Izmena odluke o vršenju roditeljskog prava i razdvajanje dece

U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud u veću sastavljenom od sudija Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Branke Dražić i Danijele Nikolić, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Dimitrije Živkov, advokat iz ..., protiv tužene BB iz ..., čiji je punomoćnik Vukica Midorović, advokat iz ..., radi vršenja roditeljskog prava, odlučujući o reviziji tužioca i reviziji tužene koje su izjavljene protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 213/2020 od 25.06.2020. godine, u sednici veća koja je održana dana 19.11.2020. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJAJU SE kao neosnovane revizija tužioca i revizija tužene izjavljene protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 213/2020 od 25.06.2020. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Osnovnog suda u Kikindi P2 536/19 od 28.02.2019. godine, stavom prvim izreke konstatovano je da se menja presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P2 1831/16 od 10.05.2018. godine u stavu drugom izreke, pa se deca stranaka maloletni VV rođen .... godine, JMBG ... i maloletni GG rođen ... godine, JMBG ... poveravaju na samostalno vršenje roditeljskog prava ocu AA. Stavom drugim izreke, obavezana je tužena da odmah po prijemu presude maloletnu decu VV i GG preda ocu. Stavom trećim izreke, uređen je način održavanja ličnih odnosa maloletnih VV i maloletnog VV sa majkom BB, na taj način što će majka viđati decu u kontrolisanim uslovima-u prostorijama Centra za socijalni rad Kikinda svakog petka počev od 13 sati do 14 sati, kada maloletna deca pohađaju školu pre podne, a kada školu pohađaju u popodnevnoj smeni od 10 do 11 sati. Stavom četvrtim izreke, obavezana je tužena da na ime svog doprinosa za izdržavanje maloletnog VV plaća mesečno iznos od 12.000,00 dinara, a na ime doprinosa za izdržavanje maloletnog GG 8.000,00 dinara, počev od dana predaje dece ocu pa ubuduće, dok za to postoje zakonski uslovi, najkasnije do 5-og u mesecu za tekući mesec, uplatom na tekući račun oca dece AA. Stavom petim izreke, konstatovano je da svaka stranka snosi svoje troškove postupka.

Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 213/2020 od 25.06.2020. godine, odbijena je žalba tužioca, a žalba tužene delimično odbijena a delimično usvojena, pa je presuda Osnovnog suda u Kikindi P2 536/19 od 28.02.2020. godine potvrđena u delu kojim je tužiocu AA povereno vršenje roditeljskog prava u odnosu na maloletnog GG, rođenog .... godine, u delu kojim je tužena BB obavezana na predaju maloletnog GG tužiocu (ocu deteta), u delu načina održavanja ličnih odnosa tužene sa maloletnim GG, u delu kojim je tužena obavezana na visinu doprinosa za izdržavanje maloletnog GG, kao i u delu odluke o troškovima parničnog postupka (delovi stava jedan, dva, tri i četiri i stav GGi presude), a preinačena u preostalom nepotvrđenom delu, tako što je tužbeni zahtev tužioca da mu se na samostalno vršenje roditeljskog prava poveri maloletni VV, uredi način održavanja ličnih odnosa sa tuženom, odredi visina izdržavanja tužene u odnosu na maloletnog VV i preda maloletni VV tužiocu, odbijen kao neosnovan. Stavom drugim izreke, odbijen je zahtev parničnih stranaka za naknadu troškova žalbenog postupka.

Protiv ove presude tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Takođe, reviziju je blagovremeno izjavila i tužena, zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pobijanu presudu u smislu odredbe člana 408. ZPP („Službeni glasnik RS“, broj 72/11 sa izmenama i dopunama) Vrhovni kasacioni sud je našao da revizije nisu osnovane.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju Vrhovni kasacioni sud pazi po službenoj dužnosti. Bitna povreda odredaba parničnog postupka iz tačke 12. stav 2. navedenog člana, istaknuta u reviziji nije zakonom (član 407. stav 1. tačka 2. ZPP) propisana kao razlog za reviziju.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P2 1831/16 od 10.05.2018. godine razveden je brak parničnih stranaka, maloletna deca parničnih stranaka VV, rođen .... godine i GG, rođen ... godine povereni su majci BB na samostalno vršenje roditeljskog prava uz obavezu oca, tužioca u ovoj parnici, da na ime svog doprinosa za izdržavanje maloletnog VV plaća mesečno iznos od po 20.000,00 dinara, a na ime doprinosa za izdržavanje maloletnog GG iznos od po 14.000,00 dinara mesečno. Određeno je da će se lični odnosi maloletne dece VV i GG sa ocem odvijati po sledećem modelu: deca treba da provode sa ocem svaki drugi vikend u mesecu sa noćenjem kod oca, počev od petka do nedelje, na taj način što će otac decu petkom preuzimati u 19 časova od majke na adresi trenutnog boravišta i decu vraćati majci nedeljom u 19 časova na istu adresu, deca će sa ocem provoditi vreme u toku radne nedelje po dogovoru roditelja, 20 dana letnjeg raspusta i 10 dana zimskog raspusta, svaki drugi državni i verski praznik, kao i jedan dan praznika Nove godine i eventualno u drugim terminima po dogovoru roditelja. Način održavanja ličnih odnosa oca i maloletne dece, a posebno maloletnog VV, nije uspostavljen u smislu određenog navedenom presudom, VV je odbijao svaki kontakt sa ocem, dok je tužilac maloletnog GG nastavio uredno da viđa. Centar za socijalni rad u Kikindi je dana 12.02.2018. godine sačinio plan usluga kojim je predvideo mere koje roditelji mogu i treba da preduzmu kako bi se kod maloletnog VV prevazišao otpor prema ocu, u dogovoru sa majkom dece. Međutim, tužena je odbila navodeći da je na nju vršen pritisak od strane radnika centra i da je primorana da prihvati navedeni plan, zbog čega do realizacije plana nije došlo. Tužilac je podneo predlog za pokretanje izvršnog postupka u predmetu prvostepenog suda I 223/18, u kome je dana 09.08.2019. godine određeno izvršenje i naloženo tuženoj da odmah, po prijemu rešenja, maloletnog VV i GG preda na viđanje ocu, kako je to uređeno pravnosnažnom sudskom odlukom, pod pretnjom novčane kazne. Dana 12.02.2019. godine izvršni sud je zaključkom izmenio sredstvo izvršenja i odredio izvršenje prinudnim oduzimanjem i predajom maloletne dece VV i GG ocu na viđanje. Kada se pristupilo izvršenju dana 15.03.2019. godine maloletni VV je u prisustvu majke odbio da ide kod oca. Pre podnošenja predloga za izvršenje i za potrebe izvršnog postupka, ostvaren je konktakt u kontrolisanim uslovima između maloletnog VV i tužioca, međutim komunikacija oca sa detetom je bila negativna. Maloletni VV je izjavio da neće da viđa oca „zbog onoga što je on činio dok je porodica bila na okupu“, navodeći situacije kao na primer da ga je otac nervirao (jer je očekivao da odlazi na spavanje u 20h) i da se ne seća ni jedne pozitivne situacije između njega i oca. Prema majci je zauzeo nekritični stav, govoreći o njoj o superlativu. Odbio je da viđa oca u kontrolisanim uslovima, a susret se završio tako što je maloletni VV samoinicijativno izašao iz kancelarije pre završenog razgovora. Zaključak Centra za socijalni rad je da je došlo do otuđenja između maloletnog VV i njegovog oca, te da u ponašanju maloletnog VV nisu percipirani indikatori koji bi ukazivali da je dete imalo traumatsko iskustvo sa ocem. Od pokretanja izvršnog postupka otac nije viđao maloletnog VV, on i dalje odbija kontakt sa ocem, dok je maloletni GG svaki drugi vikend provodio sa ocem uz određene probleme. Majka nije dozvolila VV da boravi kod oca 20 dana letnjeg školskog raspusta u 2018. godini, kada je otac tri meseca ranije najavio tuženoj termin u kome namerava da decu vodi na more, majka to nije dozvolila, i deca te godine nisu bila na moru. Kada je tužilac tražio da mu tužena preda maloletnog GG dana 16.08.2018. godine, tužena je odbila da dete preda u tom terminu, zakazala drugi termin, pa je pomerila i uz nekoliko pomeranja ocu je predala dete koje je kod oca boravilo 10 umesto 20 dana. Centar za socijalni rad u Kikindi je novembra 2018. godine pokrenuo postupak korektivnog nadzora prema tuženoj kojim je, između ostalog, naložio tuženoj da svojim postupcima i ponašanjem doprinese približavanju maloletnog VV ocu i reuspostavljanju njihovog odnosa, da sarađuje sa stručnim radnicima Centra i primenjuje savete i sugestije stručnih radnika u pogledu viđanja dece i oca, kao i da se uključi u psihoterapijski proces u cilju redefinisanja svojih postupanja prema deci u vezi pružanja podrške ostvarivanju kontakata sa ocem. U sklopu postupka korektivnog nadzora četiri puta su organizovani kontakti u kontrolisanim uslovima između maloletnog VV i oca, ali je tužena odbijala da dovede dete u prostorije Centra. Tužena je odbijala svaki vid saradnje sa Centrom, navodeći da će pristati da ona i VV razgovaraju sa stručnim radnicima, pod uslovom da tome prisustvuje njen advokat i da se razgovori snimaju. Korektivni nadzor je okončan jer nije dao očekivane rezultate. Tužilac je protiv tužene podneo dve krivične prijave, tužena je oglašena krivom presudom Osnovnog suda u Kikindi K 63/19 od 19.03.2019. godine zbog krivičnog dela oduzimanje maloletnog lica jer je dana 15, 16. i 17.08.2018. godine, sposobna da shvati značaj svog dela i upravlja svojim postupcima, onemogućivala izvršenje sudske odluke tako što je protivno presudi Prvog osnovnog suda u Beogradu P2 1831/16 i rešenja Osnovnog suda u Kikindi I 223/18 odbila da tužiocu preda zajedničko dete, maloletnog GG, na presudom predviđeno viđanje u trajanju od 20 dana tokom letnjeg školskog raspusta i izrečena joj je uslovna osuda.

Maloletni VV odbija svaki kontakt i viđanje sa ocem od momenta razvoda braka svojih roditelja, navodeći da neće da viđa oca, a svaki pokušaj uspostavljanja ličnih odnosa VV sa tužiocem, pa u i kontrolisanim uslovima u Centru za socijalni rad, pokazao se neuspešnim zbog izrazito negativnog odnosa maloletnog VV prema ocu i nereagovanja na svaki pokušaj oca da se odnos uspostavi. Saslušan pred prvostepenim sudom, maloletni VV je izjavio da ne želi da viđa oca, zato što je bio grub, ima drugu ženu i da želi da ih otac ostavi na miru posle čega je samovoljno ustao i napustio sudnicu, govoreći da neće više da bude tu.

Maloletni GG je održavao lične odnose sa tužiocem, prema modelu određenom u presudi Osnovnog suda u Beogradu, tako što je odlazio kod oca vikendom, kao i za vreme raspusta, njegov odnos prema ocu je bio topao, prisan, ispunjen nežnostima i poverenjem, ali je tokom prvostepenog postupka u ovom sporu isti narušen usled negativnog uticaja majke i starijeg brata, mada se isti lako reuspostavljao uslovima kada se maloletni GG nađe sam u okruženju sa svojim ocem. U takvim situacijama maloletni GG za vrlo kratak vremenski period nameće svoje teme i uspostavlja sadržajan i prisan odnos sa ocem koji se u prisustvu majke i brata transformiše u ponašanje potpune nezainteresovanosti i umora.

Tokom prvostepenog postupka, dogovoreno je viđanje oca sa decom uz prisustvo psihologa, u pravcu da se isti održavaju od 14 do 17 časova subotom i nedeljom, koji nije zaživeo jer su deca izlazila iz stana gde žive sa majkom pred zgradu da se vide sa ocem i vraćala se ponovo u stan, odbijajući da sa ocem uspostave bilo kakav kontakt i vezu bez obzira na njegovo insistiranje, pa je čak i maloletni GG odbijao da uspostavi bilo kakvu vezu sa tužiocem plašeći se reakcije starijeg brata.

Tužilac od aprila 2019. godine nije viđao ni maloletnog VV, ni maloletnog GG. Centar za socijalni rad je u tri navrata u toku postupka razvoda braka, koji je sproveden pred Prvim osnovnim sudom u Beogradu, a potom i u toku postupka viđanja oca sa decom, ostvario razgovor sa decom, nakon čega je tužena odbijala da dovede decu u Centar za socijalni rad u Kikindi, pa kako nije postignut bilo kakav rezultat nakon upućivanja porodice na psihoterapijske razgovore, jer je tužena uvek postavljala neke uslove, ni nakon korektivnog nadzora nad njom, Centar za socijalni rad je uputio oca da podnese tužbu radi izmene odluke o vršenju roditeljskog prava, jer bi dalji rad Centra podrazumevao podnošenje predloga za lišenje roditeljskog prava tužene. Tužena verbalno iznosi želju da sarađuje, ali te svoje navode ne realizuje. Deca ne ostvarujući kontakt sa ocem, gube deo identiteta sa njim, kao i deo svog identiteta. Stav maloletnog VV prema ocu je usvojen od majke, odbijanje deteta da viđa oca je projektovano od strane majke i nije se stekao utisak da se plaši oca.

Tužilac od 29.11.2019. godine ima prijavljeno prebivalište u ..., radni odnos u kompaniji u kojoj je radio u ... prestao mu je dana 31.12.2019. godine, kao diplimirani ... je sa danom 11.12.2019. godine prijavio početak obavljanja delatnosti kao preduzetnik preduzeća „...“ sa sedištem u ..., na adresi u ulici ... broj ... . Takođe, tužilac je dostavio izjavu o izboru i promeni izabranog lekara u ... . Roditelji tužioca žive u ..., u delu grada u kome deca pohađaju školu i u kome žive sa majkom. Maloletni VV u vreme donošenja prvostepene presude je pohađao ...razred osnovne škole, a GG je krenuo u ... razred osnovne škole. Tužena je ..., nije u stalnom radnom odnosu, mesečno može da zaradi oko 30.000 dinara. Tužilac za izdržavanje GG plaća 14.000,00 dinara mesečno, a za VV 20.000,00 dinara mesečno.

