Odbijanje revizije u sporu zbog sticanja bez osnova

U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Zvezdane Lutovac, predsednika veća, Jelene Borovac i Branka Stanića, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., čiji je punomoćnik Zoran Ateljević, advokat u ..., protiv tuženog BB iz ..., čiji je punomoćnik Željko Ristić, advokat u ..., radi neosnovanog obogaćenja, odlučujući o reviziji tužilje izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu broj Gž 1423/2017 od 28.02.2018. godine, u sednici veća održanoj 11.09.2019. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužilje izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu broj Gž 1423/2017 od 28.02.2018. godine u drugom stavu izreke kojim je preinačena presuda Drugog osnovnog suda u Beogradu broj P 1553/14 od 28.11.2016. godine.

ODBACUJE SE kao nedozvoljena revizija tužilje izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu broj Gž 1423/2017 od 28.02.2018. godine u delu kojim je odbijena žalba tužilje i potvrđena presuda Drugog osnovnog suda u Beogradu broj P 1553/14 od 28.11.2016. godine u stavovima trećem i četvrtom izreke.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Drugog osnovnog suda u Beogradu broj P 1553/14 od 28.11.2016. godine je prvim stavom izreke odlučeno da se ne dozvoli preinačenje tužbe iz podneska tužioca od 28.11.2014. godine i 12.02.2015. godine. Drugim stavom izreke je delimično usvojen tužbeni zahtev tužilje, pa je obavezan tuženi da joj na ime sticanja bez osnova isplati iznose za period od marta 2014. godine, zaključno sa junom 2014. godine koji su bliže označeni u izreci sa zakonskom zateznom kamatom od dospelosti svakog iznosa od prvog dana u narednom mesecu. Trećim stavom izreke je odbijen tužbeni zahtev tužilje u delu kojim je tražila da se tuženi obaveže da joj na ime sticanja bez osnova isplati iznose koji su bliže označeni u izreci sa zakonskom zateznom kamatom počev od 01.02.2006. godine pa do juna 2014. godine. Četvrtim stavom izreke je odbijen tužbeni zahtev tužilje u delu kojim je tražila da se tuženi obaveže da joj na ime sticanja bez osnova isplati iznose koji su bliže označeni u izreci sa zakonskom zateznom kamatom počev od 01.02.2006. godine zaključno sa 01.04.2014. godine. Petim stavom izreke je odlučeno da svaka stranka snosi svoje troškove postupka.

Apelacioni sud u Beogradu je presudom broj Gž 1423/2017 od 28.02.2018. godine, potvrdio presudu prvostepenog suda u delu drugog stava izreke kojim je obavezan tuženi da tužilji na ime sticanja bez osnova isplati za mesec mart 2014. godine isplati iznos od 2.906,10 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 01.04.2014. godine pa do isplate, za mesec april iznos od 22.544,64 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 01.05.2014. godine pa do isplate, za mesec maj iznos od 22.540,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 01.06.2014. godine pa do isplate i za mesec jun 2014. godine iznos od 15.045,22 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 01.07.2014. godine pa do isplate, kao i u stavovima trećem i četvrtom izreke i u tom delu je žalbu tužilje i tuženog odbio kao neosnovane. Drugim stavom izreke je preinačio prvostepenu presudu u preostalom delu drugog stava izreke, tako što je odbio tužbeni zahtev tužilje kojim je tražila da se obaveže tuženi da joj na ime sticanja bez osnova isplati za mesec mart 2014. godine još iznos od 10.897,88 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 01.04.2014. godine pa do isplate. Trećim stavom izreke je odlučeno da svaka stranka snosi svoje troškove žalbenog postupka.

Protiv pravnosnažne drugostepene presude, tužilja je izjavila blagovremenu reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, zbog pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao pobijanu presudu na osnovu člana 403. stav 2. tačka 2. i 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 72/11 i 55/14), pa je ocenio da revizija tužilje delimično dozvoljena (protiv drugog stava izreke pobijane presude), ali da nije osnovana, dok je u delu kojim je potvrđena prvostepena presude u delu kojim je odbijen tužbeni zahtev, revizija tužilje nedozvoljena.

U postupku pred nižestepenim sudovima nije učinjena bitna povreda parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju se u revizijskom postupku pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju tužilja je 09.03.1990. godine kao naručilac – kupac sa GP „VV“ kao proizvođačem zaključila ugovor o izgradnji i prodaji jednoiposobnog stana broj ... na ... spratu, površine 54,48 m2. Rok završetka radova je bio 14 meseci. Tužilja je sa GP „VV“ u stečaju 02.06.2004. godine zaključila aneks ugovora kojim je precizno definisana oznaka, struktura i površina stana koji je kupila, te koji iznos je trebala da doplati. Tužilja je isplatila kupoprodajnu cenu stana u celini, ali nije uvedena u njegov posed.

GP „VV“ je kao investitor zaključio ugovor o zajedničkoj izgradnji 29.01.2003. godine sa preduzećem „GG“ d.o.o. iz ... kao izvođačem radova, tako što su regulisali međusobne odnose, te je GP „VV“ između ostalih na preduzeće „GG“ preineo i stan koji je kupila tužilja. Preduzeće „GG“ je u svojstvu prodavca 29.11.2005. godine zaključilo sa tuženim kao kupcem ugovor o kupoprodaji istog stana. Ugovor je overen pred Drugim opštinskim sudom u Beogradu, izvršen je u celini i tuženi se početkom 2006. godine nakon uvođenja u posed kupljenog stana u njega uselio. Preduzeće „GG“ je tužilji dao na korišćenje stan broj ... na ... spratu iste zgrade bez plaćanja zakupnine koji je tužilja koristila do novembra 2009. godine kada se preselila u stan svojih roditelja i kod njih stanovala sve do 20.06.2014. godine kada se uselila u sporni stan.

Tužilja je pred Drugim opštinskim sudom u Beogradu 21.12.2006. godine pokrenula parnicu radi iseljenja tuženog iz spornog stana koji je okončan usvajanjem tužbenog zahteva pravnosnažnom presudom Prvog opštinskog suda u Beogradu broj P 91699/10 od 22.03.2012. godine (pravosnažna 18.12.2013. godine). Drugostepena presuda je punomoćniku tuženog dostavljena 12.03.2014. godine, a tuženi je sporni stan napustio 20.06.2016. godine i zapisnički ga predao tužilji.

Na osnovu ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su zaključili da je osnovan tužbeni zahtev tužilje za period od 28.03.2014. godine pa do 20.06.2014. godine jer tuženi u paricionom roku od 15 dana od dana dostavljanja pravnosnažne presude kojom mu je naloženo iseljenje, stan nije predao tužilji sve do 20.06.2014. godine, te je stan u tom periodu koristio bez pravnog osnova. Zbog toga je na osnovu člana 210. Zakona o obligacionim odnosima obavezao tuženog da tužilji isplati zakupninu koju je tužilja izgubila za navedeni period.

Drugostepeni sud je preinačio prvostepenu presudu utoliko što je odbio tužbeni zahtev za period od 15 dana. Naime, prvostepeni sud je obavezao tuženog da tužilji isplati zakupninu i za period u kome je tuženom omogućeno da dobrovoljno izvrši obavezu iz presudu čime je pogrešno primenio član 210. Zakona o obligacionim odnosima. Iz člana 345. ZPP proizilazi da je rok od 15 dana u kome tuženi može dobrovoljno da ispuni obavezu (paricioni rok) zbog čega obaveza vraćanja stečenog bez osnova ne može nastati pre proteka tog roka, jer dejstvo odluke prema tuženom nastaje u trenutku nastupanja uslova izvršnosti od kad se ovakva naknada može i tražiti.

Pravilno je drugostepeni sud na osnovu člana 210. Zakona o obligacionim odnosima zaključio da tužilji ne pripada pravo na vraćanje stečenog bez osnova za period od 12.03.2014. godine do 27.03.2014. godine, pa se revizijom neosnovano pobija pravilnost presuđenja.

U preostalom delu revizija tužilje nije dozvoljena. Revizija je izjavljena na osnovu člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, a što se odnosi samo na drugi stav izreke drugostepene presudi kojim je preinačena prvostepena presuda i odbijen tužbeni zahtev tužilje za 10.897,87 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 01.04.2014. godine, pa do isplate, o čijoj osnovanosti je odlučeno u prvom stavu izreke ove odluke.

Naime, apelacioni sud je odbio žalbu tužilje i potvrdio je prvostepenu presudu u trećem i četvrtom stavu izreke kojom je odbijen tužbeni zahtev tužilje kojim je tražila da joj tuženi isplati izgubljene zakupnine za predmetni stan na ime sticanja bez osnova. Budući da u ovom delu drugostepeni sud nije preinačio presudu i odlučio o zahtevima stranaka, to revizija tužilje nije dozvoljena na osnovu člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku.

Po članu 403. stav 3. Zakona o parničnom postupku revizija je dozvoljena u svim postupcima u kojima vrednost predmeta spora pobijanog dela prelazi dinarsku protivvrednost od 40.000 evra, odnosno 100.000 evra u privrednim sporovima, po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan podnošenja tužbe.

Tužba radi sticanja bez osnova podneta je 15.04.2014. godine, a vrednost predmeta spora je 1.945.358,70 dinara.

S obzirom na to da je vrednost pobijanog dela pravnosnažne presude ispod 40.000 evra u dinarskoj protivvrednosti, to je izjavljena revizija nedozvoljena.

Vrhovni kasacioni sud je odlučio kao u izreci na osnovu člana 414. stav 1. i 413. Zakona o parničnom postupku.

Predsednik veća - sudija

Zvezdana Lutovac,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić