Odbacivanje ustavne žalbe u izvršnom postupku zbog nepostojanja povrede prava i neiscrpljenosti pravnih sredstava

Kratak pregled

Ustavni sud odbacio je ustavnu žalbu izjavljenu u izvršnom postupku. Utvrđeno je da u delu osporenih akata nije bilo povrede prava, dok za pojedina rešenja nisu bila iscrpljena sva raspoloživa pravna sredstva pre obraćanja Ustavnom sudu.

Tekst originalne odluke

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Mare Šiljak iz Kragujevca, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 22. septembra 2011. godine, doneo je

 

R E Š E Nj E

 

Odbacuje se ustavna žalba Mare Šiljak izjavljena protiv rešenja Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 7. maja 2008. godine, rešenja Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 1. septembra 2008. godine, rešenja Okružnog suda u Kragujevcu Gž. 2196/08 od 17. oktobra 2008. godine, rešenja Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 26. septembra 2008. godine i rešenja Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 28. oktobra 2008. godine.

 

O b r a z l o ž e nj e

 

1. Mara Šiljak iz Kragujevca je 6. januara 2009. godine podnela Ustavnom sudu ustavnu žalbu protiv akata navedenih u izreci, zbog povrede prava iz čl. 18, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 32, 36. i 51. Ustava Republike Srbije. Podnositeljka ustavne žalbe se istovremeno pozvala i na povredu odredaba čl. 3, 5, 6, 8, 13, 14. i 17. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, kao i povredu odredaba čl. 2, 3, 7, 9, 14, 17. i 26. Međunarodnog pakta o građanskim i političkim pravima.

U ustavnoj žalbi je, pored ostalog, navedeno: da je predlogom za izvršenje od 5. maja 2008. godine izvršni poverilac tražio da se na osnovu presude Opštinskog suda u Kragujevcu P. 398/06 od 27. novembra 2007. godine odredi izvršenje popisom, procenom i prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika, radi naplate troškova parničnog postupka u iznosu od 42.300,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od 27. novembra 2007. godine pa do konačne isplate i troškova izvršnog postupka u iznosu koji sud odredi; da je Opštinski sud u Kragujevcu 7. maja 2008. godine doneo rešenje o izvršenju I1. 858/08, kojim je usvojio predlog za izvršenje i odredio troškove izvršenja u iznosu od 4.992,00 dinara; da je podnositeljka 9. maja 2008. godine uplatila troškove parničnog postupka u iznosu od 42.3000,00 dinara na žiro račun tužene škole, iako nije dobila instrukcije od suda na koji način treba da uplati troškove parničnog postupka; da se zakonska zatezna kamata ni u kom slučaju ne može zaračunavati počev od 27. novembra 2007. godine, s obzirom na to da je presuda postala pravnosnažna 17. marta 2008. godine, a izvršna 26. aprila 2008. godine, i ako je ostavljen rok od osam dana od dana prijema otpravka presude za uplatu troškova parničnog postupka.

Podnositeljka ustavne žalbe je predložila da se ponište osporeni akti.

2. Saglasno odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.

Član 82. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 109/07) sadrži odredbu koja je istovetna odredbi člana 170. Ustava.

3. Razmatrajući ustavnu žalbu u delu u kome je izjavljena protiv rešenja Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 7. maja 2008. godine, rešenja Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 1. septembra 2008. godine i rešenja Okružnog suda u Kragujevcu Gž. 2196/08 od 17. oktobra 2008. godine, Ustavni sud je izvršio uvid u celokupnu dokumentaciju priloženu uz ustavnu žalbu i utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za odlučivanje:

Osnovna škola „Sveti Sava“ iz Kragujevca podnela je 5. maja 2008. godine Opštinskom sudu u Kragujevcu predlog za izvršenje protiv izvršnog dužnika, ovde podnositeljke ustavne žalbe, na osnovu pravosnažne i izvršne presude Opštinskog suda u Kragujevcu P. 398/06 od 27. novembra 2007. godine, radi naplate troškova parničnog postupka u iznosu od 42.300,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od 27. novembra 2007. godine pa do konačne isplate, i troškova izvršnog postupka u iznosu koji sud odredi. Predloženo je da se izvršenje sprovede popisom, procenom i prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika.

Opštinski sud u Kragujevcu je 7. maja 2008. godine doneo osporeno rešenje o izvršenju I1. 858/08, kojim je usvojio predlog za izvršenje i odredio troškove izvršenja u iznosu od 4.992,00 dinara.

Opštinski sud u Kragujevcu je 1. septembra 2008. godine, odlučujući o žalbi izvršnog dužnika, doneo osporeno rešenje I1. 858/08 kojim je delimično usvojio žalbu izvršnog dužnika, ovde podnositeljke ustavne žalbe, izjavljenu protiv rešenja tog suda I1. 858/08 od 7. maja 2008. godine, te je održao na snazi pobijano rešenje o izvršenju u delu koji se odnosi na naplatu zakonske zatezne kamate na iznos glavnog duga od 42.300,00 dinara počev od 27. decembra 2007. godine do 9. maja 2008. godine i u delu koji se odnosi na naplatu troškova izvršnog postupka u iznosu od 4.992,00 dinara, a obustavio je izvršenje pobijanog rešenja u delu koji se odnosi na naplatu glavnog duga od 42.300,00 dinara, pa je rešenje u tom delu stavio van pravne snage i ukinuo sve sprovedene radnje.

Okružni sud u Kragujevcu je 17. oktobra 2008. godine, odlučujući o žalbi izvršnog dužnika, doneo osporeno rešenje Gž. 2196/08 kojim je odbio kao neosnovanu žalbu izvršnog dužnika i potvrdio rešenje Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 1. septembra 2008. godine. U obrazloženju osporenog drugostepenog rešenja je, pored ostalog, navedeno: da je pravilno postupio prvostepeni sud kada je ožalbenim rešenjem održao na snazi rešenje o izvršenju I1. 858/08 od 7. maja 2008. godine u delu koji se odnosi na naplatu zakonske zatezne kamate na iznos glavnog duga od 42.300,00 dinara počev od 27. decembra 2007. godine do 9. maja 2008. godine i u delu koji se odnosi na naplatu troškova izvršnog postupka u iznosu od 4.992,00 dinara i to iz razloga što je sud izvedenim dokazima utvrdio da je izvršni dužnik ispunio svoju obavezu prema izvršnom poveriocu po proteku zakonskog roka za dobrovoljno ispunjenje, te da izvršnom poveriocu pripada kamata od dana donošenja izvršne isprave - presude Opštinskog suda u Kragujevcu P. 398/06 od 27. novembra 2007. godine pa do dana naplate 9. maja 2008. godine, kada je izvršni dužnik ispunio svoju obavezu prema izvršnom poveriocu; da je pravilno postupio prvostepeni sud kada je u smislu člana 43. stav 4. Zakona o izvršnom postupku obavezao izvršnog dužnika da izvršnom poveriocu plati troškove izvršenja koji su bili potrebni za izvršenje.

Navod o povredi prava na pravično suđenje iz člana 32. stav 1. Ustava podnositeljka zasniva na tome da se u konkretnom slučaju zakonska zatezna kamata nije mogla zaračunavati počev od 27. novembra 2007. godine, jer je presuda postala pravnosnažna 17. marta 2008. godine, a izvršna 26. aprila 2008. godine, kao i da joj je ostavljen rok od osam dana od dana prijema otpravka presude za uplatu troškova parničnog postupka.

Saglasno odredbi člana 35. stav 2. Zakona o izvršnom postupku („Službeni glasnik RS“, broj 125/04), ako su u izvršnoj ispravi određeni troškovi postupka, sud će na predlog izvršnog poverioca rešenjem odrediti naplatu zatezne kamate na iznos dosuđenih troškova po propisanoj stopi, od dana donošenja izvršne isprave do dana naplate. Smisao ove zakonske odredbe je da se očuva vrednost novčanog iznosa koji je dosuđen na ime troškova postupka. Stoga se odstupa od pravila po kome se zatezna kamata dosuđuje od momenta zadocnjenja sa ispunjenjem novčane obaveze, te se u ovom slučaju dan donošenja izvršne isprave i dan dospelosti obaveze za isplatu troškova ne poklapaju. Naime, zatezna kamata na iznos dosuđenih troškova postupka se obračunava od dana donošenja izvršne isprave, a ne od isteka roka za dobrovoljno ispunjenje obaveze. Polazeći od izloženog, Ustavni sud je ocenio da su redovni sudovi obrazložili svoje pravno stanovište zauzeto u ovoj pravnoj stvari, koje ovaj sud ne smatra proizvoljnim. Ustavni sud je stoga zaključio da se razlozi izneti u ustavnoj žalbi ne mogu smatrati ustavnopravnim razlozima koji bi ukazivali na to da je osporenim rešenjima podnositeljki ustavne žalbe povređeno Ustavom zajemčeno prava na pravično suđenje.

Ustavni sud je takođe ocenio da podnositeljka ustavne žalbe nije navela ustavnopravne razloge koji bi ukazivali na to da su joj osporenim rešenjima Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 7. maja 2008. godine, Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 1. septembra 2008. godine i Okružnog suda u Kragujevcu Gž. 2196/08 od 17. oktobra 2008. godine povređena ostala prava zajemčena Ustavom, Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda i Međunarodnim paktom o građanskim i političkim pravima, na koja se u ustavnoj žalbi pozvala. Stoga je Ustavni sud u ovom delu odbacio ustavnu žalbu, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, jer ne postoje Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka.

4. Razmatrajući ustavnu žalbu u delu u kome je izjavljena protiv rešenja Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 26. septembra 2008. godine, Ustavni sud je utvrdio da je osporenim rešenjem odbačen kao nedopušten zahtev izvršnog dužnika, ovde podnositeljke ustavne žalbe, za izuzeće Okružnog suda u Kragujevcu.

Po nalaženju Ustavnog suda, o pravima i obavezama stranaka u izvršnom postupku sud ne odlučuje rešenjem o izuzeću. Rešenje o izuzeću je jedno od procesnih rešenja koje sud donosi u upravljanju izvršnim postupkom i protiv koga nije dozvoljena posebna žalba. Imajući u vidu navedeno, Ustavni sud je ocenio da rešenje o izuzeću ne predstavlja pojedinačan akt državnog organa protiv koga se, u smislu odredaba člana 170. Ustava i člana 82. Zakona o Ustavnom sudu, može izjaviti ustavna žalba, te je i u ovom delu odbacio ustavnu žalbu, saglasno članu 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, jer nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka i odlučivanje.

5. Razmatrajući ustavnu žalbu u delu u kome je izjavljena protiv rešenja Opštinskog suda u Kragujevcu I1. 858/08 od 28. oktobra 2008. godine, Ustavni sud je utvrdio da je osporenim rešenjem odbijen kao neosnovan predlog izvršnog dužnika, ovde podnositeljke ustavne žalbe, za oslobađanje od plaćanje sudske takse. Osporeno rešenje sadrži i pouku o pravnom leku u kojoj je navedeno da se protiv tog rešenja može izjaviti žalba Okružnom sudu u Kragujevcu u roku od tri dana od dana prijema rešenja.

Kako iz sadržine ustavne žalbe proizlazi da podnositeljka nije koristila pravo da izjavi žalbu protiv osporenog rešenja, a u čemu je poučena, Ustavni sud je utvrdio da podnositeljka pre podnošenja ustavne žalbe nije iscrpla sva pravna sredstva za zaštitu prava zajemčenih Ustavom. Imajući u vidu navedeno, Ustavni sud je i u ovom delu odbacio ustavnu žalbu, saglasno članu 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, jer nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka i odlučivanje.

6. Na osnovu svega navedenog i odredbe člana 46. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je rešio kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša Slijepčević