Odluka o ništavosti ugovora o zakupu i otkupu stana u državnoj svojini

Apelacioni sud u Beogradu je presudom Gž 8598/16 od 26.01.2017. godine odbio kao neosnovanu žalbu prvotuženog i potvrdio prvostepenu presudu.

Protiv navedene drugostepene presude tuženi AA je izjavio blagovremeno preko punomoćnika reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Tužilac je dostavio odgovor na reviziju.

Ispitujući pravilnost pobijene presude u smislu odredbe člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ broj 72/11 i 55/14, koji se primenjuje na osnovu odredbe člana 506. stav 2. tog zakona), Vrhovni kasacioni sud je utvrdio da revizija nije osnovana.

U sprovedenom postupku nisu učinjene bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a nema ni drugih bitnih povreda koje bi mogle predstavljati osnov za uvažavanje revizije.

U pravnosnažno okončanom postupku je utvrđeno da je rešenjem Izvršnog odbora Skupštine grada Beograda od 25.05.2000. godine data saglasnost JP za stambene usluge da AA može zaključiti ugovor o zakupu predmetnog stana na neodređeno vreme, na kome Grad Beograd ima pravo korišćenja, a koji će koristiti sa članovima porodičnog domaćinstva. Tuženi su 26.06.2000. godine zaključili ugovor o zakupu navedenog stana, na osnovu rešenja Skupštine grada izvršnog odbora od 25.05.2000. godine, a 02.08.2000. godine Grad Beograd kao prodavac i AA kao kupac su zaključili ugovor o otkupu istog stana, koji kupac, ovde prvotuženi koristi kao zakupac na neodređeno vreme na osnovu ugovora o zakupu od 26.06.2000. godine. U postupku je utvrđeno da je otac tuženog AA, BB, koji je radio na radnom mestu člana Izvršnog odbora u Skupštini Grada Beograda, podneo zahtev za dodelu predmetnog stana na korišćenje, pri čemu je posedovao četvorosoban stan čiji je vlasnik, te da je naveo da nema ni on, a ni članovi njegovog porodičnog domaćinstva u svojini drugi stan u ... . Rešenjem Izvršnog odbora Skupštine grada Beograda od 09.11.2001. godine oglašeno je ništavim rešenje Izvršnog odbora Skupštine grada Beograda od 25.05.2000. godine kojim je data saglasnost da AA može da zaključi ugovor o zakupu stana, koje rešenje je poništeno presudom Okružnog suda u Beogradu U 105/2002 od 29.03.2002. godine. Vrhovni sud Srbije je presudom Uvp I 258/01 od 12.06.2002. godine odbio zahtev za preispitivanje navedene presude Okružnog suda u Beogradu. Tuženi AA je u svojstvu prodavca ugovorom o kupoprodaji od 10.06.2005. godine predmetni stan prodao VV.

Polazeći od utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su zaključili da je osnovan tužbeni zahtev tužioca za utvrđenje da je ništavo rešenje Izvršnog odbora Skupštine Grada Beograda o davanju saglasnosti o zakupu spornog stana, kao i zahtevi za utvrđenje da su ništavi ugovori o zakupu i otkupu stana, kao i zahtev za iseljenje.

Prema odredbi člana 9. stav 1. Zakona o sredstvima u svojini Republike Srbije („Službeni glasnik RS“ broj 53/95...32/97) stambene zgrade i stanovi u državnoj svojini daju se na korišćenje zaposlenim i izabranim i postavljenim licima u organima, javnim službama i drugim organizacijama iz navedenog člana ovog zakona i drugim licima utvrđenim zakonom po osnovu zakupa na neodređeno ili određeno vreme, a prema stavu trećem ugovor, drugi pravni posao ili akt kojim se daje na korišćenje stambena zgrada, odnosno stan u državnoj svojini licu koje nije navedeno u stavu prvom ovog člana ništav je.

Kad je predmet obaveze nemoguć, nedopušten, neodređen ili neodrediv ugovor je prema članu 47. Zakona o obligacionim odnosima ništav, a ništav je u smislu člana 52. istog zakona i ako osnov ne postoji ili je nedopušten.

Prema odredbi člana 103. ZOO, ugovor koji je protivan prinudnim propisima, javnom poretku ili dobrim običajima je ništav ako cilj povređenog pravila ne upućuje na neku drugu sankciju ili ako zakon u određenom slučaju ne propisuje što drugo.

Imajući u vidu sadržinu citiranih zakonskih odredbi, pravilno su nižestepeni sudovi, kod utvrđenog činjeničnog stanja, primenili materijalno pravo.

Ovo s toga što tuženi AA nije ulazio u krug lica iz citirane odredbe člana 9. Zakona o sredstvima u svojini Republike Srbije koji su mogli da dobiju na korišćenje stan u državnoj svojini, obzirom na to da je njegov otac, koji je imao rešeno stambeno pitanje, bio član Izvršnog odbora Skupštine grada Beograda. Kako je predmet ugovora o zakupu i otkupu stana bio nemoguć i nedopušten, pravilan je zaključak nižestepenog suda da su isti protivni prinudnim propisima. Sledom rečenog, tuženi AA nije stekao svojstvo zakupca predmetnog stana, pa stoga nije mogao steći ni mogućnost da sporni stan otkupi, zbog čega je kao takav apsolutno ništav. To dalje podrazumeva da je ništavost navedenih ugovora nastupila po samom zakonu, a sudska presuda ima samo deklaratorno značenje.

Nižestepeni sud je cenio navode žalbe od značaja, između ostalih i činjenicu da je u toku trajanja ovog postupka sporni stan otuđen, pravilno zaključujući da ta činjenica ne sprečava da se parnica među istim strankama dovrši u smislu odredbe člana 204. Zakona o parničnom postupku.

Sa navedenih razloga, nisu osnovani revizijski navodi tužioca o pogrešnoj primeni materijalnog prava u pobijanoj presudi.

Vrhovni kasacioni sud je na osnovu odredbe člana 414. stav 1. ZPP odlučio kao u izreci ove presude, bez detaljnog obrazlaganja presude u smislu stava drugog istog člana, jer se u reviziji ponavljaju žalbeni navodi koje je nižestepeni sud cenio u žalbenom postupku, a obrazlaganjem revizijske odluke ne bi se postiglo novo tumačenje prava, niti bi se doprinelo ujednačenom tumačenju prava.

Predsednik veća-sudija

Branislava Apostolović,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić