Odbijanje revizije protiv odluke o povećanju doprinosa za izdržavanje maloletnog deteta

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a u postupku pred drugostepenim sudom nisu učinjene ni druge bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. st. 1. i 2. ZPP, zbog kojih se revizija može izjaviti. Navode u reviziji kojima se ukazuje da je u drugostepenom postupku učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka i člana 374. stav 2. tačka 12. ZPP, Vrhovni sud nije cenio jer se revizija iz ovog razloga ne može izjaviti u smislu člana 407. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, stranke su zaključile brak 23.05.2021. godine i imaju jedno mal. dete, kćerku VV rođenu ...2021. godine, zajednica života je prestala u januaru 2024. godine, od kada se o mal. VV neposredno stara majka uz redovno održavanje kontakta sa ocem. Tužilja sa mal. kćerkom živi na spratu kuće koja je u vlasništvu njenog dede, zaposlena je u ... školi u Nišu sa prosečnom mesečnom zaradom 41.562,36 dinara. Tuženi živi u iznajmljenom stanu za koji plaća zakupninu mesečno 330 evra u dinarskoj protivvrednosti, u radnom odnosu je na neodređeno vreme, prosečna mesečna zarada iznosi 323.252,77 dinara. U firmi ostvaruje i bonuse, poslednji put u januaru-februaru ove godine u iznosu od 1.000 evra. Za vreme trajanja bračne zajednice uzeo je kredit na svoje ime u iznosu od 3.500.000,00 dinara. Stranke nemaju nepokretnosti u vlasništvu i osim mal. VV nemaju drugih zakonskih obaveza izdržavanja. Maloletna VV ima nepune tri godine, zdravo je dete, na posebnom režimu ishrane - intolerantna je na kravlje mleko i mlečne proizvode. Za namirenje ukupnih mesečnih potreba mal. deteta potrebno je mesečno izdvojiti oko 61.300,00 dinara i to na ime ishrane 30.000,00 dinara, odeće i obuće 10.000,00 dinara, higijene 2.000,00 dinara, vitamina 3.000,00 dinara, na ime igračaka 2.800,00 dinara, za odlaske na rođendane 2.000,00 dinara, za letovanje 60.000,00 dinara i proslave rođendana 30.000,00 dinara, (oba iznosa na godišnjem nivou). Presudom Opštinskog suda u Nišu P2 1554/23 od 11.07.2024. godine, donetoj u ovoj parnici, razveden je brak stranaka, maloletno dete stranaka povereno je majci na samostalno vršenje roditeljskog prava, uređeni su lični odnosi između oca i mal. deteta, i obavezan tuženi da na ime doprinosa za izdržavanje mal. kćerke plaća iznos od 12% od zarade koju ostvaruje, dok je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev za veći iznos od dosuđenog do traženog iznosa od 25% od zarade tuženog.

Na osnovu utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su, pozivajući se na odredbe člana 68, 154. i 160. Porodičnog zakona odredili visinu doprinosa izdržavanja od 17%, imajući u vidu utvrđene potrebe mal. VV, realne mogućnosti dužnika izdržavanja i polazeći od minimalne sume izdržavanja, odnosno naknade za hranjenike i lica na porodičnom smeštaju, koja u vreme donošenja odluke po rešenju Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja iznosi 46.245,00 dinara.

Neosnovano se revizijom tuženog ukazuje da su ispunjeni uslovi da se njegov doprinos izdržavanju mal. deteta utvrdi u manjem mesečnom iznosu od iznosa na koji je pobijanom i ranije donetom presudom obavezan.

Prema odredbi člana 160. PZ, visina izdržavanja određuje se prema potrebama deteta, kao poverioca izdržavanja i mogućnostima dužnika izdržavanja (stav 1.), pri čemu se vodi računa o minimalnoj sumi izdržavanja, definisanoj stavom 4. istog člana. Potrebe poverioca izdržavanja zavise od njegovih godina, zdravlja, obrazovanja, imovine, prihoda, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (stav 2.), dok mogućosti dužnika izdržavanja zavise od njegovih prihoda, mogućnosti za zaposlenje i sticanje zarade, njegove imovine, njegovih ličnih potreba, obaveza da izdržava druga lica, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (stav 3.). Prema članu 162. stav 3. istog zakona, ako je poverilac izdržavanja dete, visina izdržavanja treba da omogući najmanje takav nivo životnog standarda za dete kakav uživa roditelj dužnik izdržavanja.

Po oceni ovog suda, nižestepeni sudovi su pravilnom primenom kriterijuma propisanih članom 160. PZ, prilikom određivanja doprinosa za izdržavanje mal. deteta, osim o individualnim potrebama mal. VV, mogućnostima roditelja da stiču zaradu i doprinose izdržavanju, vodili računa i o minimalnoj sumi izdržavanja koju kao naknadu za hranjenike, odnosno lica na porodičnom smeštaju periodično utvrđuje ministarstvo nadležno za porodičnu zaštitu. Shodno tome, pravilno je određena visina iznosa (izraženo procentualno u odnosu na zaradu tuženog) kojim je tuženi obavezan da doprinosi izdržavanju u skladu sa utvrđenim realnim mogućnostima tuženog kao dužnika izdržavanja, njegovim imovinskim prilikama, ličnim potrebama, da je mlada, zdrava i radno sposobna osoba, što mu omogućava da ostvaruje redovne i dodatne prihode pri čemu nema zakonsku obavezu izdržavanja drugih lica i da ostvaruje znatno veću zaradu od tužilje. Dosuđenim iznosom obezbeđuje se zadovoljenje uslova za pravilan i potpun razvoj mal. deteta u skladu sa utvrđenim potrebama, i omogućava nivo životnog standarda kakav uživa tuženi kao dužnik izdržavanja, a da pritom ne dovede u pitanje egzistenciju tuženog, dok će preostala sredstva za izdržavanje obezbeđivati tužilja koja se svakodnevno brine o detetu, kako potrebnim novčanim iznosom, tako i doprinosom u vidu svakodnevne brige i roditeljske pažnje neophodne detetu, koju potrebu u konkretnom slučaju pretežnim delom zadovoljava majka, kao roditelj kojem je dete povereno na neposredno staranje i imajući u vidu uzrast deteta.

Stoga, po oceni Vrhovnog suda, iznos na koji je tuženi pobijanom odlukom obavezan nije previsoko određen i suprotno navodima revizije ne prevaljuje teret izdržavanja deteta samo na tuženog. Udovoljenje zahtevu u manjem iznosu od dosuđenog ne bi bilo u skladu sa kriterijumima propisanim Porodičnim zakonom, pravilno utvrđenim prema potrebama deteta na mesečnom nivou i mogućnostima oba roditenja kao jednakih obveznika izdržavanja imajući u vidu i da je obaveza izdržavanja mal. dece prioritetna u odnosu na sve druge obaveze.

Pravilno je odlučeno o troškovima postupka budući da o naknadi troškova postupka u vezi sa porodičnim odnosima sud odlučuje po slobodnoj oceni u svakoj konkretnoj parnici, vodeći računa o razlozima pravičnosti, na osnovu člana 207 PZ.

Vrhovni sud je cenio i ostale navode revizije, kojima se ne dovodi u sumnju pravilnost pobijane presude, zbog čega ti navodi nisu posebno obrazloženi.

Iz navedenih razloga, primenom člana 414. ZPP, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Branka Dražić, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković