Određivanje naknade za eksproprisano zemljište prema nameni utvrđenoj prostornim planom

Protiv pravnosnažnog drugostepenog rešenja predlagač je izjavio blagovremenu reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pobijano rešenje na osnovu člana 408. i člana 403. stav 2. tačka 2. ZPP („Službeni glasnik RS“, br. 72/11... 10/23), a u vezi člana 420. ZPP i odredbe člana 27. stav 2. Zakona o vanparničnom postupku, Vrhovni sud je utvrdio da je revizija predlagača dozvoljena.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju ovaj sud pazi po službenoj dužnosti, niti je učinjena druga bitna povreda postupka iz člana 374. stav 1. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pravnosnažno rešenje Opštine Ruma, Opštinske uprave, Odelenja za urbanizam i građenje br. 465-49/2023 od 27.02.2023. godine ovde predlagaču oduzeta je imovina – kat.parc. br. ... ..., njiva druge klase, poljoprivredno zemljište, površine 14 ari i 58 m2, upisano u LN br. ... KO ..., a u korist ovde protivnika predlagača. Stranke nisu postigle sporazum o visini naknade za oduzetu parcelu u upravnom postupku. Prema izeštaju Poreske uprave proizilazi da je tržišna vrednost poljoprivrednog zemljišta u Rumi na tom potesu 160,00 dinara po 1 m2. Prema mišljenju veštaka poljoprivredne struke, utvrđeno je da 1 m2 parcele 10340/3 iznosi 760,00 dinara kao poljoprivrednog zemljišta, pri čemu je vrednost oduzetog zemljišta 633.000,00 dinara, a pri tome je dodat korektivni koeficijent od 20% iz razloga što je u pitanju eksproprijacija koja u sebi sadrži elemente monopola jer je jedini kupac korisnik eksproprijacije.

Pri ovako utvrđenom činjeničnom stanju, prvostepeni sud je odredio naknadu u ukupnoj visini od 1.108.080,00 dinara, nalazeći da predlagaču treba priznati visinu naknade kako je opredelio veštak po m2 od 760,00 dinara.

Drugostepeni sud je u pogledu visine naknade za oduzeto zemljište zaključio da je taj iznos previsoko određen i preinačio prvostepeno rešenje dosudivši predlagaču iznos od 922.914,00 dinara. Zaključio je da za obračun treba uzeti visinu vrednosti zemljišta po m2 633,00 dinara, a ne 760,00 dinara, tj. ne može se priznati korektivni koeficijent uvećanja za 20% na utvrđenu prosečnu cenu i u preostalom delu odbio zahtev za naknadu naznačenog iznosa.

Po oceni Vrhovnog suda, u ovoj pravnoj stvari došlo je do pogrešne primene materijalnog prava, što je imalo za posledicu nepravilno utvrđeno činjenično stanje i donošenje nepravilne odluke drugostepenog suda. Naime, odredbom člana 82. Zakona o planiranju i izgradnji, je propisano da je građevinsko zemljište ono zemljište koje je određeno zakonom ili planskim dokumentom za izgradnju i korišćenje objekata, kao i zemljište na kojem su izgrađeni objekti u skladu sa zakonom. U toku postupka je obavljeno veštačenje od strane veštaka poljoprivredne struke, pri čemu je za obračun visine vrednosti zemljišta po m2 uzeta kultura kao poljoprivredno zemljište. Momentom izrade prostornog plana za izradu državnog puta prvog reda broj 21, Novi Sad – Ruma – Šabac i Šabac – Loznica, predmetne parcele su utvrđene kao građevinsko zemljište, te se one kao takve moraju tretirati u momentu eksproprijacije bez obzira što je navedeno u rešenju. Prilikom opredeljivanja visine naknade za oduzeto zemljište trebalo je angažovati veštaka građevinske struke u smislu utvrđivanja visine vrednosti oduzetog zemljišta kao građevinskog zemljišta, što je od strane nižestepenog suda propušteno.

Nejasni su i navodi vezano za korektivni koeficijent i isticanje elemenata monopola u ovoj situaciji zato što je jedini kupac korisnik eksproprijacije, jer ta okolnost ne može imati nikakvu posebnu ulogu kod određivanja visine naknade za eksproprisano zemljište u smislu odredbe člana 42. stav 1. Zakona o eksproprijaciji.

U ponovnom postupku drugostepeni sud će imati u vidu primedbe Vrhovnog suda, po istima postupiti i nakon pravilnog utvrđivanja visine naknade oduzetog zemljišta tretirano kao građevinsko zemljište, utvrdiće tržišnu cenu tog zemljišta i doneće zakonitu odluku.

Imajući u vidu napred izneto na osnovu člana 416. stav 2. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Gordana Komnenić, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković