Obaveza vraćanja zajma i isplata u dinarskoj protivvrednosti strane valute

U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Vesne Subić, predsednika veća, Radoslave Mađarov i Zorice Bulajić, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Vukojica Sekulić, advokat iz ..., protiv tuženog BB iz ..., Opština ..., čiji je punomoćnik Mihailo Marković, advokat iz ..., radi isplate, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 3473/24 od 07.05.2025. godine, u sednici održanoj 23.01.2026. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tuženog izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 3473/24 od 07.05.2025. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 3473/24 od 07.05.2025. godine, odbijena je kao neosnovana žalba tuženog i potvrđena presuda Višeg suda u Čačku P 38/23 od 10.09.2024. godine, u delu kojim je tuženi obavezan da tužiocu na ime duga isplati 44.400 evra sa zakonskom zateznom kamatom po stopi u visini referentne kamatne stope Evropske centralne banke na glavne operacije za refinansiranje uvećane za 8 procentnih poena do isplate, u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu NBS na dan isplate, koja se ima računati od 03.07.2020. godine do isplate, kao i da mu naknadi parnične troškove od 330.599,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti presude do isplate. Odbijen je zahtev tuženog za naknadu troškova drugostepenog postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tuženi je blagovremeno izjavio reviziju, zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, netačno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu u smislu člana 408. Zakona o parničnom postupku - ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23) i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a revizijom se ne konkretizuju druge bitne povrede odredaba parničnog postupka zbog kojih se revizija može izjaviti po članu 407. stav 1. tačke 2. i 3. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju tužilac je pozajmio tuženom 02.04.2020. godine 50.000 evra, sa rokom vraćanja tri meseca, o čemu je prethodnog dana 01.04.2020. godine sačinjen pismeni ugovor o zajmu. Tuženi je vratio tužiocu iznos od 5.600 evra, a preostalu preuzetu obavezu nije izmirio.

Sa polazištem od navedenog utvrđenja, nižestepeni sudovi su obavezali tuženog da ispuni ugovorom preuzetu obavezu na osnovu odredbi članova 557. i 562. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima.

Po stanovištu Vrhovnog suda, na utvrđeno činjenično stanje pravilno je primenjeno materijalno pravo.

Činjenično je razjašnjeno da postignuta saglasnost volja stranaka u vezi spornog ugovora o zajmu odgovara sadržini ugovora koji je pismeno sačinjen 01.04.2020. godine, da je tužilac predao tuženom iznos koji je predmet ugovora, kao i da je tuženi samo delimično izmirio preuzetu obavezu.

Tuženi navodima revizije spori ocenu izvedenih dokaza na osnovu koje su utvrđene bitne činjenice, ukazivanjem na sadržinu i tok postupka po njegovoj krivičnoj prijavi protiv tužioca zbog krivičnog dela prevare, koja (prijava) je odbačena, zbog čega se revizija protiv pobijane drugostepene presude u konkretnom slučaju ne može izjaviti, u smislu člana 407. stav 2. ZPP. Iz navedenih razloga, ovi revizijski navodi nisu mogli biti cenjeni. Preostalim navodima revizije nije doveden u sumnju zaključak drugostepenog suda da su za primenu merodavnog prava pravilno i potpuno utvrđene sve bitne činjenice.

Prema Zakonu o obligacionim odnosima, ugovorom o zajmu obavezuje se zajmodavac da preda u svojinu zajmoprimcu određenu količinu novca ili kojih drugih zamenljivih stvari, a zajmoprimac se obavezuje da mu vrati posle izvesnog vremena istu količinu novca, odnosno istu količinu stvari iste vrste i istog kvaliteta (član 557.); zajmoprimac je dužan vratiti u ugovorenom roku istu količinu stvari, iste vrste i kvaliteta (član 562. stav 1.); ako novčana obaveza glasi na plaćanje u nekoj stranoj valuti ili zlatu, njeno ispunjenje se može zahtevati u domaćem novcu prema kursu koji važi u trenutku ispunjenja obaveze (član 395.); dužnik koji zakasni sa ispunjenjem novčane obaveze duguje, pored glavnice i zateznu kamatu po stopi utvrđenoj saveznim zakonom (član 277. stav 1.).

Polazeći od navedenih relevantnih materijalnopravnih odredbi, pravilno je tuženi obavezan da tužiocu vrati primljeni novac u stranoj valuti, sa zakonskom zateznom kamatom od dana padanja u docnju do isplate, sve u dinarskoj protivvrednosti na dan ispunjenja obaveze.

Iz iznetih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Vesna Subić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković