Presuda Vrhovnog kasacionog suda o solidarnoj odgovornosti suinvestitora za naknadu

U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija Branislave Apostolović, predsednika veća, Branislava Bosiljkovića i Branke Dražić, članova veća, u parnici tužioca Direkcije za građevinsko zemljište i izgradnju Beograda, iz Beograda, protiv tuženog AA iz ..., i tuženih BB iz ... i VV iz ..., čiji je punomoćnik Radomir Ešpek, advokat iz ..., radi duga, odlučujući o reviziji drugo i trećetuženog koja je godine, u sednici veća koja je održana dana 14.05.2020. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija drugo i trećetuženog izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž 6782/17 od 07.03.2018. godine.

ODBIJA SE zahtev drugo i trećetuženog za naknadu troškova revizijskog postupka.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Drugog osnovnog suda u Beogradu P broj 5585/11 od 04.09.2017. godine, stavom prvim izreke dozvoljeno je preinačenje tužbe tužioca podneskom od 30.03.2016. godine. Stavom drugim izreke, obavezani su tuženi da tužiocu solidarno isplate iznos od 9.339.621,00 dinar sa zakonskom zateznom kamatom na iznos glavnog duga od 5.031.775,00 dinara počev od 11.03.2016. godine, pa do isplate. Stavom trećim izreke, obavezani su tuženi da tužiocu solidarno isplate iznos od 176.665,58 dinara na ime naknade troškova parničnog postupka.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž 6782/17 od 07.03.2018. godine, odbijena je kao neosnovana žalba tuženih i potvrđena presuda Drugog osnovnog suda u Beogradu P broj 5585/11 od 04.09.2017. godine.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu drugo i trećetuženi su blagovremeno izjavili reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pobijanu presudu na osnovu člana 399. ZPP („Sl. glasnik RS“, br. 125/04 i 111/09) koji se primenjuje na osnovu odredbe člana 506. stav 1. ZPP („Sl. glasnik RS“, br. 72/11...55/14), Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 361. stav 2. tačka 5. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju dana 21.06.2007. godine parnične stranke su zaključile Ugovor broj 32763/2504-2-II-3 kojim je utvrđena naknada za uređivanje javnog građevinskog zemljišta za izgradnju stambenog objekta u ulici ..., na kat. parceli ... KO ... . Članom 2. ugovora utvrđena je visina naknade za uređivanje građevinskog zemljišta na dan 11.06.2007. godine u visini od 6.105.490,21 dinar. Članom 3. ugovora, tuženi su se kao investitori obavezali da će navedeni iznos isplatiti na rate u roku od 60 meseci, tako što će prvu ratu u visini od 10% od ukupne utvrđene obaveze, što iznosi 610.549,00 dinara, isplatiti u roku od 15 dana od dana obračuna, tj. do 26.06.2007. godine. Ugovorom je predviđeno da će se mesečna rata usklađivati prema zvanično objavljenom pokazatelju potrošačkih cena koje objavljuje Zavod za informatiku i statistiku Gradske uprave od datuma obračuna 11.06.2007. godine do datuma dospeća svake rate. Ovaj ugovor je potpisao tuženi AA u svoje lično ime i u ime tuženih BB i VV na osnovu punomoćja overenog pred Drugim opštinskim sudom u Beogradu Ov br. 9357/2000 od 08.09.2006. godine. Veštačenjem od strane veštaka ekonomsko-finansijske struke utvrđeno je da ukupan dospeli iznos duga prema ovom ugovoru na dan 21.06.2007. godine iznosi 9.339.621,00 dinara i sastoji se od 4.307.846,00 dinara na ime obračunate i neisplaćene zatezne kamate i iznosa od 5.031.775,00 dinara na ime neisplaćene glavnice.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja pravilno su nižestepeni sudovi usvojili zahtev tužioca za isplatu dugovane naknade za uređenje građevinskog zemljišta za izgradnju stambenog objekta koju tuženi, kao investitori plaćaju u smislu odredbe člana 74. stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji i člana 8. Odluke o kriterijumima i merilima za utvrđivanje zakupnine i naknade za uređivanje građevinskog zemljišta, zbog čega su pasivno legitimisani u ovoj parnici, suprotno navodima u reviziji.

Neosnovano se revizijom tuženih ukazuje da je materijalno pravo pogrešno primenjeno uz obrazloženje da je prvotuženi potpisivanjem ugovora koji je predmet spora i utvrđivanjem solidarne obaveze za drugotuženu i trećetuženog prekoračio obim ovlašćenja koji su mu oni dali i na taj način postupio suprotno odredbi člana 91. stav 3. Zakona o obligacionim odnosima.

Odredbom člana 91. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima propisano je da punomoćnik može preduzimati samo one pravne poslove za je čije preduzimanje ovlašćen. Posao koji ne dolazi u redovno poslovanje može punomoćnik preduzeti samo ako je posebno ovlašćen na preduzimanje tog posla, odnosno vrste poslova među koje on spada (stav 3.). Punomoćnik ne može bez posebnog ovlašćenja za svaki pojedini slučaj preduzeti meničnu obavezu, zaključiti ugovor o jemstvu, o poravnanju, izabranom sudu, kao ni odreći se nekog prava bez naknade (stav 4.).

Punomoćjem koje je overeno pred Drugim opštinskim sudom u Beogradu Ov br 9357/06 od 08.09.2006. godine davaoci punomoćja tuženi BB i VV, između ostalog, neopozivo ovlašćuju AA, ovde tuženog, da u ime davalaca punomoćja preduzme sve potrebne pravne i faktičke radnje radi izgradnje novog stambenog objekta u ... u ulici ..., na kat. parceli ... KO ..., te posebno ovlašćuju AA da, između ostalog, zaključi ugovor sa Direkcijom za gradsko građevinsko zemljište, radi isplate naknade za predmetni novosagrađeni objekat, na osnovu kog punomoćja je i potpisan ugovor sa tužiocem dana 21.06.2007. godine.

Dakle, prvotuženi AA nije prekoračio granice ovlašćenja iz člana 91. ZOO kada je potpisao ugovor sa tužiocem od 21.06.2007. godine, naprotiv, drugo i trećetuženi su ovlastili prvotuženog da u njihovo ime zaključi ugovor sa Direkcijom za gradsko građevinsko zemljište radi isplate naknade za novoizgrađeni objekat u ulici ..., kojim ugovorom se određuje visina naknade i način plaćanja.

Neosnovani su i navodi u reviziji tuženih da su drugo i trećetuženi Ugovorom o zajedničkoj gradnji sa prvotuženim izričito isključili solidarnu odgovornost drugo i trećetuženog za obaveze po osnovu naknade za uređenje građevinskog zemljišta, jer je prvotuženi AA izričito preuzeo obavezu da će on u celosti, isključivo, snositi sve obaveze i u celosti isplatiti naknadu Direkciji za gradsko građevinsko zemljište, zbog čega nisu u obavezi da plate traženu naknadu.

Drugo i trećetuženi su kao suinvestitori na osnovu odredbe člana 74. stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji u obavezi da tužiocu solidarno isplate naknadu koja je predmet spora, a na šta su se i obavezali zaključenjem ugovora od 21.06.2007. godine, kojim je utvrđena naknada za uređivanje javnog građevinskog zemljišta za izgradnju stambenog objekta u ulici ..., na kat. parceli ... KO ..., a činjenica da je odredbom 4. Ugovora o zajedničkoj gradnji (suinvestiranju) zaključenog između tuženih AA i BB, odnosno između tuženih AA i VV, kojim je propisano da se investitor AA obavezao da finansira pripremu i izgradnju novog objekta po sistemu „ključ u ruke“, kao i da snosi troškove koji se odnose na naknadu Direkciji za gradsko građevinsko zemljište Grada Beograda, ne isključuje obavezu drugo i trećetuženog da plate ovu naknadu, već može biti od uticaja na međusobni obligaciono-pravni odnos između tuženih.

Kako se ostalim navodima u reviziji ne dovodi u sumnju pravilnost pobijane presude, Vrhovni kasacioni sud je na osnovu odredbe člana 405. stav 1. ZPP odlučio kao u izreci.

Odluka o zahtevu drugo i trećetuženog za naknadu troškova postupka po reviziji doneta je primenom odredbe člana 161. stav 1. ZPP, obzirom da tuženi nisu uspeli u postupku po reviziji.

Predsednik veća-sudija

Branislava Apostolović, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić