Odluka Ustavnog suda o povredi prava na suđenje u razumnom roku

Kratak pregled

Ustavni sud usvaja ustavnu žalbu zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku u izvršnom postupku koji je trajao preko devet godina. Utvrđeno je pravo podnositeljke na naknadu nematerijalne štete, dok je žalba u preostalom delu odbijena kao neosnovana.

Tekst originalne odluke

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Bosa Nenadić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Vesna Ilić Prelić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, dr Dragiša Slijepčević, dr Dragan Stojanović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Sofije Tešić iz Novih Ledinaca, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 10. decembra 2009. godine, doneo je

O D L U K U

1. Usvaja se ustavna žalba Sofije Tešić izjavljena zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku, zajemčenog članom 32. stav 1. Ustava Republike Srbije u izvršnom postupku koji se vodio u predmetu Opštinskog suda u Novom Sadu I. 5223/06, dok se u preostalom delu ustavna žalba odbija kao neosnovana.
2. Utvrđuje se pravo podnositeljke ustavne žalbe na naknadu nematerijalne štete, koje može ostvariti na način predviđen odredbama člana 90. Zakona o Ustavnom sudu.

O b r a z l o ž e nj e

1. Sofija Tešić iz Novih Ledinaca je 7. decembra 2007. godine podnela Ustavnom sudu ustavnu žalbu protiv rešenja Opštinskog suda u Novom Sadu IPV(I) 197/07 od 2. novembra 2007. godine, kao i zbog povrede prava na pravično suđenje zajemčenog članom 32. stav 1. Ustava Republike Srbije i povrede prava na imovinu zajemčenog članom 58. stav 1. Ustava, u izvršnom postupku koji se vodio u predmetu Opštinskog suda u Novom Sadu I. 5223/06.
Podnositeljka ustavne žalbe navodi da je 28. maja 1998. godine podnela Opštinskom sudu u Novom Sadu predlog za izvršenje na osnovu pravnosnažnog rešenja Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 390/98 od 18. marta 1998. godine i da je sud doneo rešenje o izvršenju 29. maja 1998. godine. Podnositeljka ustavne žalbe smatra da je nesprovođenjem izvršenja u toku od devet godina povređeno njeno Ustavom zajemčeno pravo na suđenje u razumnom roku, kao i pravo na mirno uživanje imovine. Pored toga, podnositeljka ustavne žalbe navodi da je nakon devetogodišnjeg odbijanja identičnog prigovora dužnika, zasnovanog na istim činjenicama i okolnostima, Opštinski sud u Novom Sadu rešenjem IPV(I) 197/07 od 2. novembra 2007. godine usvojio prigovor dužnika i obustavio izvršenje određeno prethodno navedenih rešenjem o izvršenju u delu nenovčanog potraživanja koje se sastoji u vraćanju u prethodno stanje nekretnine, kuće i dvorišta, na način opisan u rešenju o izvršenju. Dalje navodi da su joj u izvršnom postupku povređena prava jednakog tretmana strana u postupku, na pravnu sigurnost, na pristup sudu i na nezavisan i nepristrasan sud, kao elementi prava na pravično suđenje zajemčenog članom 32. stav 1. Ustava. Podnositeljka ustavne žalbe je predložila da Ustavni sud donese odluku kojom će usvojiti ustavnu žalbu, ukinuti rešenje Opštinskog suda u Novom Sadu IPV(I) 197/07 od 2. novembra 2007. godine i predmet vratiti Opštinskom sudu u Novom Sadu na ponovno odlučivanje, naložiti Opštinskom sudu u Novom Sadu da okonča postupak izvršenja u postupku koji se vodi u predmetu I. 5223/06 i utvrditi pravo podnositeljke ustavne žalbe na naknadu štete.
2. Saglasno odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.
U postupku pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama istaknutog zahteva, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosioca ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njegovo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.
3. Ustavni sud je u sprovedenom postupku izvršio uvid u spise predmeta Opštinskog suda u Novom Sadu I. 5223/06 i dokumentaciju priloženu uz ustavnu žalbu i utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za odlučivanje:
Podnositeljka ustavne žalbe je 28. maja 1998. godine podnela Opštinskom sudu u Novom Sadu predlog za izvršenje protiv izvršnog dužnika Grge Ćorkovića iz Starih Ledinaca, radi činidbe, vraćanja u prethodno stanje nekretnine - kuća i dvorište, sagrađene na parceli broj 152 KO Ledinci, upisane u ZKUL broj 1239 i to-zatrpavanjem septičke jame, uklanjanjem kamena tucanika, u širini od 2,5 do 3m u dužini, od početka parcele do njenog kraja, te radi uklanjanja parkiranih vozila i poljoprivrednih mašina sa parcele.
Opštinski sud u Novom Sadu je 29. maja 1998. godine doneo rešenje o izvršenju I. 1343/98, kojim je usvojio predlog za izvršenje, ovlašćen je poverilac da na trošak dužnika poveri drugim licima da izvrše napred opisane radove, a dužniku je naloženo da odmah, po prijemu rešenja, uplati u depozit suda iznos od 3.000,00 dinara na ime troškova koji će nastati izvršenjem opisanih radova od strane drugog lica i određeno je izvršenje radi naplate parničnih troškova sa pripadajućom kamatom, kao i troškova dozvole izvršenja.
Protiv rešenja o izvršenju izvršni dužnik je 8. jula 1997. godine izjavio prigovor, sa predlogom za odlaganje izvršenja. Rešenjem Opštinskog suda u Novom Sadu I. 1343/98 od 3. septembra 1998. godine je odbijen prigovor izvršnog dužnika, kao i predlog za odlaganje izvršenja. Protiv ovog rešenja punomoćnik izvršnog dužnika je izjavio žalbu 16. septembra 1998. godine, koja je rešenjem Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 3061/98 od 27. novembra 1998. godine odbijena kao neosnovana.
Rešenjem Opštinskog suda u Novom Sadu I. 1343/98 od 27. jula 1999. godine nalaženo je izvršnom dužniku da odmah po prijemu ovog rešenja postupi po rešenju o izvršenju I. 1343/98 od 29. maja 1998. godine, te da uplati u depozit suda iznos od 3.000,00 dinara za podmirenje troškova koji će nastupiti izvršenjem radova opisanih u navedenom rešenju od strane drugog lica i dostavi dokaz o ovoj uplati (stav 1.); određeno je da se menja rešenje o izvršenju tako što se umesto izvršenja radi naplate troškova parničnog postupka u iznosu od 4.690,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 10. septembra 1997. godine određuje izvršenje radi naplate troškova parničnog postupka u iznosu od 4.690,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 18. marta 1998. godine do isplate, dok u preostalom delu rešenje ostaje neizmenjeno (stav 2.); predlog dužnika za odlaganje izvršenja je odbijen (stav 3.); utvrđeni su troškovi sprovođenja izvršenja poveriocu u iznosu od 3.161,00 dinara, te je obavezan dužnik da navedeni iznos isplati poveriocu u roku od 15 dana, pod pretnjom prinudnog izvršenja (stav 4.).
Protiv navedenog rešenja punomoćnik izvršnog dužnika je 6. avgusta 1999. godine izjavio žalbu, koja je rešenjem Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 2831/99 od 24. novembra 1999. godine, odbijena kao neosnovana.
Punomoćnik izvršnog dužnika je 4. januara 2001. godine podneo predlog za obustavu izvršnog postupka, koji je rešenjem Opštinskog suda u Novom Sadu I. 1343/98 od 30. marta 2001. godine odbijen kao neosnovan.
Protiv navedenog rešenja, punomoćnik dužnika je izjavio prigovor 4. aprila 2001. godine. Rešenjem Opštinskog suda u Novom Sadu IPV(I) 140/2001 od 10. februara 2006. godine prigovor dužnika je odbijen kao neosnovan.
Opštinski sud u Novom Sadu je doneo zaključak I. 1343/98 od 19. juna 2006. godine kojim je nalaženo poveriocu, ovde podnositeljki ustavne žalbe da u roku od 8 dana dostavi izjašnjenje da li je namirena po rešenju o izvršenju i dostavi dalje predloge, pod pretnjom obustave postupka. S obzirom da nije postupljeno po naloženom, Opštinski sud u Novom Sadu je rešenjem I. 1343/98 od 20. jula 2006. godine obustavio izvršni postupak.
Podnositeljka ustavne žalbe je 11. septembra 2006. godine podnela žalbu sa predlogom za povraćaj u pređašnje stanje, koji su rešenjem Opštinskog suda u Novom Sadu I. 1343/98 od 3. novembra 2006. godine odbačeni, te je podnositeljka ustavne žalbe 16. novembra 2006. godine podnela prigovor na navedeno rešenje.
Opštinski sud u Novom Sadu je doneo rešenje IPV(I) 249/06 od 27. novembra 2006. godine kojim je prigovor delimično usvojen, te je rešenje ukinuto u stavu 2. izreke kojim je prigovor odbačen, dok je u preostalom delu prigovor odbijen i potvrđeno rešenje u stavu 1. izreke, kojim je predlog za povraćaj u pređašnje stanje odbačen (stav 1.); prigovor naslovljen kao žalba je usvojen, te je rešenje ovog suda I. 1343/98 od 20. jula 2006. godine ukinuto i predmet vraćen na ponovno suđenje (stav 2.).
Opštinski sud u Novom Sadu je 30. avgusta 2007. godine doneo rešenje I. 5223/06 kojim je dopunjeno rešenje ovog suda I. 1343/98 od 29. maja 1998. godine u pogledu sredstva i predmeta izvršenja, u delu novčanog potraživanja poverioca, te je izvršenje radi namirenja novčanog potraživanja poverioca određeno i plenidbom gotovinskih novčanih sredstava koja budu pronađena u kući dužnika, kao i popisom, procenom i prodajom pokretnih stvari u SZR auto-električarskoj radnji, vlasništvo dužnika, a koja se nalazi na kućnoj adresi dužnika, sve do potpunog namirenja poverioca (stav 1.); predlog poverioca od 11. septembra 2006. godine da za slučaj nepostupanja dužnika po rešenju o izvršenju u delu nenovčane obaveze sud sprovede novčano kažnjavanje dužnika, s tim da utvrdi novčanu kaznu u iznosu od 3.000,00 dinara je odbijen (stav 2.).
Protiv navedenog rešenja, prigovor su izjavili i podnositeljka ustavne žalbe i izvršni dužnik.
Opštinski sud u Novom Sadu doneo je osporeno rešenje IPV(I) 197/07 od 2. novembra 2007. godine kojim je usvojen prigovor izvršnog dužnika podnet 7. septembra 2007. godine izjavljen protiv rešenja ovog suda I. 5223/06 od 30. avgusta 2007. godine, te je navedeno rešenje preinačeno tako što je usvojen predlog dužnika iz podneska od 26. februara 2007. godine i obustavljeno izvršenje određeno rešenjem I. 1343/98 od 29. maja 1998. godine u delu potraživanja koje se sastoji u vraćanju u prethodno stanje nekretnine, kuće i dvorišta na parceli broj 152 KO Ledinci upisano u ZKUL broj 1239 i to - zatrpavanjem septičke jame, uklanjanjem kamena tucanika u širini od 2,5 do 3m, a u dužini od početka parcele do njenog kraja, te uklanjanjem parkiranih vozila i poljoprivrednih mašina sa parcele (stav 1.); odbijen je prigovor podnositeljke ustavne žalbe od 10. septembra 2007. godine izjavljen protiv rešenja ovog suda I. 5223/06 od 30. avgusta 2007. godine (stav 2.). U obrazloženju osporenog rešenja je navedeno da je Senješi Katica, sada pok, postala vlasnik po osnovu održaja na predmetnoj nekretnini koja je u međuvremenu dobila drugi broj parcele i drugi zemljišnoknjižni uložak i da su po rešenju tog suda O. 666/99 od 5. oktobra 1999. godine predmetnu nekretninu od pok. Senješi Katice nasledili ovde dužnik i njegova supruga, te da je s obzirom na navedeno, presuda P. 1101/94 kojom je utvrđeno vlasništvo i po osnovu koje dužnik crpi svoje pravo na državinu derogirala državinsko stanje koje je uspostavljeno u državinskom - provizornom sporu i da ima jaču pravnu snagu u odnosu na pravnosnažno rešenje kojim se vrši uspostava pređašnjeg stanja poseda koje u ovom postupku predstavlja izvršnu ispravu.
Opštinski sud u Novom Sadu je doneo zaključak I. 5223/06 od 10. decembra 2007. godine kojim se određuje ekonomsko-finansijsko veštačenje u ovoj pravnoj stvari na okolnost utvrđivanja visine preostalog novčanog potraživanja poverioca, po rešenju o izvršenju ovog suda I. 1343/98 od 29. maja 1998. godine, te rešenju ovog suda I. 1343/98 od 27. jula 1999. godine, tj. da li je dužnik isplatom iznosa od 63.000,00 dinara 19. novembra 2007. godine izmirio celokupno novčano potraživanje prema poveriocu u ovoj pravnoj stvari, odnosno, ukoliko nije, koliko iznosi ukupno novčano potraživanje poverioca prema dužniku na dan izrade nalaza i mišljenja veštaka.
Podnositeljka ustavne žalbe je 21. februara 2008. godine podnela sudu zahtev za oslobađanje plaćanja troškova postupka na ime predujma troškova veštačenja, te je Opštinski sud u Novom Sadu doneo rešenje I. 5223/06 od 23. aprila 2008. godine kojim se navedeni predlog odbija, a izvršenje obustavlja i ukidaju sve sprovedene izvršne radnje.
Protiv navedenog rešenja podnositeljka ustavne žalbe je izjavila prigovor 20. juna 2008. godine, koji je rešenjem Opštinskog suda u Novom Sadu IPV(I) 107/08 od 12. septembra 2008. godine odbijen.
Rešenjem Opštinskog suda u Novom Sadu I. 5223/06 od 6. oktobra 2008. godine odbijeni su predlozi poverioca i dužnika da im se odrede troškovi sprovođenja izvršenja i određeno je da svaka stranka snosi svoje troškove, te je ovo rešenje postalo pravnosnažno rešenjem veća tog suda IPV(I) 131/08 od 14. novembra 2008. godine.
4. Odredbama Ustava na čiju se povredu ukazuje u ustavnoj žalbi utvrđeno je: da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.); da se jemči mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih na osnovu zakona (član 58. stav 1.).
Odredbama člana 304. Zakona o izvršnom postupku ("Službeni glasnik RS", broj 125/04), koji je stupio na snagu 23. februara 2005. godine, propisano je da će se postupci izvršenja i obezbeđenja započeti do dana stupanja na snagu ovog zakona okončati po odredbama Zakona o izvršnom postupku (''Službeni list SRJ'', br. 28/00, 73/00 i 71/01).
Zakonom o izvršnom postupku (''Službeni list SRJ'', br. 28/00, 73/00 i 71/01) bilo je propisano: da izvršenje i obezbeđenje određuje i sprovodi sud (član 3.); da je u postupku izvršenja i obezbeđenja sud dužan da postupa hitno (član 4. stav 1.); da je o predlogu za izvršenje sud dužan da odluči u roku od tri dana od dana podnošenja predloga, a da je o prigovoru sud dužan da odluči u roku od 15 dana od dana podnošenja prigovora (član 10.).
Odredbom člana 51. stav 1. tačka 8) Zakona bilo je propisano da se prigovor protiv rešenja o izvršenju može podneti iz razloga koji sprečavaju izvršenje, a naročito ako je potraživanje prestalo na osnovu činjenice koja je nastupila posle izvršnosti odluke, ili pre toga, ali u vreme kada dužnik to nije mogao da istakne u postupku iz kog potiče izvršna isprava, odnosno ako je potraživanje prestalo na osnovu činjenice koja je nastupila posle zaključenog poravnanja. Odredbama člana 53. st. 1. i 3. Zakona bilo je propisano da se rešenjem donesenim po prigovoru, prigovor usvaja ili odbija ili se odbacuje kao neblagovremen, nepotpun ili nedozvoljen, kao i da ako sud usvoji prigovor, da će, prema okolnostima slučaja, obustaviti izvršenje u celini ili delimično i ukinuti sprovedene radnje.
5. Imajući u vidu navedene odredbe Ustava i zakona, Ustavni sud je utvrdio da je osporeno rešenje IPV(I) 197/07 od 2. novembra 2007. godine doneto od strane zakonom ustanovljenog suda, koji je u sprovedenom postupku utvrdio činjenično stanje koje je od značaja za donošenje odgovarajuće odluke i odlučio primenom merodavnih odredaba procesnog prava, odnosno Zakona o izvršnom postupku. Po oceni Ustavnog suda, utvrđeno činjenično stanje, te primena odgovarajućeg procesnog prava na tako utvrđeno činjenično stanje, kao i obrazloženje pravnog stava suda u ovoj pravnoj stvari, predstavljaju pravno utemeljen osnov za donošenje osporenog rešenja Opštinskog suda u Novom Sadu IPV(I) 197/07 od 2. novembra 2007. godine. Naime, Opštinski sud u Novom Sadu je rešenje o obustavljanju postupka u delu potraživanja koji se odnosio na uspostavljanje pređašnjeg stanja na predmetnoj nekretnini doneo pošto je utvrdio da je izvršni dužnik, čija je napred pomenuta obaveza utvrđena u izvršnom rešenju, postao vlasnik predmetne nekretnine. S obzirom na navedeno, Opštinski sud u Novom Sadu je konstatovao da je presuda kojom je utvrđeno vlasništvo derogirala državinsko stanje koje je uspostavljeno u državinskom - provizornom sporu i da ima jaču pravnu snagu u odnosu na rešenje kojim se vrši uspostava pređašnjeg stanja poseda koje je, u postupku koji je prethodio predmetnom izvršnom postupku, predstavljalo izvršnu ispravu. Iz navedenog proizlazi da osporenim rešenjem podnositeljki ustavne žalbe nije povređeno pravo na pravično suđenje zajemčeno članom 32. stav 1. Ustava.
6. Ocenjujući period u odnosu na koji je Ustavni sud nadležan da ispituje povredu prava na suđenje u razumnom roku, Sud je utvrdio da je period u kome se građanima Srbije jemče prava i slobode utvrđene Ustavom i obezbeđuje ustavnosudska zaštita u postupku po ustavnoj žalbi počeo da teče 8. novembra 2006. godine, danom stupanja na snagu Ustava. Međutim, s obzirom na to da sudski postupak predstavlja jedinstvenu celinu, Ustavni sud je stanovišta da ocena suđenja u razumnom roku mora obuhvatiti celokupan period trajanja postupka, te i period trajanja izvršnog postupka od podnošenja predloga za dozvolu izvršenja 28. maja 1998. godine, do dana izjavljivanja ustavne žalbe.
Analizirajući dužinu trajanja osporenog izvršnog postupka, Ustavni sud je utvrdio da je izvršni postupak do podnošenja ustavne žalbe trajao više od devet godina.
Navedeno trajanje postupka samo po sebi ukazuje da nije okončan u okviru razumnog roka. Međutim, polazeći od toga da je pojam razumnog trajanja sudskog postupka relativna kategorija koja zavisi od niza činilaca, a pre svega od složenosti pravnih pitanja i činjeničnog stanja u konkretnom postupku, ponašanja i interesa podnosioca ustavne žalbe, kao i ponašanja nadležnih organa koji su vodili postupak, Ustavni sud je ispitivao da li su i u kojoj meri navedeni kriterijumi uticali na dugo trajanje postupka.
U tom smislu, Ustavni sud je ocenio u osporenom izvršnom postupku nije bilo izuzetno složenih činjeničnih i pravnih pitanja.
Takođe, podnositeljka ustavne žalbe svojim postupanjem nije bitno doprinela ovako dugom trajanju izvršnog postupka. Podnositeljka ustavne žalbe je u više navrata podnosila sudu urgencije za nastavak postupka izvršenja, izuzev što je u periodu od 2001. do 2006. godine, nezavisno od zakonske obaveze izvršnog suda da sprovede izvršenje, podnositeljka ustavne žalbe mogla podneskom tražiti da sud postupi po rešenju o izvršenju koje je doneo i tako podstakne sud da postupak nastavi i eventualno ubrza.
Ocenjujući postupanje suda koji je vodio predmetni postupak, Ustavni sud konstatuje da izvršni sud u konkretnom slučaju nije preduzeo sve radnje na koje je po zakonu bio obavezan kako bi se određeno izvršenje sprovelo u razumnom roku. Naime, bitna karakteristika izvršnog postupka je njegov prinudni karakter - ukoliko je nekom pravnosnažnom sudskom odlukom dužniku naloženo određeno činjenje ili nečinjenje, on je dužan da se u skladu sa tom odlukom i ponaša, a ukoliko on to ne učini u roku određenom sudskom odlukom za dobrovoljno izvršenje, na to će ga prinuditi država preko izvršnog suda. Prinudni karakter izvršnog postupka određuju osnovna načela tog postupka. Jedno od tih načela je načelo oficijelnosti koje od suda zahteva aktivno ponašanje sve do okončanja izvršnog postupka. Slučajevi kada se od stranke traži aktivno ponašanje su zakonom izričito propisani (npr. ako se nepokretnost nije mogla prodati ni na drugom ročištu obustaviće se postupak izvršenja, osim ako poverilac podnese predlog za određivanje novog ročišta za prodaju nepokretnosti i sl.), a izostanak takvog ponašanja je, po pravilu sankcionisan. Dakle, u slučaju da aktivno postupanje stranke nije izričito predviđeno zakonom, stranka nema obavezu takvog ponašanja, već je sud dužan da preduzima sve radnje koje treba da dovedu do okončanja izvršnog postupka. Izvršni postupak se smatra okončanim sprovođenjem izvršenja ili donošenjem rešenja o obustavi postupka u zakonom propisanim slučajevima. Pri tome je sud je bio dužan da saglasno odredbi člana 4. stav 1. Zakona o izvršnom postupku postupa hitno. Dakle, izvršni postupak je po samom zakonu hitan postupak, u kome je sud dužan da postupa ne samo u zakonom propisanim rokovima, već da tokom celog postupka postupa po načelu hitnosti.
U konkretnom slučaju izvršni sud je odlučio o predlogu za izvršenje narednog dana od dana podnošenja predloga. Međutim, sud u daljem toku postupka nije postupao u skladu sa načelom hitnog postupanja, što posebno potvrđuje činjenica da je o prigovoru dužnika od 4. aprila 2001. godine, izjavljenom na rešenje I. 1343/98 od 30. marta 2001. godine, odlučio rešenjem IPV(I) 140/2001 od 10. februara 2006. godine, dakle u roku od skoro pet godina od dana podnošenja prigovora, iako je sud bio dužan da, u skladu sa odredbom člana 10. stav 2. tada važećeg Zakona o izvršnom postupku, odluči u roku od 15 dana od dana podnošenja prigovora.
Iz svega izloženog, Ustavni sud je, ustavnopravnom ocenom sprovedenog postupka u predmetnoj pravnoj stvari, zasnovanom na praksi Ustavnog suda i kriterijumima međunarodnih organizacija za zaštitu ljudskih prava prilikom određivanja razumnosti dužine trajanja izvršnog postupka u konkretnom slučaju, utvrdio da je podnositeljki ustavne žalbe učinjena povreda navedenog prava na suđenje u razumnom roku zajemčeno članom 32. stav 1. Ustava u izvršnom postupku koji se vodio u predmetu Opštinskog suda u Novom Sadu I. 5223/06.
7. U pogledu navoda podnositeljke ustavne žalbe da joj je u izvršnom postupku povređeno pravo na nezavisan i nepristrasan sud, kao elemenat prava na pravično suđenje zajemčenog članom 32. stav 1. Ustava, Ustavni sud je ocenio da podnositeljka nije pružila uverljive dokaze da u postupanju izvršnog suda ima elemenata koji bi ukazali na pristrasnost u konkretnom predmetu, već se radi o propuštanju preuzimanja odgovornosti i korišćenja raspoloživih procesnih mehanizama kojima bi se trajanje ovog postupka svelo u okvire razumnog roka. Pored toga, navod podnositeljke ustavne žalbe da joj je povređeno pravo na pristup sudu, pravo na pravnu sigurnost i pravo jednakog tretmana strana u postupku, nije osnovan jer je o podnetom predlogu podnositeljke ustavne žalbe sud narednog dana doneo rešenje o izvršenju, bilo joj je kao poveriocu u konkretnom postupku omogućeno, kao i izvršnom dužniku, da korišćenjem svojih procesnih prava učestvuje u postupku, prati njegov tok, preduzima zakonom dopuštene radnje i ulaže pravne lekove.
Ustavni sud je utvrdio da podnositeljki ustavne žalbe nije povređeno ni pravo na imovinu zajemčeno članom 58. stav 1. Ustava zbog toga što je rešenjem Opštinskog suda u Novom Sadu IPV(I) 197/07 od 2. novembra 2007. godine izvršenje obustavljeno u delu nenovčanog potraživanja, iz razloga što je utvrđeno da je dužnik po osnovu nasleđa postao vlasnik predmetne nekretnine na kojoj je utvrđena obaveza uspostavljanja pređašnjeg stanja u korist podnositeljke ustavne žalbe, te je s obzirom na navedeno, presuda kojom je utvrđeno vlasništvo derogirala državinsko stanje koje je uspostavljeno u državinskom sporu i ima jaču pravnu snagu u odnosu na rešenje kojim se vrši uspostava pređašnjeg stanja poseda, koje u postupku koji je prethodio podnošenju ustavne žalbe predstavljalo izvršnu ispravu. Pored toga, u delu novčanog potraživanja je utvrđeno da je izvršni dužnik ispunio svoju obavezu i isplatio podnositeljki ustavne žalbe iznos od 63.000,00 dinara, a da je u pogledu eventualnog preostalog iznosa novčanog potraživanja postupak takođe obustavljen, jer podnositeljka ustavne žalbe nije uplatila potreban iznos na ime predujma troškova veštačenja koji joj je sud naložio pod pretnjom primene pravila o teretu dokazivanja, te se na taj način odrekla prava na utvrđivanje postojanja eventualnog preostalog dela novčanog potraživanja.
8. Polazeći od iznetog, Ustavni sud je, saglasno odredbama člana 89. st. 1. i 2. Zakona o Ustavnom sudu, usvojio ustavnu žalbu u delu koji se odnosi na povredu prava na suđenje u razumnom roku zajemčenog članom 32. stav 1. Ustava i odlučio da se pravično zadovoljenje podnositeljke ustavne žalbe zbog konstatovane povrede prava u ovom slučaju, ostvari utvrđenjem prava na naknadu štete, na način predviđen odredbama člana 90. Zakona o Ustavnom sudu, dok je u preostalom delu odbio ustavnu žalbu kao neosnovanu.
Na osnovu izloženog i odredbe 45. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, Sud je doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK
USTAVNOG SUDA

dr Bosa Nenadić

Odluka Ustavnog suda o povredi prava na suđenje u razumnom roku

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti