Rešenje Ustavnog suda o odbacivanju ustavne žalbe ratnih vojnih invalida

Kratak pregled

Ustavni sud odbacuje ustavnu žalbu grupe podnosilaca izjavljenu protiv dopisa ministarstva i rešenja opštinske uprave. Žalba je nedopuštena jer dopis nije pojedinačni pravni akt, a protiv rešenja nisu iscrpljena sva raspoloživa pravna sredstva, konkretno, žalba drugostepenom organu.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
Už-1545/2009
15.10.2009.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: sudija dr Agneš Kartag Odri, koja zamenjuje predsednika, i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Vesna Ilić Prelić, Katarina Manojlović Andrić, dr Dragiša Slijepčević, dr Dragan Stojanović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Nade Lemajić iz Stare Pazove, Milice Mrđenović iz Stare Pazove, Dragana Miloševića iz Stare Pazove, Milenka Kukića iz Starih Banovaca, Mirjane Kirete iz Stare Pazove, Bora Damjanovića iz Stare Pazove, Milana Pupavca iz Novih Banovaca, Slavka Ajdera iz Nove Pazove, Damira Kalika iz Stare Pazove, Špira Ustića iz Banovaca Dunav, Boje Vojvodića iz Stare Pazove, Janje Demir iz Stare Pazove, Milana Knjeginjića iz Stare Pazove, Branka Zeljaka iz Stare Pazove, Desanke Babić iz Stare Pazove, Slavice Manojlović iz Stare Pazove, Jovanke Eraković iz Nove Pazove, Nade Lukić iz Nove Pazove, Rade Tintor iz Nove Pazove, Dragiše Vidakovića iz Nove Pazove, Drinke Urukalo iz Nove Pazove, Jovanke Urukalo iz Stare Pazove, Anđelije Maćešić iz Stare Pazove, Marka Cvijanovića iz Stare Pazove, Dragana Milića iz Stare Pazove, Živka Jovanovića iz Stare Pazove, Žike Jovanovića iz Belegiša, Milana Cimeša iz Novih Banovaca, Milana Lukića iz Nove Pazove, Nevenke Daničić iz Novih Banovaca, Ranka Bojčića iz Stare Pazove, Milenka Milića iz Nove Pazove, Jove Veselinovića iz Nove Pazove, Mileta Kozlice iz Stare Pazove, Milana Maćešića iz Stare Pazove, Zorke Brkić iz Nove Pazove, Aleksandra Nikolića iz Nove Pazove, Miroslava Markovića iz Nove Pazove, Radeta Resanovića iz Nove Pazove, Milana Kulovića iz Stare Pazove, Milorada Tadića iz Nove Pazove, Žarka Agbabe iz Stare Pazove, Petra Ciganovića iz Stare Pazove, Mileve Seović iz Stare Pazove, Milivoja Vukelje iz Stare Pazove, Kosovke Seović iz Stare Pazove, Dušana Lukića iz Stare Pazove, Mice Tadić iz Nove Pazove, Đura Kulovića iz Stare Pazove, Gorana Simića iz Stare Pazove, Draginje Vučković iz Starih Banovaca, Zorana Sarića iz Novih Banovaca, Aleksandra Španovića iz Starih Banovaca, Željka Vojnovića iz Belegiša, Zorana Baškota iz Surduka, Živka Miljevića iz Belegiša, Zorke Punoš iz Stare Pazove, Mare Beader iz Novih Banovaca, Mladena Grahovaca iz Nove Pazove, Joce Nestorovića iz Surduka, Sima Uglješića iz Starih Banovaca, Jovana Veselinovića iz Nove Pazove, Ignjatija Bosanca iz Stare Pazove, Zlatka Stanića iz Novih Banovaca, Milana Klašnja iz Stare Pazove, Obrada Malbaše iz Nove Pazove, Milovana Gajica iz Nove Pazove, Gorana Lukića iz Stare Pazove, Ranka Savkovića iz Belegiša, Sonje Uglješić iz Stare Pazove, Milana Lukića iz Nove Pazove, Dragana Kuburića iz Nove Pazove, Sava Marića iz Novih Banovaca, Jovanke Đurić iz Stare Pazove, Veliše Krkića iz Stare Pazove, Marinka Drče iz Novih Banovaca, Dobrile Šolajić iz Starih Banovaca, Ružice Grujić iz Nove Pazove, Jovana Paunića iz Banovaca, Sima Roknića iz Stare Pazove, Dragoljuba Dragojevića iz Stare Pazove, Smiljke Šarac iz Starih Banovaca, Anke Veselinović iz Starih Banovaca, Ankice Crvenčanin iz Surduka, Drinke Komazec iz Novih Banovaca, Slobodana Perića iz Stare Pazove, Radovana Milkovića iz Novih Banovaca, Gorana Tešića iz Užica, Slavoljuba Maksimovića iz Užica, Stanka Josipovića iz Užica, Srboljuba Vujadinovića iz Užica, Gorana Planića iz Užica, Dušana Lekovića iz Užica, Slavka Jankovića iz Užica, Zorana Milovića iz Užica, Željka Stamatovića iz Užica, Dušana Perendića iz Užica, Milomira Cvijovića iz Užica, Darka Milanovića iz Užica, Nenada Petrovića iz Užica, Darka Jovanovića iz Užica, Zorana Mitrovića iz Užica, Zorana Tešića iz Bajine Bašte, Tomislava Đurice iz Užica, Ljilje Cvrkota iz Užica, Božidarke Kovačević iz Užica, Branke Kovačević iz Užica, Bojane Marinković iz Užica, Dikosave Avramović iz Užica, Rose Vujko iz Užica, Dragane Bojić iz Užica, Dragane Ristović iz Užica, Milke Ćirković iz Užica, Mirosave Ristović iz Užica, Milana Ršumovića iz Užica, Zorice Vukotić iz Užica, Danijele Ninčić iz Užica, Bojane Ćorić iz Užica, Dragomira Jovanovića iz Užica, Boriše Janjića iz Užica, Mileta Ivanovića iz Užica, Nebojše Filipovića iz Užica, Ljubice Zečević iz Zemuna, Nevenke Bašić iz Zemun Polja, Zorke Gaćeša iz Zemuna, Stojana Spasevskog iz Zemuna, Dušanke Mandić iz Batajnice, Mirjane Gašović iz Batajnice, Ružice Samardžić iz Batajnice, Jovana Vujića iz Batajnice, Đura Balića iz Batajnice, Dobrile Kutić iz Batajnice, Trnjine Raič iz Surčina, Neđe Miljević iz Batajnice, Zorke Marić iz Batajnice, Stevana Krnete iz Batajnice, Marice Dukić iz Batajnice, Milice Lakić iz Batajnice, Vesne Vidić iz Surčina, Stevana Radića iz Zemuna, Zorke Bojbaša iz Zemuna, Dragane Trkulja iz Zemuna, Kate Lončarević iz Batajnice, Radmile Beader iz Zemuna, Zorana Stanojevića iz Zemuna, Dragana Šepe iz Zemuna, Borislava Radana iz Zemuna, Zdravka Hršuma iz Zemuna, Radovana Momčilovića iz Zemun Polja, Srđana Stojiljkovića iz Batajnice, Rajka Pelengića iz Batajnice, Radovana Tišme iz Batajnice, Zdravka Kukića iz Batajnice, Slavka Lalića iz Batajnice, Zorana Pavića iz Novih Banovaca, Slobodana Čeprnje iz Zemuna, Branislava Jankovića iz Starih Banovaca, Slobodana Vukmirica iz Zemuna, Milana Tarbuka iz Zemuna, Milana Cvjetićanina iz Batajnice, Žarka Kuzmanovića iz Batajnice, Nikole Barišića iz Batajnice, Boža Maričića iz Batajnice, Radovana Dragovića iz Batajnice, Dražena Kuzmanovića iz Batajnice, Vladice Radosavljevića iz Zemuna, Andrije Uzelca iz Batajnice, Radomira Ćulibrka iz Zemuna, Nenada Cupaća iz Zemuna, Dragana Urukala iz Bečmena, Sava Sundaća iz Batajnice, Danila Hajdina iz Ugrinovaca, Ilije Trifunovića iz Batajnice, Blanke Stojmenović iz Dobanovaca, Jovana Raka iz Dobanovaca, Boška Končarevića iz Zemuna, Damira Dželajlije iz Zemuna, Slobodana Olujića iz Batajnice, Radoice Ristića iz Batajnice, Stevana Stojsavljevića iz Zemuna, Radenka Tomasovića iz Zemuna, Živomira Nenadovića iz Zemuna, Vlada Rakića iz Zemuna, Bratislava Parića iz Batajnice, Nebojše Ivaza iz Surčina, Duška Mrkića iz Zemuna, Željka Bajrovića iz Zemuna, Vladimira Dželetovića iz Zemuna, Gorana Dželetovića iz Zemuna, Stevana Krstanovića iz Zemuna, Jova Vukosavljevića iz Ugrinovaca-Busije, Steva Markovića iz Ugrinovaca, Lenka Štiklice iz Zemuna, Stanka Rajlića iz Zemuna, Slobodana Mijukovića iz Batajnice, Zdravka Đurića iz Zemuna, Miroslava Gloginje iz Zemuna, Milana Gušića iz Ugrinovaca, Dragana Zečevića iz Batajnice, Dušana Dukića iz Zemuna, Milenka Ivkovića iz Batajnice, Slobodana Baljka iz Zemuna, Jovana Đurića iz Batajnice, Nevena Drme iz Zemuna, Gorana Komazeca iz Batajnice, Milenka Milakovića iz Surčina, Janka Drče iz Batajnice, Aleksandra Gagića iz Zemuna, Cvijetina Đukića iz Ugrinovaca, Nenada Bogdanovića iz Zemuna, Slobodana Marića iz Surčina, Mileta Munitlaka iz Zemuna, Pera Ilića iz Zemuna, Branimira Ilića iz Batajnice, Jovana Babića iz Batajnice, Đorđa Orobabića iz Surčina, Milana Opačića iz Ripnja, Milorada Aleksića iz Surčina, Velimira Japundžića iz Zemuna, Agrona Šabanija iz Zemuna, Emila Jokića iz Zemuna, Boška Mihajlije iz Batajnice, Ljubana Drakula iz Zemuna, Strahinje Droce iz Zemuna, Zorana Ristivojevića iz Zemuna, Milenka Lazića iz Zemuna, Nikole Cijuka iz Zemuna, Ratka Smiljanića iz Zemuna, Gorana Gluvića iz Zemuna, Boža Zukanovića iz Batajnice, Stevana Ćuka iz Ugrinovaca, Dragana Rudeža iz Zemuna, Mileta Četnika iz Ugrinovaca, Valtera Ovrlinića iz Zemuna, Nikole Škorića iz Zemuna, Slobodana Tepića iz Batajnice, Dušana Nikolića iz Zemuna, Stjepana Kovača iz Zemuna, Zorana Stojakovića iz Zemuna, Ljubomira Crnomarkovića iz Zemuna, Dragana Bjekovića iz Zemuna, Simice Borjana iz Zemuna, Miodraga Tripkovića iz Zemuna, Dušana Četojevića iz Ugrinovaca, Gorana Stričevića iz Zemuna, Željka Novakovića iz Zemuna, Ilije Kneževića iz Batajnice, Jelice Pavlović iz Batajnice, Zorke Zec iz Ugrinovaca, Zorke Mirić iz Batajnice, Duške Sirovica iz Zemuna, Milene Višić iz Batajnice, Bojane Malančuk iz Zemuna, Dragice Ševo iz Zemun Polja, Dane Stanojčić iz Batajnice, Ljiljane Dabić iz Ugrinovaca, Stanoje Mihajlovića iz Zemuna, Silvane Knežević iz Batajnice, Perse Latković iz Zemuna, Anđelke Božin iz Banovaca, Nebojše Vasiljevića iz Beograda, Gostimira Žarkovića iz Beograda, Milana Baića iz Ljiga, Veseljka Bajovića iz Beograda, Mirjane Nešović iz Novog Beograda, Đoke Radanovića iz Novog Beograda, Sava Bosanca iz Novog Beograda, Branislava Jankovića iz Beograda, Momčila Radoičića iz Beograda, Radmile Drljević iz Železnika, Dragana Miljkovića iz Beograda, Mladena Perišića iz Novog Beograda, Radomira Zarubice iz Novog Beograda, Đura Bogdanovića iz Novog Beograda, Mileta Kevdžije iz Novog Beograda, Predraga Crnobrnje iz Novog Beograda, Ljubice Peulić iz Beograda, Vesne Mitrović iz Grocke, Nebojše Kolarevića iz Leštana, Milančeta Tošića iz Grocke, Darinke Dobrić iz Vinče, Čedomira Ilića iz Leštana, Siniše Tasića iz Leštana, Milovana Zubkovića iz Ritopeka, Branka Peroviča iz Banovaca i Ljubice Pavlica iz Ugrinovaca, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 15. oktobra 2009. godine, doneo je

 

R E Š E Nj E

Odbacuje se ustavna žalba Nade Lemajić i drugih podnosilaca izjavljena protiv "akta činjenja" Ministarstva rada i socijalne politike, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-33-13/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-32-43/2009-III-06 od 3. avgusta 2009. godine, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-33-123/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-32-1/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-32-147/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-32-138/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-32-139/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-32-127/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine, rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-33-127/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine i rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti broj 580-32-126/2009-III-06 od 20. jula 2009. godine.

 

O b r a z l o ž e nj e

1. Nada Lemajić iz Stare Pazove i drugih dvesta osamdeset četiri podnosilaca ustavne žalbe navedenih u uvodu ovog rešenja, preko punomoćnika Vojina J. Biljića i Slavice Raković, advokata iz Beograda, podneli su Ustavnom sudu 21. avgusta 2009. godine ustavnu žalbu protiv „akta činjenja" Ministarstva rada i socijalne politike i protiv rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenja za društvene delatnosti navedenih u izreci, zbog "kršenja ljudskih prava i osnovnih sloboda, proklamovanih Ustavom Republike Srbije i Evropskom konvencijom o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda i to čl. 21, 32, člana 36. stav 2. i člana 58. Ustava Republike Srbije, a po osnovu člana 16. stav 2. i člana 18. Ustava". Predložili su da Ustavni sud ustavnu žalbu usvoji, utvrdi povredu navedenih prava i isplati naknadu štete podnosiocima ustavne žalbe.
U ustavnoj žalbi se ističe da su nakon stupanja na snagu Uredbe o prestanku važenja određenih uredbi u oblasti boračko invalidske zaštite, opštinske uprave svih opština u Srbiji rešenjima „ukinule pravo na dopunsku ličnu invalidninu žaliocima (stečena prava) sa obrazloženjem prestanka opšteg pravnog akta po kome su žalioci ostvarili pravo na dopunsku ličnu invalidninu, a to je Uredba o pravima na dopunsku zaštitu vojnih invalida, korisnika porodične invalidnine i civilnih invalida rata". Podnosioci ustavne žalbe su, preko punomoćnika, podneli zahteve Opštinskoj upravi Stara Pazova za oglašavanje navedenih rešenja ništavim „pozivajući se na Ustav Republike Srbije i Evropsku konvenciju o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda, ali i na stavove Okružnog suda u Beogradu i Vrhovnog suda Srbije, da prestankom opšteg pravnog akta ne prestaju prava stečena po osnovu tog akta". Dalje se ističe da su opštinske uprave „u skladu sa instrukcijama dobijenim od Ministarstva rada i socijalne politike odbile podnete zahteve", da je „radnjom činjenja - davanja instrukcije prvostepenim organima da ne postupaju po Ustavu i Zakonu" Ministarstvo povredilo „kako pravo na imovinu tako i pravo na delotvoran pravni lek i to najpre vanredni pravni lek, pa kasnije i redovni pravni lek izjavljen protiv rešenja kojim se odbija zahtev za oglašavanje rešenja ništavim", da je „Opština Stara Pazova povredila prava dela žalilaca na pravno sredstvo, te da su u ovim radnjama postojali i postoje elementi diskriminacije invalidnih lica" i da je, s obzirom da je „Ministarstvo drugostepeni organ i rešava po žalbama po predmetnom pitanju", pravno sredstvo koje bi stranka „izjavila na rešenje kojim se zahtev odbija bilo lišeno kako delotvornosti tako i devolutivnosti".
2. Ustavna žalba je kao pravno sredstvo ustanovljena Ustavom Republike Srbije, koji je stupio na snagu 8. novembra 2006. godine. Saglasno odredbi člana 170. Ustava, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.
Odredbom člana 82. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu (''Službeni glasnik RS'', broj 109/07) propisano je da se ustavna žalba može izjaviti protiv pojedinačnog akta ili radnje državnog organa ili organizacije kojoj je povereno javno ovlašćenje, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva ili je zakonom isključeno pravo na njihovu sudsku zaštitu.
Iz navedenih odredaba Ustava i Zakona proizlazi da su pretpostavke za izjavljivanje ustavne žalbe, pored ostalih, da su iscrpljena ili da nisu predviđena druga pravna sredstva za zaštitu povređenih ili uskraćenih prava zajemčenih Ustavom, i da je osporenim pojedinačnim aktom ili radnjom državnog organa ili organizacije kojoj su poverena javna ovlašćenja odlučivano o pravima ili obavezama podnosioca ustavne žalbe, jer samo takav akt ili radnja mogu dovesti do povrede Ustavom zajemčenih ljudskih prava i sloboda.
3. U sprovedenom postupku Ustavni sud je utvrdio da, osporavajući „akt činjenja", odnosno „instrukciju" Ministarstva rada i socijalne politike, podnosioci ustavne žalbe, u suštini, osporavaju dopis Ministarstva rada i socijalne politike upućen Opštini Savski Venac, koji su i dostavili u prilogu. Uvidom u sadržinu osporenog dopisa, Ustavni sud je utvrdio da je isti upućen kao odgovor na dopis kojim je Opština Savski venac - Služba za boračku - invalidsku zaštitu tražila mišljenje od Ministarstva rada i socijalne politike. Iz navedenog sledi da osporeni akt po svojoj prirodi predstavlja odgovor i mišljenje nadležnog Ministarstva na dopis jedinice lokalne samouprave, a ne pojedinačni pravni akt kojim se odlučuje o pravima i obavezama fizičkih ili pravnih lica, protiv koga se, u smislu odredaba člana 170. Ustava i člana 82. Zakona o Ustavnom sudu, ustavna žalba može podneti.
4. Ustavni sud je utvrdio i sledeće: da je ustavna žalba podneta i protiv više rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti navedenih u izreci; da su osporena rešenja sadržala pouku o pravnom sredstvu - pravu žalbe Ministarstvu rada i socijalne politike, u roku od 15 dana od dana dostavljanja; da podnosioci ustavne žalbe nisu dostavili dokaz da su iscrpeli ovo pravno sredstvo. Ustavni sud posebno ukazuje da prema stavovima ovog Suda, kao i međunarodnih organizacija za zaštitu ljudskih prava, sama tvrdnja podnosioca ustavne žalbe o nedelotvornosti pravnih sredstava, bez potkrepljivanja dokazima, ne znači da su ista zaista pravno nedelotvorna, posebno u situaciji kada su ta pravna sredstva predviđena zakonom, kao što je to u konkretnom slučaju.
Imajući u vidu da podnosioci ustavne žalbe nisu izjavili žalbu protiv osporenih rešenja, iako su na to pravno sredstvo imali pravo i bili poučeni o istom, Ustavni sud je utvrdio da pre podnošenja ustavne žalbe nisu iscrpljena sva pravna sredstva za zaštitu povređenih ili uskraćenih prava zajemčenih Ustavom u postupku u kome je osporeni akt donet, odnosno da je ustavna žalba, u ovom delu, nedopuštena.
5. Imajući u vidu da je ustavna žalba podneta protiv akta koji nije pojedinačni pravni akt protiv koga se, u smislu odredaba člana 170. Ustava i člana 82. Zakona o Ustavnom sudu, ista može podneti i da, pre podnošenja ustavne žalbe protiv rešenja Opštinske uprave opštine Stara Pazova - Odeljenje za društvene delatnosti navedenih u izreci, nisu iscrpljena pravna sredstva za zaštitu povređenih ili uskraćenih prava zajemčenih Ustavom, to je Ustavni sud, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, ustavnu žalbu odbacio, jer nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka i odlučivanje.
6. S obzirom na navedeno, Ustavni sud je, na osnovu odredbe člana 46. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, rešio kao u izreci.

 

ZAMENjUJE PREDSEDNIKA
USTAVNOG SUDA
S u d i j a

dr Agneš Kartag Odri

Slični dokumenti

• Už 1171/2011: Povreda prava na jednaku zaštitu prava zbog neujednačene sudske prakse
• Už 8706/2015: Povreda prava na razumni rok u upravnom postupku dužem od sedam godina
• Už 1256/2011: Odluka Ustavnog suda o povredi prava na jednaku zaštitu prava rezervista
• Už 2691/2010: Rešenje Ustavnog suda o odbacivanju ustavne žalbe zbog nenadležnosti i neblagovremenosti
• Už 2811/2012: Ustavna žalba akcionara zbog naknade štete prilikom prodaje akcija
• Už 1562/2010: Odbijena ustavna žalba u složenom stečajnom postupku „RK Beograd“