Rešenje Ustavnog suda o odbacivanju ustavne žalbe za isplatu dodatka

Kratak pregled

Ustavni sud odbacio je ustavnu žalbu zaposlenih u MUP-u koji su tražili isplatu tzv. kosovskog dodatka. Sud je istakao da je Zaključak Vlade, na kome se temeljio zahtev, ranije proglašen neustavnim, čime je razmatranje žalbe postalo bespredmetno.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
Už-2156/2009
19.01.2011.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: sudija dr Agneš Kartag Odri, koja vrši funkciju predsednika Ustavnog suda i sudije dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Dragiša Slijepčević, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Srđana Stolića, Milovana Stevića i Bobana Vesića, svi iz Vitine, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 19. januara 2011. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Odbacuje se ustavna žalba Srđana Stolića, Milovana Stevića i Bobana Vesića izjavljena protiv presude Vrhovnog suda Srbije Rev. 914/09 od 30. septembra 2009. godine.

O b r a z l o ž e nj e

1. Srđan Stolić, Milovan Stević i Boban Vesić, svi iz sela Klokot, opština Vitina, su 20. novembra 2009. godine, preko punomoćnika Goroljuba S. Pavića, advokata iz Gnjilana, podneli Ustavnom sudu ustavnu žalbu protiv presude Vrhovnog suda Srbije Rev. 914/09 od 30. septembra 2009. godine, zbog povrede načela i prava iz čl. 21, 22. i 60. Ustava Republike Srbije.

U ustavnoj žalbi je, između ostalog, navedeno: da je stav izražen u osporenoj presudi Vrhovnog suda Srbije pogrešan, protivzakonit i neustavan, te da je zauzet nakon više od tri godine, a što nije bilo u saglasnosti sa odredbom člana 178. Zakona o parničnom postupku, koja propisuje da je bio dužan da to učini u roku od 90 dana; da je neosnovana tvrdnja iz obrazloženja osporene presude da nema mesta neposrednoj primeni Zaključka Vlade jer je njegova realizacija uslovljena po sadržini Informacije koja čini njegov sastavni deo, obezbeđenjem finansijskih sredstava iz budžeta tužene za tu namenu; da su podnosioci ustavne žalbe diskriminisani u odnosu na zaposlene u drugim državnim organima koji su u istoj pravnoj situaciji, jer su njima plate uvećane za 100% neposrednom primenom Zaključka Vlade Republike Srbije od 17. jula 2003. godine; da podnosioci ustavne žalbe ne spore činjenicu da im je stimulativni dodatak isplaćivan na osnovu Pravilnika od 31. januara 2000. godine, međutim, ističu da se navedenim Pravilnikom ne može isključiti primena Zaključka, kao opšte norme koja žaliocima daje veća prava od onih koja su propisana Pravilnikom iz 2000. godine; da je u konkretnom slučaju predmet potraživanja naknada štete po osnovu razlike plate koja krivicom poslodavca nije isplaćena podnosiocima ustavne žalbe, a koja predstavlja pozitivnu razliku između osnovne plate koju su primili, uvećanu za stimulativni deo po osnovu Pravilnika od 31. januara 2000. godine i visine od 100%, koja im pripada prema navedenom Zaključku Vlade Republike Srbije; da je pogrešan stav Vrhovnog suda Srbije da su podnosioci ustavne žalbe zaštitu prava mogli da traže kroz internu zaštitu, negirajući njihovo pravo na zaštitu prava pred sudovima redovne nadležnosti, već su upućeni na upravni postupak, iako su potraživanja po tom osnovu zastarela.

2. Saglasno odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.

Odredba člana 82. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07) ima istu sadržinu kao član 170. Ustava.

3. Na osnovu navoda ustavne žalbe i dokaza koji su uz nju priloženi, Ustavni sud je utvrdio da su podnosioci ustavne žalbe su u svojstvu tužilaca podneli tužbu u ovoj pravnoj stvari 23. jula 2008. godine i da su presudom Opštinskog suda u Gnjilanu P. 63/08 od 2. februara 2009. godine, između ostalog, usvojeni njihovi tužbeni zahtevi kojim su tražili da se tuženo Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srbije – SUP Gnjilane, obaveže da im na ime neisplaćene razlike u platama za period od septembra 2006. godine do oktobra 2008. godine isplati pojedinačne mesečne iznose bliže opredeljene u izreci ove presude, sa zakonskom zateznom kamatom po dospelosti svakog pojedinačnog iznosa do isplate i da im počev od 1. novembra 2008. godine pa ubuduće dok za to postoje zakonski uslovi, isplaćuje platu u skladu sa Zaključkom Vlade od 17. jula 2003. godine, kao i da im nadoknadi troškove postupka.

Protiv prvostepene presude Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srbije je izjavilo žalbu, koja je presudom Okružnog suda u Gnjilanu Gž. 67/09 od 8. aprila 2009. godine odbijena kao neosnovana.

Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srbije – SUP Gnjilane je zatim protiv presude Okružnog suda u Gnjilanu Gž. 67/09 od 8. aprila 2009. godine izjavilo reviziju, zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava. Vrhovni sud Srbije je na sednici održanoj 1. oktobra 2009. godine doneo osporenu presudu Rev. 914/09, kojom su preinačene presude Opštinskog suda u Gnjilanu i Okružnog suda u Gnjilanu, a tužbeni zahtev odbijen kao neosnovan. U obrazloženju revizijske presude je, između ostalog, navedeno: da su tužioci u radnom odnosu kod tužene u Policijskoj upravi Gnjilane i da su u spornom periodu primali platu u visini obračunatoj u skladu sa Pravilnikom o posebnim naknadama radnicima Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srbije na području Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija, ali da su smatrali da im pored isplaćenih iznosa pripada i razlika do plate uvećane za 100%, po osnovu Zaključka Vlade Republike Srbije broj 02-4586/2003-001 od 17. jula 2003. godine; da se ne može neposredno primeniti Zaključak Vlade od 17. jula 2003. godine, jer je za njegovu realizaciju bilo neophodno doneti posebne propise i akte, uz obezbeđenje sredstava iz Budžeta, pa su priznavanje prava na uvećanje plate i platu uvećanu za 100% prema navedenom Zaključku tužioci mogli zahtevati samo kod organa tužene, ako su za to bili ispunjeni uslovi navedeni u Zaključku, jer, po oceni Vrhovnog suda Srbije, sud nije nadležan da o priznavanju ovog prava odlučuje u radnom sporu; da bi tužioci imali pravo da zahtevaju isplatu razlike uvećane zarade pred sudom samo ako je ona utvrđena posebnim pojedinačnim aktom tužene, a nije isplaćena tužiocima, kao i pravo da zahtevaju u sudskom postupku i naknadu štete zbog nepriznavanja zakonom priznatih prava iz radnog odnosa kad su za priznavanje prava ispunjeni uslovi po samom zakonu ili opštem aktu koji se neposredno primenjuje, ako se o tim njihovim pravima odlučuje po službenoj dužnosti, odnosno na zahtev zaposlenog koji je podneo potpuni zahtev o kome nije odlučeno, zbog nezakonitog i nepravilnog rada organa tužene u kome je zaposlen.

4. Odredbama člana 60. st. 1. i 3. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 109/07) je propisano da se zakoni i drugi opšti akti za koje je odlukom Ustavnog suda utvrđeno da nisu u saglasnosti s Ustavom, opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava, potvrđenim međunarodnim ugovorima ili zakonom, ne mogu primenjivati na odnose koji su nastali pre dana objavljivanja odluke Ustavnog suda, ako do tog dana nisu pravnosnažno rešeni, kao i da se izvršenje pravnosnažnih pojedinačnih akata donetih na osnovu propisa koji se više ne mogu primenjivati, ne može ni dozvoliti ni sprovesti, a ako je izvršenje započeto - obustaviće se.

Zaključkom Vlade Republike Srbije 05 broj 02-4586/2003-001 od 17. jula 2003. godine u stavu 1. tačke 1. prihvaćena je Informacija u pogledu statusa određenih organa, organizacija i službi sa područja AP Kosovo i Metohija, koja je sastavni deo Zaključka. Informacijom u pogledu statusa određenih organa, organizacija i službi sa područja AP Kosovo i Metohija, koja je prema tački 1. osporenog Zaključka, sastavni deo Zaključka, u cilju rešavanja pitanja "radno-pravnog statusa zaposlenih u državnim organima, pokrajinskim organima, organima lokalne samouprave, javnim preduzećima čiji je osnivač Republika i lokalna samouprava i javnim službama sa područja AP Kosovo i Metohija koja su bila zaposlena, a koja bez svoje krivice ne rade i ne ostvaruju prihod po drugom osnovu, privremeno do donošenja odgovarajućih zakona, uredi(ti)... (na sledeći način)...:

"1. Iznos plate ili zarade, odnosno naknade koju primaju zaposleni u državnim organima, pokrajinskim organima, organima lokalne samouprave, javnim preduzećima čiji je osnivač Republika i javnim preduzećima čiji je osnivač lokalna samouprava sa područja AP Kosovo i Metohija, a koja obavljaju registrovanu delatnost na području osnivača, kao zaposleni u javnim službama sa područja AP Kosovo i Metohija, izmeniće se tako da:

- zaposleni koji žive i rade na području AP Kosovo i Metohija primaju platu odnosno zaradu u skladu sa zakonom i kolektivnim ugovorom uvećanu za 100%,

- zaposleni koji žive na području uže Srbije, a rade na području AP Kosovo i Metohija, primaju platu odnosno zaradu u skladu sa zakonom i kolektivnim ugovorom, uvećanu za 25%,

- zaposleni koji žive i rade van područja AP Kosovo i Metohija primaju platu, odnosno zaradu u skladu sa zakonom i kolektivnim ugovorom za obavljanje poslova na koje su raspoređeni,

- zaposleni koji žive na području AP Kosovo i Metohija a ne rade, primaju naknadu plate, odnosno zarade u visini minimalne zarade utvrđene u skladu sa zakonom za period januar-jun 2003, uvećanu za 30%;

- zaposleni koji žive van područja AP Kosovo i Metohija a ne rade, primaju naknadu plate, odnosno zarade u visini minimalne zarade utvrđene u skladu sa zakonom za period januar-jun 2003. godine.

Uvećanje plate, odnosno zarade iz alineje 1. ove tačke obračunava se na iznos plate, odnosno zarade koji se dobija na osnovu koeficijenta i osnovica utvrđene u skladu sa zakonom, odnosno kolektivnim ugovorom."

5. Odredbama Ustava na čiju povredu se pozivaju podnosioci u ustavnoj žalbi, utvrđeno je: da su pred Ustavom i zakonom svi jednaki, da svako ima pravo na jednaku zakonsku zaštitu, bez diskriminacije, da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, po bilo kom osnovu, a naročito po osnovu rase, pola, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, kulture, jezika, starosti i psihičkog ili fizičkog invaliditeta (član 21.); da svako ima pravo na sudsku zaštitu ako mu je povređeno ili uskraćeno neko ljudsko ili manjinsko pravo zajemčeno Ustavom, kao i pravo na uklanjanje posledica koje su povredom nastale i da građani imaju pravo da se obrate međunarodnim institucijama radi zaštite svojih sloboda i prava zajemčenih Ustavom (član 22.); da se jemči pravo na rad, u skladu sa zakonom, da svako ima pravo na slobodan izbor rada, da su svima, pod jednakim uslovima, dostupna sve radna mesta, da svako ima pravo na poštovanje dostojanstva svoje ličnosti na radu, bezbedne i zdrave uslove rada, potrebnu zaštitu na radu, ograničeno radno vreme, dnevni i nedeljni odmor, plaćeni godišnji odmor, pravičnu naknadu za rad i na pravnu zaštitu za slučaj prestanka radnog odnosa i da se niko tih prava ne može odreći, kao i da se ženama, omladini i invalidima omogućuje posebna zaštita na radu i posebni uslovi rada, u skladu sa zakonom (član 60.).

Ocenjujući navode ustavne žalbe u odnosu na povredu prava na sudsku zaštitu iz člana 22. Ustava i povredu prava na rad iz člana 60. Ustava, Ustavni sud, ukazuje na to da je Odlukom Ustavnog suda IU–412/2003 od 16. aprila 2010. godine utvrđeno da odredbe Zaključka Vlade Republike Srbije na koje se pozivaju podnosioci ustavne žalbe, nisu u saglasnosti sa Ustavom i zakonom. S obzirom na to da je predmetni parnični postupak pravnosnažno okončan pre objavljivanja navedene Odluke, te da podnosioci ustavne žalbe povrede Ustavom zajemčenih prava izvode iz činjenice da su ostali uskraćeni za isplatu iznosa zarade koja je utvrđena navedenim Zaključkom Vlade od 17. jula 2003. godine, Ustavni sud smatra da bi razmatranje žalbe u ovom delu bilo bespredmetno, imajući u vidu odredbe člana 60. st. 1. i 3. Zakona o Ustavnom sudu.

U pogledu navoda podnosilaca ustavne žalbe da im je povređeno načelo zabrane diskriminacije iz člana 21. Ustava, iz razloga što im nije isplaćeni tzv. kosovski dodatak, te su stavljeni u neravnopravan položaj u odnosu na ostale zaposlene u državnim organima koji primaju taj dodatak, Ustavni sud konstatuje da nema osnova za tvrdnje da su osporenim aktom podnosioci ustavne žalbe na bilo koji način diskriminisani zbog nekog ličnog svojstva, niti su pruženi bilo kakvi dokazi u tom smislu, što je neophodna pretpostavka da bi se mogla utvrditi povreda zabrane diskriminacije.

Imajući u vidu izneto, a krećući se u granicama zahteva koji je u ustavnoj žalbi postavljen, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, odbacio ustavnu žalbu, jer nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka i odlučivanje.

6. S obzirom na navedeno, Ustavni sud je, na osnovu odredbe člana 46. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, rešio kao u izreci.

VRŠI FUNKCIJU PREDSEDNIKA USTAVNOG SUDA

Sudija

dr Agneš Kartag Odri

Rešenje Ustavnog suda o odbacivanju ustavne žalbe za isplatu dodatka

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti