se ostalim navodima revizije ne dovodi u sumnju pravilnost pobijane presude, pri čemu se ponavljaju i navodi žalbe koji su predmet pravilne ocene drugostepenog suda, isti su ocenjeni kao neosnovani i bez uticaja na drugačije odlučivanje u ovoj pravnoj stavri.

Iz navedenih razloga, primenom člana 414. ZPP, odlučeno je kao u izreci

Predsednik veća – sudija

Dobrila Strajina, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković