Preinačenje presude u sporu za isplatu naknade za prekovremeni rad

U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija Vesne Popović, predsednika veća, Lidije Đukić i Božidara Vujičića, članova veća, u pravnoj stvari tužioca A.K. iz B.K., čiji je punomoćnik K.A., advokat iz Alibunara, protiv tužene Republike Srbije – Ministarstvo unutrašnjih poslova, Policijska uprava P., PS A., koju zastupa Državno pravobranilaštvo, radi isplate, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 1199/14 od 13.10.2014. godine, u sednici održanoj 18.11.2015. godine, doneo je

P R E S U D U

PREINAČUJE SE se presuda Apelacionog suda u Beogradu Gž1 1199/14 od 13.10.2014. godine, tako što se odbija žalba tužene, kao neosnovana i potvrđuje presuda Osnovnog suda u Pančevu, Sudska jedinica Alibunar, P1 312/13 od 27.12.2013. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Osnovnog suda u Pančevu, Sudska jedinica Alibunar, P1 312/13 od 27.12.2013. godine, usvojen je tužbeni zahtevi i obavezana tužena da tužiocu, na ime razlike u zaradi po osnovu prekovremenog rada, rada noću i u dane državnih i vreskih praznika, u periodu od 01.01.2008. do 31.08.2011. godine, plati ukupno 196.022,37 dinara, u pojedinačnim mesečnim iznosima bliže određenim prvostepenom presudom, i to sa pripadajućom zakonskom kamatom počev od 1.-og u mesecu za prethodni mesec pa do isplate, te je tužena obavezana da tužiocu naknadi i troškove parničnog postupka od 92.800,00 dinara.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 1199/14 od 13.10.2014. godine, preinačena je prvostepena presuda i tužbeni zahtev tužioca odbijen u celosti, kao i zahtev tužioca za naknadu troškova postupka po žalbi, a tužilac je obavezan da tuženoj naknadi troškove parničnog postupka od 12.000,00 dinara.

Protiv pravnosnažne presude donesene u drugom stepenu, tužilac je izjavio reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao pobijanu odluku, primenom člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o praničnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 72/11 i 55/14), pa je našao da je revizija osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a revizijom se ne ukazuje na druge povrede postupka zbog kojih se ona može izjaviti, primenom člana 407. stav 1. ZPP.

Prema činjeničnom stanju na kome je zasnovana pobijana odluka, tužilac je radnik tužene, kao policijski službenik, a rešenjem tužene od 26.07.2010. godine, kojim je određena plata tužioca, donetim u skladu sa članom 3, 4. i 7. Pravilnika o platama zaposlenih u Ministarstvu unutrašnjih poslova od 26.06.2006. godine, određeni su mu koeficijenti za obračun i isplatu plate, i to osnovni koeficijent u visini od 9,96 (član 3. Pravilnika), a dodatni u visini od 6,65 i 2,04 (primenom člana 4. i 7. Pravilnika), na koji način mu je utvrđen ukupni koeficijent od 18,65. Sudovi su utvrdili broj časova prekovremenog i noćnog rada tužioca, kao i rada u dane državnih i verskih praznika (neredovnost u radu), kao i da mu je obračun i isplata plata vršen za 174 časa mesečno. Poređenjem koeficijenta tužioca sa koeficijentom zaposlenih kod tužene koji nemaju status ovlašćenog službenog lica i to Lj.Lj., zaposlenog na administrativno tehničkim poslovima, te S.I. zaposlene na radnom mestu pisarnica-arhiva, koji imaju srednju stručnu spremu kao i tužilac, a raspoređeni su u 31.-vi platni razred, za razliku od tužioca koji je 20.-ti platni razred, utvrđeno je da je dodatni koeficijent tužioca uvećan za 30%, odnosno nominalno je veći od dodatnog koeficijenta ovih zaposlenih. Međutim, poređenjem plate tužioca sa platama policajaca koji imaju status ovlašćenog službenog lica, ali nemaju izrazitu neredovnost u radu, utvrđeno je da ne postoji razlika, odnosno da plata tužioca nije veća za 30 -50% od plata tih radnika.

Polazeći od tako utvrđenog činjeničnog stanja prvostepeni sud je našao da tužilac osnovano potražuju utuženi iznos, koji mu pripada na osnovu člana 147. Zakona o policiji, na ime uvećanja po osnovu prekovremenog rada, rada noću i u dane državnih i vreskih praznika, jer dodatni koeficijent koji tužilac ima u odnosu na uporedne radnike koji nemaju status ovlašćenog službenog lica nije određen po osnovu neredovnosti, već različitog statusa, zbog čega je taj sud i usvojio tužbeni zahtev.

Pobijanom pravnosnažnom odlukom preinačena je prvostepena presuda i tužbeni zahtev tužioca odbijen, uz zaključak drugostepenog suda da je tužiocu, određivanjem dodatnog koeficijenta u skladu sa Pravilnikom o platama zaposlenih u MUP-u, već izvršeno uvećanje koeficijenta po osnovu neredovnosti u radu (prekovremeni rad, rad noću i u dane državnih i verskih praznika), zbog čega neosnovano potražuje isplatu utuženog iznosa, na ime naknade po istom osnovu.

Vrhovni kasacioni sud nalazi da se revizijom osnovano ukazuje da je prilikom odlučivanja o tužbenom zahtevu pogrešno primenjeno materijalno pravo.

Zakonom o policiji („Sl.glasnik RS“ br.101/05 i 63/09, koji je bio na snazi u spornom, utuženom periodu), određeno je da se osnovna plata zaposlenih kod tužene, sastoji od osnovice koju utvrđuje Vlada i osnovnog i dodatnog koeficijenta u odnosu na zvanje, radna mesta, odnosno poslove na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem, posebne uslove rada, opasnost, odgovornost i složenost poslova (član 146. stav 2. Zakona). Dodatni koeficijent utvrđen u skladu sa članom 146. stav 2. ovog Zakona, primenom na osnovicu, uvećava platu za 30 do 50% u odnosu na plate drugih državnih službenika (član 147. stav 1.), a uz saglasnost Vlade, za pojedine kategorije zaposlenih mogu se utvrditi dodatni koeficijenti koji omogućavaju uvećanje i za više od 50% u odnosu na plate drugih državnih službenika (član 147. stav 2. istog Zakona). Pravilnikom o platama zaposlenih u MUP-u, od 26.06.2006. godine, određeni su dodatni koeficijenti zaposlenih.

Pravilna primena navedenih zakonskih odredaba podrazumeva da policajci i ovlašćena službena lica zaposlena kod tužene, počev od stupanja na snagu Pravilnika o platama od 26.06.2006. godine do 08.12.2011. godine, kada su stupile na snagu izmene Zakona o policiji (“Sl.glasnik RS” 92/11), nemaju pravo na uvećanje plate po osnovu neredovnosti u slučaju da je njihova plata već uvećana 30 do 50% u odnosu na plate drugih državnih službenika. Međutim, da li je plata policajca koji ima status ovlašćenog službenog lica uvećana za navedeni procenat, predstavlja faktičko pitanje, koje je potrebno utvrditi u svakom konkretnom slučaju i to poređenjem sa platom policijskog službenika istog stepena školske spreme koji takođe ima status ovlašćenog službenog lica, ali koji nema neredovnost u radu. Dakle, sama sadržina odredbe člana 147. Zakona, ukazuje da prilikom utvrđivanja da li je tužiocu već uvećana plata po ovom osnovu, uporedni radnik ne može biti državni službenik kome je u startu utvrđen niži koeficijent već po osnovu radnog statusa – radnog mesta i po osnovu razvrstavanja u znatno niži platni razred, kako je to učinjeno u sprovedenom postupku pred drugostepenim sudom.

Shodno iznetom, Vrhovni kasacioni sud nalazi da je prvostepenom odlukom pravilno primenjeno materijalno pravo kada je usvojen tužbeni zahtev, nakon što je utvrđeno da tužiocu, prilikom određivanja dodatnog koeficijenta, nije priznato pravo na uvećanu zaradu po osnovu neredovnosti u radu (prekovremenog i noćnog rada, kao i za rad u dane državnih i verskih praznika), s obzirom da ima istu platu kao i drugi zaposleni koji imaju status ovlašćenog službenog lica, a nemaju neredovnost u radu kao što je to slučaj sa tužiocem, dok je razlika u plati i koeficijentu između tužioca i ostalih zaposlenih (koji su uzeti kao uporedni radnici, a koji nemaju status ovlašćenog lica) zasnovana upravo na različitom statusu tužioca i tih lica.

Imajući ovo u vidu, kao i da je pobijanom odlukom, pogrešnom primenom materijalnog prava preinačena prvostepena presuda, Vrhovni kasacioni sud je primenom člana 416. stav 1. Zakona o parničnom postupku, odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Vesna Popović, s.r.