Veštačenjem je utvrđeno da kod dece postoji visok stepen identifikacije sa opsesivnim stavovima majke u odnosu na proživljene probleme i raspad porodice, a odgovornost za nepovoljne situacije vezuju za ličnost oca. Starije dete, VV, je formirao emotivno-odbacujući odnos prema ličnosti oca, nametnuta tumačenja prihvatio kao svoj stav. Iskazane verbalizacije mlađeg deteta, GG, ukazuju da se u porodici nameće identičan sadržaj o nepovoljnosti o ličnosti oca, koji po formi i sadržini nisu karakteristični za decu njihovog uzrasta. Majka je roditeljski u bazičnim razvojnim potrebama posvećena deci i iste zadovoljava. Indikovana je njena naglašena roditeljska funkcija da deca budu pod njenom kontrolom, da je otac nepogodan i neprihvatljiv za decu. Od prekida zajedničkog života deca su pod njenom kontrolom i nadzorom. Problem nekontaktiranja dece i oca ukazuje da ona kao roditelj ne iskazuje sadržajne kapacitete u ličnosti i ne prepoznaje emotivne potrebe i probleme svoje dece zbog neregulisanih odnosa sa ocem. Dosadašnja iskustva kroz savetodavni, korektivni i sudski postupak nisu napravili adekvatne pomake u njenom roditeljskom stavu, te izostaje adekvatno sagledavanje socijalno- afektivne realnosti i emotivnih posledica u kojoj se nalaze deca uslovljeno njenim upornim stavom da osujeti kontakte maloletne dece sa ocem. Otac dece je u dosadašnjem periodu ispoljavao autentične aktivnosti i potrebe da viđa decu, učestovao je u njihovom izdržavanju i prihvatio sudski određeni model kontaktiranja sa decom. Poseduje roditeljske kapacitete-motivaciju, afektivnu toplinu, fleksibilnost u ličnosti, sposobnost razumevanja nastalih frustracija u emotivno- socijalnom ispoljavanju dece u odnosu na njega i izražava roditeljsku spremnost za najdekvatnijim razrešenjem nastalih problema prilagođenim interesima dece u sadašnjoj situaciji. Spreman je za prihvatanje svih vidova savetovanog rada u cilju uspostavljanja boljeg odnosa i saradnje sa majkom. Maloletni VV je emotivno fiksiran za ličnost majke, introvertan je, anksiozno nesiguran pred širim okruženjem i prihvata negativne stavove o ocu i sadašnjoj situaciji, nema nivo socijalno emotivne zrelosti da samostalno sledi svoja autentična osećanja prema drugima. Maloletni GG prema opserviranom odnosu sa ocem ispoljava sve elemente koji ukazuju da prihvata očevu ličnost. Njegove iskazane verbalizacije nisu autentične, već su nametnute od drugog roditelja i starijeg brata. Pri susretu sa ocem, lako uspostavlja i ostvaruje sadržajni, verbalni, prisan emotivno-telesni kontakt, ispoljava naglašenu spontanost i postepeno preuzima inicijativu u razgovoru sa ocem, nameće svoje teme, što otac prihvata sa spontanim i adekvatnim reakcijama, a u prisustvu starijeg brata i majke ispoljava elemente umora i nezainteresovanosti. Veštaci su uložili veliki napor da roditelje usmere na rešavanje problema u pravcu da deca kontaktiraju sa ocem, a nakon saznanja da deca neće menjati životno, socijalno, školsko i vršnjačko okruženje, mišljenja su da problematičan razvoj dece može da se prekine time što će sud vršenje roditeljskog prava nad decom poveriti ocu, s tim da deca sa majkom imaju kontakt u kontrolisanim uslovima u Centru za socijalni radu u Kikindi.

Prvostepeni sud je, rukovođen nalazom i mišljenjem veštaka, maloletnu decu VV i GG poverio na samostalno vršenje roditeljskog prava ocu, nalazeći da su ispunjeni uslovi za izmenu ranije sudske odluke, uredio način viđanja maloletne dece sa majkom i obavezao tuženu da na ime izdržavanja maloletne dece plaća i to za maloletnog VV iznos od po 12.000,00 dinara mesečno, a na ime svog doprinosa za izdržavanje maloletnog GG iznos od po 8.000,00 dinara mesečno.

Drugostepeni sud je na pravilno i potpuno utvrđeno činjenično stanje pravilno primenio materijalno pravo kada je prvostepenu presudu u delu koji se odnosi na poveravanje, samostalno vršenje roditeljskog prava, održavanje ličnih odnosa i izdržavanje u odnosu na maloletnog GG, potvrdio, a preinačio u odnosu na maloletnog VV, odbijajući tužbeni zahtev da se maloletni VV poveri na samostalno vršenje roditeljskog prava tužiocu, ocu, da se uredi način održavanja ličnih odnosa sa tuženom i odredi visina održavanja i odlučio kao u izreci drugostepene presude.

Odredbom člana 77. Porodičnog zakona propisani su uslovi za samostalno vršenje roditeljskog prava, a stavom 3. propisano je da jedan roditelj vrši sam roditeljsko pravo na osnovu odluke suda kada roditelji ne vode zajednički život a nisu zaključili sporazum o vršenju rodiljskog prava.

Odredbom člana 272. stav 2. istog zakona propisano je da ako roditelji nisu zaključili sporazum o vršenju roditeljskog prava ili sud proceni da njihov sporazum nije u najboljem interesu deteta, odluku o poveravanju zajedničkog deteta jednom roditelju, o visini doprinosa za izdržavanje od strane drugog roditelja i o načinu održavanja ličnog odnosa deteta sa drugim roditeljem donosi sud.

Prema članu 3. Konvencije o pravima deteta i članovima 6. i 66. stav 1. Porodičnog zakona, sud je uvek dužan da se rukovodi najboljim interesom deteta.

Odredbom člana 66. stav 1. Porodičnog zakona propisano je da, u sporu za zaštitu prava deteta i u sporu za vršenje odnosno lišenje roditeljskog prava sud je uvek dužan da se rukovodi najboljim interesom deteta.

Odredbom člana 270. Porodičnog zakona propisano je da pre nego što donese odluku o zaštiti prava deteta ili o vršenju odnosno lišenju roditeljskog prava sud je dužan da zatraži nalaz i stručno mišljenje od organa starateljstva, porodičnog savetovališta ili druge ustanove specijalizovane za posredovanje u porodičnim odnosima.

Pravo deteta na slobodno izražavanje mišljenja propisano je članom 65. Porodičnog zakona i to tako što je predviđeno da dete koje je sposobno da formira svoje mišljenje ima pravo slobodnog izražavanja svog mišljenja, te su predviđena posebna ovlašćenja koja obezbeđuju da deca ostvare svoje pravo na slobodno izražavanje mišljenja. Ovima pravima deteta korenspondira dužnost suda da mišljenju deteta posveti dužnu pažnju u skladu sa godinama i zrelošću deteta. Ova dužnost suda propisana je u članu 266. stav 3. Porodičnog zakona. Međutim, ostvarivanje prava na slobodno izražavanje mišljenja deteta vezano je za princip najboljeg interesa deteta koji mogu biti međusobno kontradiktorni i u tom slučaju prevagu ima najbolji interes deteta, pošto su ova dva principa međusobno povezana, a uvažavanjem mišljenja deteta je i veoma često u najboljem interesu deteta.

U konkretnom slučaju odluka o samostalnom vršenju roditeljskog prava tužioca u odnosu na maloletnog GG, a tužene u odnosu na maloletnog VV, održavanje ličnih odnosa maloletne dece sa roditeljem sa kojim ne živi i obaveza plaćanja doprinosa za izdržavanje dece, doneta je saglasno citiranim zakonskim propisima. Maloletni GG u odnosu sa ocem ispoljava sve elemente koji ukazuju da prihvata očevu ličnost, lako ostvaruje kontakte, ispoljava naglašenu spontanost i postepeno preuzima inicijativu u razgovoru sa ocem, nameće svoje teme koje otac prihvata sa spontanim i adekvatnim reakcijama. Njegove iskazane verbalizacije nisu autentične, već su nametnute od strane majke i starijeg brata i u njihovom prisustvu maloletni GG ispoljava elemente umora i nezainteresovanosti kada su usmereni na ostvarivanje elementarnih komunikacija sa ocem. Pošto je došlo do otuđenja dece od oca, što se smatra vidom emocionalne zloupotrebe, jer zbog neostvarivanja kontakta sa ocem deca gube deo svog identiteta, te imajući u vidu činjenicu da u ovom slučaju maloletni GG ne bi menjao školu, niti sredinu u kojoj živi, stekli su se uslovi za izmenu odluke Prvog osnovnog suda u Beogradu od 10.05.2018. godine i poveravanje maloletnog GG na samostalno vršenje roditeljskog prava ocu, tužiocu u ovoj parnici. Osim toga, ovakom odlukom omogućen je kontakt maloletnog GG sa oba roditelja, jer će majku viđati češće nego što je viđao oca, dok je živeo s majkom. Takođe, pravilna je i odluka o načinu održavanja ličnih odnosa maloletnog GG sa majkom i doprinosa za izdržavanje.

U odnosu na maloletnog VV, pravilan je zaključak drugostepenog suda da se nisu stekli uslovi za izmenu presude Prvog osnovnog suda u Beogradu P2 1831/16 od 10.05.2018. godine, te da je u najboljem interesu maloletnog VV da ova odluka ne bude izmenjena, odnosno da majka i dalje samostalno vrši roditeljsko pravo u odnosu na maloletnog VV. Ovo posebno imajući u vidu mišljenje maloletnog VV datog pred sudom i u Centru za socijalni rad, činjenicu da nije uspostavljen kontakt maloletnog VV zbog izrazito negativnog stava prema ocu, tužiocu u ovoj parnici, koji je pritom postao i njegov lični stav, bez obzira kako se formirao i šta je na njega uticalo, nije opravdano da se izmeni ranija sudska odluka i maloletni VV poveri na samostalno vršenje roditeljskog prava ocu. Ovo pre svega imajući u vidu činjenicu da je on starosti odina u momentu presuđenja, da od razvoda braka roditelja ni jednu noć nije proveo kod oca, a imajući u vidu i činjenice koje ukazuju na neprimerena razmišljanja maloletnog VV u vezi sa nanošenjem štetnih posledica po njegov život i zdravlje.

Pravilan je zaključak drugostepenog suda da će, iako će u konkretnom slučaju doći do razdvajanja maloletne dece, to će manje nepovoljno da se odrazi na dalji pravilan razvoj dece, a posebno maloletnog GG, nego da isti i dalje ostane da živi sa majkom i bratom koji vrše isključivo negativan uticaj na dalje održavanje odnosa maloletnog GG sa ocem, koji odnos neopravdano pokušavaju da osujete i spreče.

Suprotno revizijskim navodima tužioca, a imajući u vidu utvrđeno činjenično stanje, posebno mišljenje maloletnog VV datog pred sudom i u Centru za socijalni rad, činjenicu da nije uspostavljen kontakt maloletnog VV zbog izrazito negativnog stava prema ocu najbolji interes maloletnog VV je da majka samostalno vrši roditeljko pravo, kako su to pravilno zaključili nižestepeni sudovi.

Neosnovani su navodi u reviziji tužioca da drugostepeni sud nije u celosti odlučio o tužbenom zahtevu, jer nije odlučio o viđanju dece, ni o drugim elementima prvostepene presude. Naime, drugostepeni sud je potvrdio prvostepenu presudu u delu kojim je tužiocu povereno vršenje roditeljskog prava u odnosu na maloletnog GG, uz obavezu tužene na predaju maloletnog GG, u delu načina održavanja ličnih odnosa tužene sa maloletnim GG i u delu kojim je tužena obavezana na visinu doprinosa za izdržavanje maloletnog GG, a preinačena u preostalom nepotvrđenom delu odbijanjem tužbenog zahteva, kojim je tužilac tražio da mu se na samostalno vršenje roditeljskog prava poveri maloletni VV, uredi način održavanja ličnih odnosa sa tuženom, odredi visina izdržavanja u odnosu na maloletnog VV i preda maloletni VV ocu, što znači da nije izmenjena odluka Prvog osnovnog suda u Beogradu P2 1831/16 od 10.05.2018. godine, već će dalje po toj odlici tužena samostalno vršiti roditeljsko pravo u odnosu na maloletnog VV, uz obavezu tužioca da doprinosi njegovom izdržavanju, s tim da je način održavanja ličnih odnosa tužioca sa maloletnim VV određen u presudi Prvog osnovnog suda u Beogradu P2 1831/16 od 10.05.2018. godine i nižestepenim odlukama nije promenjen.

Neosnovani su navodi u reviziji tužene da bi razdvajanje dece štetilo pravilnom i potpunom psihofizičkom razvoju dece i onemogućilo zaštitu njihovih prava da kao braća odrastaju zajedno i da se deca od rođenja nisu razdvajala. Naime, u toku postupka veštačenjem je utvrđeno da treba promeniti odluku o vršenju roditeljskog prava, jer je došlo do otuđenja dece od oca te da bi majku češće viđali nego što su viđali oca, pa je pravilno drugostepeni sud zaključio da je razdvajanje maloletne dece u sadašnjim uslovima manje nepovoljno da se odrazi na pravilan razvoj dece, a posebno maloletnog GG, imajući u vidu negativan uticaj majke i starijeg brata na održavanje odnosa maloletnog GG sa ocem.

Sa iznetih razloga, Vrhovni kasacioni sud je odlučio kao u izreci na osnovu odredbe člana 414. ZPP.

Predsednik veća – sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić