Odbijanje revizije oca u sporu radi doprinosa za izdržavanje maloletne dece

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž2 303/19 od 29.05.2019. godine, stavom prvim izreke, potvrđena je prvostepena presuda u delu stava prvog izreke kojim je obavezan tužilac da na ime svog doprinosa za izdržavanje maloletnih VV i GG, plaća mesečno iznos od po 30.000,00 dinara za svako dete, ukupno 60.000,00 dinara, počev od 15.06.2016. godine pa ubuduće i u delu stava četvrtog izreke kojim je određena privremena mera i obavezan tužilac da na ime svog doprinosa za izdržavanje maloletne dece plaća mesečno iznos od po 30.000,00 dinara za svako dete, ukupno 60.000,00 dinara počev od 25.02.2019. godine do pravnosnažnosti i u tom delu žalba tužioca odbijena kao neosnovana. Stavom drugim izreke, preinačena je prvostepena presuda u preostalom delu stava prvog izreke tako što je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev tužene u delu razlike između dosuđenih 30.000,00 dinara, do traženih 40.000,00 dinara na ime mesečnog izdržavanja za svako dete počev od 15.06.2016. godine pa ubuduće, kao i u preostalom delu stava četvrtog izreke kojim je određena privremena mera, u delu razlike između dosuđenih 30.000,00 dinara do traženih 40.000,00 dinara na ime mesečnog izdržavanja za svako dete počev od 25.02.2019. godine do pravnosnažnosti presude.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava i zbog pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja.

Ispitujući pobijanu presudu u smislu člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 72/11 i 55/14), Vrhovni kasacioni sud je našao da je revizija tužioca neosnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju Vrhovni kasacioni sud pazi po službenoj dužnosti, a nema ni drugih bitnih povreda odredaba parničnog postupka koje bi mogle predstavljati revizijski razlog.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju na kome je zasnovana pobijana odluka, parnične stranke iz braka koji je pravnosnažno razveden imaju dva sina, GG koji ima ... godina i upisao je ... godinu gimnazije i VV koji ima ... godina i ide u ... razred osnovne škole, koji su povereni majci na samostalno vršenje roditeljskog prava i uređen je model održavanja odnosa sa ocem. Potrebe maloletnog GG i VV za hranu, odeću i obuću mesečno utvrđene su u visini od po 500 evra za svako dete, s tim što je GG potrebno još oko 1.200,00 dinara mesečno za lekove i 200,00 dinara dnevno za džeparac, a maloletnom VV za knjige 15.000,00 dinara godišnje i 1.000,00 dinara za školski pribor mesečno, za ekskurziju 200 evra kao i za džeparac 200,00 dinara dnevno. Tužena je nezaposlena, osnivač je i zastupnik „DD“ DOO i ima prihode od izdavanja lokala na ... . Živi sa decom u stanu površine od 149 m2 koje je njeno vlasništvo. Njene potrebe su utvrđene u mesečnom iznosu od 800 evra koje se odnose na hranu, odeću, obuću i režije, a u izdržavanju joj pomažu roditelji koji su penzioneri i imaju primanja od 20.000,00 odnosno 30.000,00 dinara. Ima zdravstvene probleme i za lekove joj je mesečno potrebno oko 3.000,00 dinara. Tužilac je direktor Privrednog društva „ĐĐ“ DOO ..., nema prihoda, ali učestvuje u dobiti preduzeća i izdaje veći broj lokala u ... od kojih prihoduje značajna finansijska sredstva. Zasnovao je novu bračnu zajednicu i sa novom suprugom ima dvoje dece, maloletnu EE rođenu ... godine, čije su mesečne potrebe oko 18.000,00 dinara i maloletnu ŽŽ rođenu .... godine, čije su mesečne potrebe oko 8.000,00 dinara. Tužilac živi u iznajmljenom stanu za koji plaća zakupninu od 200 evra mesečno sa sadašnjom suprugom koja je advokat i koja mu pomaže u izdržavanju zajedničke dece. Tokom postupka nije pružio dokaze koji bi ukazivali da je redovno doprinosio izdržavanju maloletnih GG i VV, a povremena kupovina garderobe ne može se smatrati izdržavanjem već povremenim poklonima koji se ne uračunavaju u doprinos izdržavanja.

Na osnovu ovako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je obavezao tužioca da doprinosi izdržavanju maloletne dece iznosom od po 40.000,00 dinara za svako dete počev od dana podnošenja tužbe pa ubuduće imajući u vidu sve okolnosti konkretnog slučaja uz poziv na odredbe člana 154, 160. do 162. Porodičnog zakona, i odredio privremenu meru jer je našao da su ispunjeni zakonski uslovi za njeno određivanje.

Drugostepeni sud je zaključio da je na pravilno utvrđeno stanje prvostepeni sud pogrešno primenio materijalno pravo i to odredbe člana 160. i 162. Porodičnog zakona prilikom utvrđivanja visine mesečnog iznosa izdržavanja za maloletnu decu (kao i visine mesečnog iznosa izdržavanja određenog privremenom merom). Našao je da će, s obzirom na kriterijume propisane za utvrđivanje visine iznosa izdržavanja, iznosom od po 30.000,00 dinara mesečno za svako dete biti zadovoljene potrebe maloletne dece, imajući u vidu utvrđene potrebe maloletne dece, kao i porodične prilike i finansijske mogućnosti tužioca i majke dece, i doprinos majke kroz svakodnevno staranje o deci.

Vrhovni kasacioni sud nalazi da je pravilno drugostepeni sud primenio materijalno pravo pri odlučivanju o visini novčane obaveze tužioca u izdržavanju maloletne dece, koja se revizijom osporava.

Saglasno članu 67. i 68. stav 1. i 2. Porodičnog zakona („Službeni glasnik RS“, br.18/05, 72/11 i 6/15), pravo i dužnost roditelja je da se staraju o deci, dok prema članu 73. i 160. stav 1. Zakona, dete ima pravo na izdržavanje od oba roditelja. Prema odredbi člana 160. stav 1. Porodičnog zakona, visina izdržavanja određuje se prema potrebama deteta, kao poverioca izdržavanja, i mogućnostima dužnika izdržavanja, pri čemu se vodi računa i o minimalnoj sumi izdržavanja, definisanoj odredbom člana 160. stav 4. istog zakona. Potrebe poverioca izdržavanja zavise od njegovih godina, zdravlja, obrazovanja, imovine, prihoda, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (član 160. stav 2.), dok mogućnosti dužnika izdržavanja zavise od njegovih prihoda, mogućnosti za zaposlenje i sticanje zarade, njegove imovine, njegovih ličnih potreba, obaveza da izdržava druga lica, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (član 160. stav 3.). Prema članu 162. stav 3. istog zakona, ako je poverilac izdržavanja dete, visina izdržavanja treba da omogući najmanje takav nivo životnog standarda za dete kakav uživa roditelj dužnik izdržavanja.

Po oceni Vrhovnog kasacionog suda, suprotno revizijskim navodima, nižestepeni sudovi su pravilnom primenom kriterijuma iz citiranog člana 160. Porodičnog zakona, adekvatno utvrdili mesečne potrebe maloletne dece stranaka. Shodno tome, drugostepeni sud je pravilno odredio visinu obaveze tužioca da doprinosi izdržavanju maloletnih sinova u dosuđenom iznosu od po 30.000,00 dinara mesečno za svako dete, u skladu sa utvrđenim realnim mogućnostima tužioca. Dosuđeni iznos, uz doprinos majke, kako u novcu, tako i kroz rad, brigu i staranje koje svakodnevno ulaže, neophodan je za izdržavanje zajedničke maloletne dece parničnih stranaka, kojim će se omogućiti najmanje takav nivo životnog standarda kakav uživa roditelj-dužnik izdržavanja, ovde tužilac. Navodi revizije tužioca kojima se ukazuje da je određeni novčani iznos previsoko odmeren, odnosno da ne odgovara ukupnim potrebama, kao ni ostalim okolnostima koje se pre svega tiču mogućnosti tužioca, kao dužnika izdržavanja, su neosnovani. Imajući u vidu imovinske prilike tužioca, njegov životni standard i ostale utvrđene činjenice, kao i da njegova supruga takođe doprinosi izdržavanju zajedničke dece, Vrhovni kasacioni sud nalazi da je tužilac u mogućnosti da doprinosi izdržavanju maloletnih sinova sa dosuđenim iznosom, koji neće ugroziti njegovu egzistenciju i egzistenciju lica prema kojima ima zakonsku obavezu izdržavanja.

Sa iznetih razloga, Vrhovni kasacioni sud je na osnovu člana 414. stav 1. ZPP odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Jasminka Stanojević,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić