Nedozvoljenost posebne revizije u sporu za naknadu štete zbog povrede prava

Predmet spora je zahtev tužilje za naknadu imovinske štete prouzrokovane povredom prava na suđenje u razumnom roku u stečajnom postupku.

Zakonom o zaštiti prava na suđenje u razumnom roku propisano je (član 31) da stranka može da podnese tužbu protiv Republike Srbije za naknadu imovinske štete izazvane povredom prava na suđenje u razumnom roku u roku od jedne godine od dana kada je stekla pravo na pravično zadovoljenje (stav 1) i da je odgovornost Republike Srbije za takvu štetu objektivna (stav 3).

Redovni sudovi u sporovima za naknadu imovinske štete, nastale zbog potpunog ili delimičnog neizmirenja pravnosnažnih i izvršnih sudskih odluka, odnosno u stečaju utvrđenih potraživanja zaposlenih iz radnog odnosa, koja su bez njihove krivice ostala neizmirena i u postupku stečaja vođenom nad stečajnim dužnikom sa većinskim društvenim ili državnim kapitalom, u pogledu odgovornosti države za dugove takvih stečajnih dužnike, slede pravne stavove izražene u odlukama Evropskog suda za ljudska prava i odlukama Ustavnog suda. Primenom stavova izraženih u presudama tih sudova, koji su formulisani i u pravnom zaključku Vrhovnog kasacionog suda od 02.11.2018. godine, dopunjenom 27.09.2019. godine, uspostavljena je odgovornost Republike Srbije (uz uslov da je prethodno utvrđena povreda prava na suđenje u razumnom roku) za obaveze privrednih društava koja ne uživaju dovoljnu institucionalnu i operativnu nezavisnost od države, i to bez utvrđivanja uzročno-posledične veze između povrede prava na suđenje u razumnom roku i nastale štete. Ta uzročno-posledična veza mora se utvrđivati u slučaju kada nenaplaćeno potraživanje ne potiče iz radnog odnosa, kao i kada to potraživanje postoji prema izvršnim, odnosno stečajnim dužnicima - pravnim licima koja nisu osnovana na bazi društvenog ili državnog kapitala.

U konkretnom slučaju, tužiljino potraživanje potiče iz radnog odnosa kod stečajnog dužnika „Beobanka“ a.d. Beograd, u visini dela koji je ostao nenaplaćen u stečajnom postupku, a pravnosnažnim rešenjem utvrđeno je da je tužilji u tom postupku povređeno pravo na suđenje u razumnom roku. Stečajni dužnik je privredni subjekat koji je u vreme nastanka tužiljinog potraživanja poslovao sa državnim kapitalom - odlukom Agencije SRJ za osiguranje depozita br. 33-2001 od 05.07.2001. godine, donetom u postupku sankcije „Beobanke“ a.d. Beograd, sve do tada emitovane akcije tog privrednog društva oglašene su nevažećim, čime su prestala sva prava akcionara, a Agencija za osiguranje depozita na dan otvaranja stečaja postala njihov vlasnik.

U stečajnom postupku tužilji je priznato novčano potraživanje samo u visini glavnog duga, bez obračunate i pripisane zatezne kamate. Zato su za dozvoljenost posebne revizije tužene nebitni inače netačni navodi da nije utvrđena struktura tužiljinog potraživanja, odnosno da li je u isto uračunata i zatezna kamata i po kojoj metodi je obračunata.

Iz navedenih razloga, s`obzirom da u ovom sporu nema pravnih pitanja od opšteg interasa ili u interesu ravnopravnosti građana, odlučeno je kao u prvom stavu izreke na osnovu člana 404. ZPP.

Pošto revizija nije dozvoljena protiv odluke drugostepenog suda u postupku u sporu male vrednosti (član 479. stav 6. ZPP), odlučeno kao u drugom stavu izreke, na osnovu člana 413. ZPP.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković