Presuda Vrhovnog kasacionog suda o visini doprinosa za izdržavanje deteta

U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Slađane Nakić Momirović, predsednika veća, Marine Milanović i Dobrile Strajina, članova veća, u parnici tužioca AA, sa prebivalištem u mestu ... i boravištem u mestu ..., ..., čiji je punomoćnik Milan Pešić, advokat iz ..., protiv tužene BB, rođene BB1, čiji je punomoćnik Joakim Hardi, advokat iz ..., radi izdržavanja, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 162/20 od 14.05.2020. godine, u sednici veća održanoj 26.11.2020. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tužioca, izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 162/20 od 14.05.2020. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Osnovnog suda u Somboru P2 414/19 od 20.09.2019. godine, ispravljenom rešenjem istog suda P2 414/19 od 10.01.2020. godine, prvim stavom izreke, usvojen je tužbeni zahtev tužioca, pa je drugim stavom izreke, razveden brak zaključen dana 26.01.2013. godine u ..., zaveden u matičnu knjigu venčanih za matično područje ..., pod tekućim brojem ... za 2013. godinu, između AA, rođenog ... godine i BB, rođene BB1 iz ..., rođene ... godine u ... . Trećim stavom izreke, određeno je samostalno vršenje roditeljskog prava u odnosu na njihovu zajedničku ćerku, mal. VV, rođenu ... godine od strane zakonskog zastupnika, majke BB, koja joj je poverena na čuvanje i vaspitavanje i određeno njeno prebivalište na adresi majke u ..., ulica ... broj ... . Viđanje i kontaktiranje mal. VV sa ocem AA odvijaće se prema dogovoru roditelja. Četvrtim stavom izreke, obavezan je tužilac da na ime doprinosa za dečije izdržavanje plaća mal. VV iznos od 20.000,00 dinara mesečno, i to počev od podnošenja tužbe 25.07.2019. godine, pa za ubuduće, tako što će ovaj iznos uplaćivati tuženoj majci BB, kao zakonskoj zastupnici mal. ćerke VV, do 10. u mesecu za tekući mesec sve dok za to postoje zakonski uslovi. Petim stavom izreke, odlučeno je da svaka stranka snosi svoje troškove postupka.

Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 162/20 od 14.05.2020. godine, žalba tužioca je odbijena, a presuda Osnovnog suda u Somboru P2 414/19 od 20.09.2019. godine, ispravljena rešenjem istog suda P2 414/19 od 10.01.2020. godine u delu odluke o izdržavanju i rešenje o ispravci istog suda P2 414/19 od 10.01.2020. godine je potvrđena.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, parnične stranke su zaključile brak 26.01.2013. godine, tokom čijeg trajanja su dobili ćerku, mal. VV, rođenu ... godine. Međusobni odnosi stranaka su trajno poremećeni, a tužilac je zajednicu napustio u proleće 2019. godine. Tužilac i tužena su na privremenom radu u Republici ..., žive u odvojenim domaćinstvima i saglasni su da tužena samostalno vrši roditeljsko pravo nad maloletnim detetom. Maloletna VV je ... uzrasta (... godina), ide u vrtić, zdravo je dete i nema posebnih troškova vezanih za lečenje, osim što redovno odlazi kod zubara. Pojedinačno utvrđene mesečne potrebe mal. VV za ishranu, higijenu, odeću, obuću, obrazovanje, kao i potrebne i korisne aktivnosti radi njenog što uspešnijeg razvoja i socijalizacije iznose 350 evra, a koje tužilac tokom postupka nije osporavao. Tužena ostvaruje mesečno zaradu od 560 evra, živi sa detetom u iznajmljenom stanu i za zakupninu i režijske troškove izdvaja ukupno 430 evra mesečno. Tužilja svaki mesec dobija 20 evra od firme, koji iznos dobija i tužilac, ali od države. Tužilac mesečno ostvaruje zaradu od 920 evra, živi kao podstanar, a za zakupninu i režijske troškove izdvaja ukupno iznos od 480 evra, nekad radi i dodatno vikendom, kada može da ostvari dodatnih 60 – 70 evra. U Republici Srbiji plaća polovinu iznosa poreza na imovinu za kuću, u kojoj boravi dve do tri nedelje kada dođe na odmor i tada izdvoji još 2.000,00 do 3.000,00 dinara na režijske troškove. Tužilac ima obavezu vraćanja kredita u ... Republici sa mesečnom ratom od 98,60 evra, za hranu i garderobu izdvaja i do 150 evra mesečno, a detetu kupuje garderobu. Mesečnu kartu plaća 27 evra, i ima hranarinu od firme u iznosu od 70 evra.

Kod tako utvrđenog činjeničnog stanja, pravilna je odluka nižestepenih sudova o visini doprinosa za izdržavanje maloletnog deteta od strane tuženog, kao roditelja kome dete nije povereno.

Saglasno članu 67. i 68. stav 1. i 2. Porodičnog zakona („Službeni glasnik RS“, br.18/05, 72/11 i 6/15), pravo i dužnost roditelja je da se staraju o deci, dok prema članu 73. i 160. stav 1. Zakona, dete ima pravo na izdržavanje od oba roditelja. Prema odredbi člana 160. stav 1. Porodičnog zakona, visina izdržavanja određuje se prema potrebama deteta, kao poverioca izdržavanja, i mogućnostima dužnika izdržavanja, pri čemu se vodi računa i o minimalnoj sumi izdržavanja, definisanoj odredbom člana 160. stav 4. istog zakona. Potrebe poverioca izdržavanja zavise od njegovih godina, zdravlja, obrazovanja, imovine, prihoda, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (član 160. stav 2.), dok mogućnosti dužnika izdržavanja zavise od njegovih prihoda, mogućnosti za zaposlenje i sticanje zarade, njegove imovine, njegovih ličnih potreba, obaveza da izdržava druga lica, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (član 160. stav 3.). Prema članu 162. stav 3. istog zakona, ako je poverilac izdržavanja dete, visina izdržavanja treba da omogući najmanje takav nivo životnog standarda za dete kakav uživa roditelj dužnik izdržavanja.

Po oceni Vrhovnog kasacionog suda, suprotno revizijskim navodima, nižestepeni sudovi su pravilnom primenom kriterijuma iz citiranog člana 160. Porodičnog zakona, adekvatno utvrdili mesečne potrebe maloletnog deteta stranaka.

Shodno tome, drugostepeni sud je pravilno odredio visinu obaveze tužioca da doprinosi izdržavanju mal. ćerke u dosuđenom iznosu od 20.000,00 dinara mesečno, u skladu sa utvrđenim realnim mogućnostima tužioca. Dosuđeni iznos, uz doprinos majke, kako u novcu, tako i kroz rad, brigu i staranje koje svakodnevno ulaže, neophodan je za izdržavanje zajedničkog maloletnog deteta parničnih stranaka, kojim će se omogućiti najmanje takav nivo životnog standarda kakav uživa roditelj-dužnik izdržavanja, ovde tužilac. Navodi revizije tužioca kojima se ukazuje da je određeni novčani iznos previsoko odmeren, odnosno da ne odgovara ukupnim potrebama, kao ni ostalim okolnostima koje se pre svega tiču mogućnosti tužioca, kao dužnika izdržavanja, su neosnovani. Imajući u vidu imovinske prilike tužioca, njegov životni standard i ostale utvrđene činjenice, kao i da tužena takođe doprinosi izdržavanju zajedničkog deteta, Vrhovni kasacioni sud nalazi da je tužilac u mogućnosti da doprinosi izdržavanju maloletne kćerke sa dosuđenim iznosom, koji neće ugroziti njegovu egzistenciju. Kod pravilno utvrđenih mesečnih potreba mal.deteta, okolnost što je prvostepeni sud u obrazloženju svoje odluke pogrešio u računanju istih, ne utiče na dosuđenu visinu obaveze tužioca izdržavanju mal.deteta, što je i drugostepeni sud pravilno cenio i dao dovoljne razloge, koje ovaj sud u svemu prihvata i revizijske navode čini neosnovanim u ovom delu.

Na osnovu člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku, doneta je odluka kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Slađana Nakić Momirović,s.r.

Za tačnost otpravka

upravitelj pisarnice

Marina Antonić