Ukidanje drugostepene presude u sporu o isplati razlike zarade zaposlenom

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Branke Dražić i Danijele Nikolić članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Marija Kitarović advokat iz ..., protiv tužene Republike Srbije-Ministarstvo unutrašnjih poslova, koju zastupa Državni pravobranilac, radi isplate, odlučujući o reviziji tužioca koja je izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 2068/19 od 22.01.2020. godine, u sednici veća koja je održana dana 09.09.2021. godine doneo je

R E Š E Nj E

UKIDA SE presuda Apelacionog suda u Beogradu Gž1 2068/19 od 22.01.2020. godine u stavu drugom i trećem izreke, i u tom delu predmet VRAĆA drugostepenom sudu na ponovno suđenje.

O b r a z l o ž e nj e

Pobijanom presudom, stavom prvim izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tužene i potvrđena presuda Osnovnog suda u Beogradu P1 3434/17 od 11.02.2019. godine u delu stava prvog izreke kojim je obavezana tužena da tužiocu, na ime naknade materijalne štete zbog manje isplaćenih neto zarada za oktobar 2013. godine i za period od novembra 2014. godine do avgusta 2015. godine, isplati iznose bliže označene u ovom stavu izreke sa zakonskom zateznom kamatom počev od dospelosti svakog pojedinačnog mesečnog iznosa pa do isplate, kao i u delu stava drugog izreke kojim je obavezana tužena da za tužioca izvrši uplatu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje Republičkom fondu za penzijsko i invalidsko osiguranje - Filijala Beograd na napred navedene iznose. Stavom drugim izreke, preinačena je presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 3434/17 od 11.02.2019. godine tako što je odbijen tužbeni zahtev kojim je tužilac tražio da se obaveže tužena da tužiocu, na ime naknade materijalne štete zbog manje isplaćenih neto zarada za period od 01.09.2012. godine zaključno sa 31.08.2015. godine, isplati pojedinačne mesečne iznose bliže označene u ovom stavu izreke sa zakonskom zateznom kamatom počev od dospelosti svakog pojedinog mesečnog iznosa pa do isplate, kao i da u korist tužioca obračuna doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje za period od 01.09.2012. godine zaključno sa 31.08.2015. godine i iste uplati Republičkom fondu za penzijsko i invalidsko osiguranje - Filijala Beograd, prema stopi važećoj na dan uplate, kao neosnovan. Stavom trećim izreke, odlučeno je da svaka stranka snosi svoje troškove postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pobijanu presudu, u smislu odredbe člana 408. ZPP, Vrhovni kasacioni sud je našao da je revizija tužioca osnovana.

Prema činjeničnom stanju na kome je zasnovana pobijana presuda, tužilac je rešenjem Direkcije policije 03/1 broj ../2010 od 25.01.2010. godine premešten na poslove radnog mesta pod nazivom „šef Odseka za poslove finansijskih usluga u ... (OSL.)“ u Odeljenju za poslove planiranja i koordinacije finansijskih istraga u Jedinici za finansijske istrage Uprave kriminalističke policije, u zvanju glavnog policijskog inspektora. Rešenjem načelnika Odeljenja za radno-pravne poslove i zastupanje Uprave za ljudske resurse MUP 06/2-2 broj ../2010 od 01.02.2010. godine utvrđen je koeficijent za obračun plate tužioca u visini od 36,39, nakon donošenja Pravilnika o unutrašnjem uređenju i sistematizaciji radnih mesta u MUP-u od 03.04.2012. godine. Rešenjem direktora policije 03-1 broj ../2012 od 01.06.2012. godine tužilac je raspoređen sa tim datumom na radno mesto pod nazivom „šef Odseka za poslove finansijskih istraga u ... (OSL.)“ u Odeljenju za poslove planiranja i koordinaciju finansijskih istraga u Jedinici za finansijske istrage Uprave kriminalističke policije u svom zvanju, a rešenjem načelnika Odeljenja za radno- pravne poslove i zastupanja Uprave za ljudske resurse MUP 06/2-2 broj ../2012 od 27.05.2013. godine utvrđen mu je koeficijent za obračun plate u visini od 2,900. Rešenjem direktora policije 03-1 broj ../2013 od 09.12.2013. godine unapređen je u zvanje policijskog savetnika počev od 07.02.2013. godine. Rešenjem načelnika Odeljenja za radno-pravne poslove i zastupanja Uprave za ljudske resurse 06/2-2 broj ../2013 od 20.12.2013. godine utvrđen je koeficijent za obračun plate tužiocu u visini od 2,974. Među parničnim strankama nije bilo sporno da je tužilac u celom periodu potraživanja radio kod tuženog, odnosno da je prethodno premešten na radno mesto pri Službi za borbu protiv organizovanog kriminala Uprave kriminalističke policije.

Prvostepeni sud je usvojio tužbeni zahtev sa obrazloženjem da na osnovu nalaza i mišljenja sudskog veštaka Dragana Ničića postoji obaveza tužene da tužiocu isplati razliku plate koja mu je isplaćena i plate u dvostrukom iznosu koji mu pripada, pri čemu se zbir ukupnog iznosa do koga je došao sudski veštak ne razlikuje od ukupnog iznosa koji se navodi u tužbi.

Drugostepeni sud je, po održanoj raspravi, delimično odbio kao neosnovanu žalbu tužene i potvrdio prvostepenu presudu u delu kojim je obavezana tužena da tužiocu, na ime naknade materijalne štete zbog manje isplaćenih neto zarada za period od oktobra 2013. godine do avgusta 2015. godine isplati iznose bliže navedene u ovom stavu izreke, dok je stavom drugim izreke preinačio prvostepenu presudu i tužbeni zahtev u celini odbio, sa obrazloženjem da je punomoćniku tužioca na raspravi predočeno da je u nalazu sudskog veštaka na strani 5, pod brojem 2. 3. 11. navedeno da veštak smatra da iz razloga navedenih u ovoj tački nema mesta obračunu razlike plate, tačnije neisplaćene plate, na taj način što bi se osnovna plata sa prethodnog radnog mesta dvostruko uvećala i od tog iznosa odbila visina plate koja je tužiocu isplaćena u utuženom iznosu, te tako dobijeni iznos predstavlja tzv. pozitivnu razliku, odnosno visinu neisplaćene plate, a potom konstatovao da je nužno, eventualno, obaviti dopunsko veštačenje na ove okolnosti, koje punomoćnik tužioca nije predložio, zbog čega, po nalaženju drugostepenog suda, tužilac za sporni period nije dokazao da je ova razlika ostvarena, pri čemu je teret dokazivanja na tužiocu.

Međutim, prema pravnom stavu zauzetom na sednici Građanskog odeljenja Vrhovnog kasacionog suda od 13.10.2020. godine lica, zaposleni koji su pre stupanja na rad u Službu za borbu protiv organizovanog kriminala i u Službu za otkrivanje ratnih zločina, bili radno angažovani MUP-u imaju pravo na dvostruki iznos plate, koju bi ostvarivala na poslovima i zadacima u tom ministarstvu uz ograničenje iz odredbe člana 18. stav 1. Zakona o organizaciji i nadloežnosti državnih organa u suzbijanju organizovanog kriminala, korupcije i drugih posebno teških dela.

U tački 2. tačka 3. tačka 11. nalaza veštaka, na koju se pozvao drugostepeni sud, stoji konstatacija da na osnovu analize raspoložive dokumentacije i zakonske regulative evidentno je da je u utuženom periodu došlo do promene osnovice plate i to je razlog što se razlikuje iznos osnovne plate u utuženom periodu i osnovne plate u momentu prelaska u službu, a do promene iznosa plate nije došlo zbog primene Uredbe o platama lica koja obavljaju poslove u posebnim organizacionim jedinicama državnih organa nadležnim za suzbijanje organizovanog kriminala („Službeni glasnik RS“, broj 14/2003 ... 14/2014), iz tog razloga nema mesta obračunu razlike plate, tačnije neisplaćene plate, na koji način bi se osnovna plata sa prethodnog radnog mesta dvostruko uvećala i sa tog iznosa odbila visina plate koju je tužiocu isplaćena u utuženom periodu, te tako dobijani iznos predstavlja tzv. pozitivnu razliku, odnosno visinu neisplaćena plate. Posle obrazloženog nalaza, veštak je dao mišljenje da na osnovu analize sadržaja raspoložive dokumentacije i odgovarajuće obrade podataka tužilac bi od tuženog za period od 01.09.2012. godine do 31.08.2015. godine potraživao razliku plate sa minulim radom do dvostrukog iznosa plate prema predmetnoj uredbi po mesečnim iznosima u ukupnom iznosu od 3.298.266,94 dinara.

Po obavljenom veštačenju, drugostepeni sud delimično potvrdio prvostepenu presudu, a delimično preinačio odbijanjem tužbenog zahteva u celosti ne umanjujući dosuđene iznose, bez jasnog utvrđenja da li tužilac potražuje od tuženog utuženi iznos ili ne, ukoliko smatra da dati nalaz ne daje odgovor na zadatak postavljen od strane suda.

U ponovnom postupku, prvostepeni sud će imati u vidu napred navedene primedbe ovog suda, pa će ponovo odlučiti o žalbi tužene koja je izjavljena protiv prvostepene presude s tim što će, ukoliko smatra da je potrbno, da pozove sudskog veštaka da razjasni nalaz u tački 2.3.11. i dato mišljenje, te da li je veštačenje obavljeno u skladu sa pravnim stavom zauzetim na sednici Građanskog odeljenja Vrhovnog kasacionog suda od 13.10.2020. godine, odnosno na koji način je izvršio obračun i dao mišljenje da bi tužilac potraživao razliku plate sa minulim radom do dvostrukog iznosa plate u ukupnom iznosu od 3.298.266,94 dinara.

Sa iznetih razloga, Vrhovni kasacioni sud je primenom člana 416. stav 2. ZPP odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić