Odbijanje revizije u sporu zbog sticanja bez osnova

U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Jelice Bojanić Kerkez, predsednika veća, Vesne Stanković i Radoslave Mađarov, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Radovan Grujičić, advokat iz ..., potiv tuženog „Lataki“ d.o.o. Beograd, čiji su punomoćnici Ana Matić i Milorad Matić, advokati iz ..., radi sticanja bez osnova, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž 10060/18 od 04.02.2021. godine, ispravljene rešenjem Gž 10060/18 od 22.04.2021. godine, u sednici veća održanoj dana 22.03.2023. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tuženog izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž 10060/18 od 04.02.2021. godine, ispravljene rešenjem Gž 10060/18 od 22.04.2021. godine.

ODBIJA SE kao neosnovan zahtev tuženog za naknadu troškova postupka po reviziji.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Višeg suda u Beogradu P 6272/17 od 20.04.2018. godine, odbijen je tužbeni zahtev kojim je tužilac tražio da sud obaveže tuženog da mu isplati iznos od 20.428.400,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom na pojedinačno označene iznose koji čine glavnicu počev od dospeća do isplate, te je tužilac obavezan da tuženom nadoknadi parnične troškove u iznosu od 897.000,00 dinara.

Apelacioni sud u Beogradu je nakon održane rasprave presudom Gž 10060/18 od 04.02.2021. godine, ispravljenom rešenjem Gž 10060/18 od 22.04.2021. godine, ukinuo prvostepenu presudu, usvojio tužbeni zahtev i tuženog obavezao da tužiocu nadoknadi parnične troškove u iznosu od 1.734.750,00 dinara.

Protiv navedene drugostepene presude, tuženi je blagovremeno izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. u vezi sa članovima 8, 231. i 398. stav 2. ZPP, zbog pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Tužilac je blagovremeno podneo odgovor na reviziju.

Ispitujući pobijanu presudu u smislu članova 407. stav 1. tačka 3. i stav 2. i 408. ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 18/20), Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija nije osnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, niti su učinjene relativno bitne povrede odredaba parničnog postupka na koje je revizija ukazala, pošto je drugostepeni sud u razlozima svoje odluke izneo jasnu ocenu sadržine neposredno izvedenih dokaza, na kojoj je zasnovao zaključak o postojanju pravno relevantnih činjenica.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac i zakonski zastupnik tuženog BB su dugogodišnji poznanici i poslovni partneri. Tužilac je osnivač Privrednog društva „VV“ d.o.o. ..., a tuženo privredno društvo osnovali su 2001. godine BB i GG. Po tužiočevom predlogu između navedenih lica postignut je dogovor o zajedničkom finansiranju izgradnje poslovno-stambenog objekta u ..., sa podelom dobiti na po 1/3 dela. U realizaciji ovog dogovora dana 17.12.2001. godine između Privrednog društva „VV“ d.o.o. ... i tuženog, zaključen je pismeni ugovor o korišćenju automobila privrednog društva „VV“, registarske oznake ... ...-... ... za službene potrebe tuženog. Dana 22.02.2002. godine zaključen je i sudski overen ugovor između Kompanije „DD“ iz ... i tuženog, čiji predmet je ustupanje prava korišćenja na zemljištu i pravo izgradnje poslovno-stambenog objekta, koji će kao investitor gradnje izgraditi o svom trošku i u svoje ime tuženi na katastarskoj parceli ... KO ... . Tužilac je nakon podizanja svojih deviznih sredstava u visini od 103.000 evra sa računa banke 07.03.2003. godine u vremenskom periodu od 27.03.2003. do 10.12.2004. godine vršio na račun tuženog uplate iznosa, čiji povraćaj sa zakonskom zateznom kamatom od svake pojedinačne uplate traži postavljenim tužbenim zahtevom. Između privrednih društava, odnosno fizičkih lica koja su učestvovala u dogovoru nije sačinjen drugi pismeni ugovor kojim bi regulisali prava i obaveze i način podele dobiti. Iz istog činjeničnog osnova, privredno društvo „VV“ ishodovalo je protiv tuženog pred Privrednim sudom u Beogradu pravnosnažnu presudu P 1748/10 od 14.11.2011. godine, kojom je tuženi obavezan da tužiocu vrati iznos od 890.000,00 dinara sa pripadajućom kamatom.

Sa polazištem na ovako utvrđene činjenice, drugostepeni sud pobijanu presudu zasniva na odredbama članova 210. i 214. Zakona o obligacionim odnosima.

Po stanovištu Vrhovnog kasacionog suda, zaključak suda u pobijanoj presudi o postojanju bitnih činjenica zasnovan je na pravilima o teretu dokazivanja sadržanim u odredbama člana 231. ZPP, što revizijske navode o bitnim povredama odredaba parničnog postupka koje su učinjene od strane drugostepenog suda čini neprihvatljivim. Osporena verodostojnost fotokopije sporazuma od 28.03.2005. godine, kao dokaza priloženog od strane tuženog na okolnost da je spornim uplatama tužilac izmirio lični dug prema BB, pri nespornoj činjenici da stranke ne poseduju original ovog sporazuma, čini neprihvatljivim dokazni predlog tuženog za određivanje grafološkog veštačenja na okolnost verodostojnosti potpisa tužioca na toj ispravi. Tužilac je tvrdio da je njegov potpis na priloženoj fotokopiji nastao kopiranjem sa drugog dokumenta, pa kada nedostaje originalni dokument, pravilno drugostepeni sud zaključuje da se sporna činjenica ne može raspraviti na osnovu grafološkog veštačenja. Pravilno je otklonjeno i izvođenje dokaza saslušanjem svedoka GG predložene od strane tuženog, koja nije pronađena na adresi prijavljenog prebivališta, a tuženi je na raspravi pred drugostepenim sudom izričito naveo da nema mogućnosti da obezbedi prisustvo svedoka radi saslušanja (čl. 253. stav 3. ZPP). Najzad, činjenicu naznačene svrhe spornih uplata na račun tuženog utvrđene su na osnovu izveštaja knjigovođe tuženog, pa nije bilo uslova ni za prihvatanje dokaznog predloga tuženog da veštak utvrdi na koji način je u njegovoj knjigovodstvenoj evidenciji knjižena svaka pojedinačna uplata. Naime, način vođenja knjigovodstvene evidencije od strane tuženog svakako ne bi mogao dovesti u sumnju svrhu uplate, koja je navođena prilikom uplate svakog pojedinačnog iznosa od strane tužioca na račun tuženog.

Stoga, utvrđena činjenica da je zakonski zastupnik tuženog nasledio od oca veću količinu deviznih sredstava, kada su izostali dokazi da je on upravo taj novac predao tužiocu na čuvanje, te da je tužilac taj novac vratio uplatama na račun tuženog privrednog društva, čini ispravnim stanovište drugostepenog suda da pravni osnov po kome je tužilac vršio uplate nije realizovan, te da je tuženi stečeno bez pravnog osnova u obavezi da vrati, sa kamatom od vremena prijema svakog pojedinačnog iznosa do isplate.

Sledom iznetog, odlučeno je kao u stavu prvom izreke, na osnovu odredbe člana 414. stav 1. ZPP.

Na osnovu odredbi članova 165. stav 1, 153. i 154. ZPP, stavom drugim izreke odbijen je zahtev tuženog za naknadu troškova postupka po reviziji, pošto nije uspeo u ovom postupku.

Predsednik veća – sudija
Jelica Bojanić Kerkez,s.r.

Za tačnost otpravka
upravitelj pisarnice
Marina Antonić