Sticanje prava svojine na zemljištu održajem uprkos upisu drugih suvlasnika

Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 163/2018 od 06.09.2018. godine, odbijena je kao neosnovana žalba tuženih ŽŽ i ZZ i potvrđena prvostepena presuda u delu kojim je usvojen primarni tužbeni zahtev tužilaca. Žalba tužilaca je usvojena i prvostepena presuda preinačena u delu kojim je odbijen primarni tužbeni zahtev, tako što je utvrđeno da je tužilac AA vlasnik katastarske parcele .. KO ..., zemljište pod zgradom i njiva pete klase, i suvlasnik sa ½ idealnog dela parcele .. KO ..., njiva pete klase; da je tužilac BB vlasnik parcele .. KO ..., zemljište pod zgradom i njiva pete klase i suvlasnik sa ½ idealnog dela parcele .. KO ..., njiva pete klase; da je tužilac VV vlasnik katastarske parcele .. KO ..., zemljište pod zgradom i njiva pete klase, vlasnik parcele .. KO ... njiva pete klase i suvlasnik sa 66/238 dela parcele .. KO ..., njiva pete klase, koje sve nepokretnosti su upisane u list nepokretnosti .. KO ..., što su tuženi obavezani da priznaju i trpe upis prava tužilaca u katastarsku evidenciju. Tuženi ŽŽ i ZZ obavezani su da tužiocima solidarno naknade troškove prvostepenog postupka u iznosu od 92.800,00 dinara, a preko ovog iznosa zahtev tužilaca za naknadu troškova parničnog postupka je odbijen. Prvostepena presuda je ukinuta u delu kojim je odlučeno o eventualnom tužbenom zahtevu. Tuženi ŽŽ i ZZ obavezani su da tužiocima solidarno naknade troškove drugostepenog postupka u iznosu od 23.500,00 dinara, a preko ovog iznosa zahtev za naknadu troškova je odbijen.

Protiv drugostepene presude, tuženi ŽŽ i ZZ blagovremeno su izjavili reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao pobijanu presudu u preinačujućem delu, u smislu člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku – ZPP (Službeni glasnik RS“ 72/11,55/14) i utvrdio da revizija nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tuženi GG, koji je bio suvlasnik sa 1/3 idealnog dela osnovne parcele .., zaključio je kao kupac dana 06.09.1993. godine Ugovor o kupoprodaji suvlasničkog udela od 1/3 idealnog dela te parcele sada pok. II. Tuženi GG se na osnovu tog ugovora nije upisao u zemljišne knjige za života sada pok. II kao prodavca, čiji suvlasnički udeo je rešenjem o nasleđivanju od 10.03.1999. godine pripao njegovim naslednicima, tuženoj u ovoj parnici DD sa 4/8 idealnih delova, ovde tuženima EE, ĐĐ i ZZ po 1/8 idealnih delova i pravnoj prethodnici tuženog ŽŽ takođe 1/8 idealnog dela. Na osnovu ostavinskog rešenja, naslednici su se upisali kao suvlasnici osnovne parcele .., mada su od strane supruge ostavioca bili upoznati da je on za života svoj suvlasnički udeo prodao tuženom GG. Preostali deo od 1/3 navedene parcele bio je u vlasništvu JJ, koji je dana 27.05.1995. godine kao prodavac zaključio kupoprodajni ugovor sa tužiocem u ovoj parnici BB, i pravnim prethodnicima tužilaca AA i VV kao kupcima, a predmet kupoprodaje je bio realni deo parcele .., koji je prodavac podelio na placeve i tako ih prodao i predao u posed tužiocu BB i pravnim prethodnicima ostalih tužilaca. Ovim kupoprodajnim ugovorom, koji je overen kod suda, navedeno je da nije moguća parcelacija osnovne parcele, pa će se kupci upisati kao suvlasnici na staroj parceli .., u udelima srazmernim površini realnog dela koji je svako od njih kupio. Tužiocu AA je njegov pravni prethodnik prodao svoj realni deo parcele sa započetim objektom ugovorom od 29.04.1996. godine, overenim kod suda. Tužiocu VV je njegov pravni prethodnik svoj realni deo parcele prodao ugovorom od 21.07.2006. godine, sa započetim objektom porodične stambene zgrade, ugovorom overenim u sudu. U vreme zaključenja ovih kupoprodajnih ugovora takođe nije bila moguća parcelacija osnovne parcele .., pa su se tužioci upisali kao suvlasnici navedene osnovne parcele. Tokom 2012. godine, uz saglasnost svih upisanih suvlasnika, izvršena je parcelacija osnovne parcele .. prema faktičkom stanju poseda, tako što je formirana parcela .., na kojoj je tuženi GG sazidao kuću, zatim parcela .., na kojoj je tužilac VV sagradio porodičnu stambenu zgradu i parcela .., koja je takođe u njegovom posedu kao sastavni deo njegovog placa. Formirana je parcela .., od realnih delova placeva VV i GG, a koju oni koriste kao pristupni put njihovih parcela. Formirana je parcela .., na kojoj je tužilac AA sazidao kuću, parcela .. na kojoj je tužilac BB sazidao porodičnu stambenu zgradu i pomoćni objekat i parcela .., od delova placeva tužilaca AA i BB, koju ovi tužioci koriste kao pristupni put svojim parcelama. U listu nepokretnosti .. KO ... na svim navedenim parcelama parnične stranke su upisane kao suvlasnici na zemljištu i suposednici na objektima.

Kod ovako utvrđenog činjeničnog stanja, pravilno je u pobijanom delu drugostepene presude primenjeno materijalno pravo kada je prvostepena presuda preinačena i utvrđeno pravo svojine tužilaca na novoformiranim parcelama koje odgovaraju realnim delovima osnovne parcele koje su tužioci kupili i u čijem su posedu.

Pravilan je zaključak drugostepenog suda da tužioci i njihovi pravni prethodnici imaju zakonitu i savesnu državinu realnih delova osnovne parcele .., koji odgovaraju površinama novoformiranih parcela koje su u njihovom posedu, pa su stekli pravo svojine održajem protekom roka od 10 godina, u skladu sa članom 28. stav 2. Zakona o osnovama svojinsko pravnih odnosa. Na savesnost tužilaca nije od uticaja to što su na osnovnoj i novoformiranim parcelama kao suvlasnici bila upisana i druga lica, jer do 2012. godine nije bila moguća parcelacija osnovne parcele na delove odgovarajuće realnim delovima koji su bili u posedu tužilaca po osnovu zaključenih i overenih ugovora o kupoprodaji. U postupku je utvrđeno da su revidenti, kao naslednici sada pok. II, od strane njegove supruge bili upoznati sa tim da je ostavilac za života prodao svoj suvlasnički udeo GG, ugovorom o kupoprodaji koji je bio overen i u celosti izvršen, pa oni kao njegovi naslednici nisu mogli naslediti više prava nego što je ostavilac imao u trenutku smrti.

S obzirom na navedeno, neosnovani su revizijski navodi o nesavesnosti kupaca u odnosu na idealne delove revidenata na spornim nepokretnostima, jer se radi o imovini kojom je njihov pravni prethodnik za života raspolagao. Neosnovan je i revizijski navod u odnosu na nedostatak pasivne legitimacije, jer su revidenti, kao pravni sledbenici pok. II, po osnovu ostavinskog rešenja upisani kao suvlasnici na osnovnoj parceli .. .

Iz navedenih razloga, Vrhovni kasacioni sud je odlučio kao u izreci, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP.

Predsednik veća - sudija

Jasminka Stanojević, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić