Odluka Ustavnog suda o odbijanju ustavne žalbe u izvršnom postupku zbog prestanka potraživanja pre pokretanja postupka

Kratak pregled

Ustavni sud je odbio ustavnu žalbu, nalazeći da osporenim rešenjima u izvršnom postupku nije povređeno pravo na pravično suđenje. Sudovi su, na osnovu izvedenih dokaza, pravilno utvrdili da je dužnik izmirio obavezu pre podnošenja predloga za izvršenje.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
Už-27/2006
30.04.2009.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Bosa Nenadić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Vesna Ilić Prelić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Stanka Milanović, mr Dragiša Slijepčević, dr Dragan Stojanović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Dušana Pavlovića iz Gornjeg Milanovca, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 30. aprila 2009. godine, doneo je

O D L U K U

Odbija se kao neosnovana ustavna žalba Dušana Pavlovića izjavljena protiv rešenja Okružnog suda u Čačku Gž. 1592/06 od 16. novembra 2006. godine i rešenja Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu I. 375/06 od 8. septembra 2006. godine.

O b r a z l o ž e nj e

1. Mihailo N. Petrović, advokat iz Beograda, podneo je 5. decembra 2006. godine, u ime Dušana Pavlovića iz Gornjeg Milanovca, preko Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu, ustavnu žalbu protiv rešenja Okružnog suda u Čačku Gž. 1592/06 od 16. novembra 2006. godine i rešenja Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu I. 375/06 od 8. septembra 2006. godine, zbog nesprovođenja rešenja o izvršenju. Uz ustavnu žalbu nije dostavljeno ovlašćenje za zastupanje podnosioca, ali je podneskom od 17. oktobra 2008. godine Dušan Pavlović odobrio podnesenu ustavnu žalbu.
Podnosilac ustavne žalbe navodi: da je rešenjem Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu I. 2142/05 od 22. septembra 2005. godine usvojen njegov predlog za izvršenje na osnovu pravnosnažne presude Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu P1 356/2002-04 od 1. aprila 2004. godine, što je potvrđeno rešenjem Okružnog suda u Čačku Gž. 1423/05 od 2. novembra 2005. godine; da je osporenim rešenjem Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu I. 375/06 od 8. septembra 2006. godine odbijen predlog za izmenu rešenja o izvršenju, koji on navodno nikada nije ni podneo i o čemu sud nije ni mogao da odlučuje; da je o dužnikovom prigovoru ispunjenja obaveze i dokazu koji je u tu svrhu priložen, Okružni sud u Čačku prethodno već odlučivao prilikom donošenja rešenja Gž. 1423/05 od 2. novembra 2005. godine i da je ovaj prigovor izvršnog dužnika o prestanku poveriočevog potraživanja odbijen kao neosnovan. Tako su, po mišljenju podnosioca ustavne žalbe, Opštinski sud u Gornjem Milanovcu i Okružni sud u Čačku, donošenjem osporenih rešenja i nesprovođenjem izvršenja, povredili njegovo pravo na pravično suđenje garantovano članom 32. stav 1. Ustava i članom 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, kao i pravno načelo ne bis in idem.

2. Prema odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena dru¬ga pravna sredstva za njihovu zaštitu.
U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osno¬va¬no¬sti ustavne žalbe u granicama istaknutog zahteva, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosioca ustavne žalbe povređeno nje¬govo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.

3. Ustavni sud je u sprovedenom postupku izvršio uvid u predmet Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu I. 375/05, osporena rešenja i ostalu dokumentaciju priloženu uz ustavnu žalbu i utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za donošenje odluke u ovom ustavnosudskom sporu:
Podnosilac ustavne žalbe je, kao izvršni poverilac, podneo 19. septembra 2005. godine Opštinskom sudu u Gornjem Milanovcu predlog za izvršenje radi naplate novčane obaveze iz izvršne presude istog suda P1 br. 356/2002-04 od 1. aprila 2004. godine, protiv izvršnog dužnika "Graditelj Holding" a.d. Gornji Milanovac, na novčanim sredstvima koja se vode na računu dužnika. U predlogu je navedeno da je dužnik u obavezi da isplati poveriocu iznos od 34.685,41 dinara sa zateznom kamatom na pojedinačne iznose u visini rasta cena na malo, da je dužnik sa zakašnjenjem dobrovoljno platio ″određene novčane iznose″, ali da nije ispunio obavezu prema poveriocu u celini. Naveo je da će se, posle prigovora dužnika, predlog za izvršenje ″uskladiti sa delimičnim dobrovoljnim ispunjenjem dužnika″, jer poverilac nema kod sebe dokaze o izvršenim isplatama.
Opštinski sud u Gornjem Milanovcu je 22. septembra 2005. godine doneo rešenje o izvršenju I. 2142/2005, kojim je određeno predloženo izvršenje ″plenidbom novčanih sredstava sa svih računa dužnika koji se vode kod NBS i uplatom neplaćenih delova glavnog duga i kamate, kao i troškova takse za predlog i odluku poveriocu u gotovom novcu″, a radi naplate 6.825,42 dinara sa kamatom u visini rasta cena na malo od 1. jula 2001. godine do plaćanja, 789,91 dinara sa kamatom u visini rasta cena na malo od 1. januara 2002. godine pa do plaćanja, 13.128,96 dinara sa kamatom u visini rasta cena na malo od 1. jula 2002. godine pa do plaćanja, 9.786,39 dinara sa kamatom u visini rasta cena na malo od 1. januara 2003. godine do plaćanja, ″umanjenih za novčane iznose koje je dužnik dobrovoljno platio na način propisan članom 313. Zakona o obligacionim odnosima″.
U žalbi protiv prvostepenog rešenja o izvršenju, izvršni dužnik je naveo da je isplatio poveriocu celokupan iznos duga, pa i više od toga, nudeći kao dokaz fotokopiju priznanice od 1. jula 2004. godine, kojom je poverilac, ličnim potpisom, potvrdio da je tog dana na blagajni dužnika primio gotovinski iznos od 54.134,18 dinara, na ime duga po pravnosnažnoj presudi - izvršnoj ispravi.
U odgovoru na žalbu, punomoćnik podnosioca ustavne žalbe je osporio prijem duga u označenom iznosu, a priloženu priznanicu nazvao neveštim falsifikatom.
Okružni sud u Čačku je rešenjem Gž. 1423/05 od 2. novembra 2005. godine, odbio žalbu izvršnog dužnika kao neosnovanu i potvrdio rešenje o izvršenju Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu I. 2142/2005 od 22. septembra 2005. godine. U nedovoljno jasnom obrazloženju ovog rešenja, u kom se žalbeni navodi i priloženi dokazi izvršnog dužnika o celovito ispunjenoj obavezi prema poveriocu i ne komentarišu, navedeno je da će se ″u toku sprovođenja izvršenja utvrditi koji iznosi na ime glavnog duga su isplaćeni i kako se vrši uračunavanje″, s obzirom da i sam poverilac ne spori da je deo duga već izmiren i da je predložio da se za te iznose umanji prinudna naplata.
Opštinski sud u Gornjem Milanovcu je naredbom od 25. novembra 2005. godine dostavio Narodnoj banci Srbije – Odeljenju za prinudnu naplatu - Odseku za prijem sudskih rešenja u Kragujevcu, rešenje o izvršenju tog suda I. 2142/2005 od 22. septembra 2005. godine, radi sprovođenja prinudne naplate, ali je dopisom od 5. decembra 2005. godine, Narodna banka Srbije obavestila sud da ne može da postupi po navedenom rešenju, jer ne sadrži broj tekućeg računa dužnika i zato što je dispozitiv rešenja nejasan.
Opštinski sud u Gornjem Milanovcu je 7. decembra 2005. godine doneo zaključak kojim je izvršnom poveriocu naloženo da u roku od 3 dana od dana prijema zaključka uredi predlog za izvršenje i dostavi tačan broj tekućeg računa izvršnog dužnika i precizira iznose koji se traže. Poverilac je upozoren da će se, ukoliko u ostavljenom roku ne postupi po nalogu iz zaključka, smatrati da je predlog za izvršenje povučen, a ako predlog bude vraćen bez ispravke ili dopune, da će biti odbačen kao neuredan.
Umesto da postupi po navedenom zaključku suda, podnosilac ustavne žalbe je podneskom naslovljenim kao ″Zahtev za otklanjanje nepravilnosti″ od 12. decembra 2005. godine, tražio od Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu da donese rešenje kojim će se utvrditi da je Narodna banka Srbije vraćanjem rešenja o izvršenju I. 2142/05 od 22. septembra 2005. godine povredila odredbe Zakona o izvršnom postupku, te kojim će se navedeno rešenje ponovo dostaviti radi prinudnog izvršenja u Narodnu banku Srbije, uz naređenje da bude izvršeno istog dana po prijemu, a da brojeve tekućih računa izvršnog dužnika utvrdi Narodna banka Srbije na osnovu podataka iz sopstvene evidencije. U podnesku je navedeno i da je pravosnažnim rešenjem o izvršenju I. 2141/05 od 22. septembra 2005. godine usvojen predlog izvršnog poverioca, kojim je poverilac omogućio izvršnom dužniku da umanji svoju obavezu ukoliko podnese dokaze o dobrovoljnom delimičnom ispunjenju, ali kako izvršni dužnik ovu mogućnost nije iskoristio, predmet ispunjenja su sve obaveze koje su sadržane u rešenju o izvršenju.
Opštinski sud u Gornjem Milanovcu je rešenjem od 14. decembra 2005. godine odbio, kao neosnovan, predlog izvršnog poverioca ″za otklanjanje nepravilnosti koje je vraćanjem rešenja o izvršenju učinila Narodna banka Srbije″. U obrazloženju rešenja se navodi da izvršni poverilac nije postupio po zaključku suda od 7. decembra 2005. godine, "a sud bez izjašnjenja izvršnog poverioca ne može menjati već usvojeno rešenje o izvršenju" iz kojeg se ne može utvrditi koji su to iznosi koje je izvršni dužnik dobrovoljno platio, te da "iz dopisa NBS od 5. 12. 2005. godine proizlazi da ovakvo rešenje ni organizacija za prinudnu naplatu ne može da sprovede", jer "u predlogu za izvršenje nije tačno navedena obaveza izvršnog dužnika (čl. 49. ZIP-a)".
Izvršni poverilac je, zatim, 30. januara 2006. godine, podneo Opštinskom sudu u Gornjem Milanovcu predlog za promenu sredstva izvršenja, koji je uređen podneskom od 21. februara 2006. godine, tražeći sada da sud odredi izvršenje popisom, plenidbom i prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika, i to prvenstveno njegova tri konkretno navedena putnička vozila, ali i svih drugih dužnikovih pokretnih stvari, do potpunog namirenja potraživanja poverioca iz izvršne isprave, bez bilo kakvih umanjenja i uračunavanja isplaćenih iznosa.
Odlučujući o navedenom predlogu izvršnog poverioca, Opštinski sud u Gornjem Milanovcu je 24. februara 2006. godine doneo rešenje I. 2124/05 kojim je rešenje o izvršenju I. 2124/05 od 22. septembra 2005. godine izmenio u delu načina sprovođenja izvršenja i nastavak postupka sprovođenja izvršenja odredio na način kako je to od strane izvršnog poverioca i traženo.
Okružni sud u Čačku je 22. marta 2006. godine doneo rešenje Gž. 413/06, kojim je usvojio žalbu izvršnog dužnika, ukinuo navedeno rešenje i vratio predmet prvostepenom sudu na ponovni postupak i odlučivanje. Obrazlažući navedeno rešenje, drugostepeni sud je ocenio da su osnovani navodi iz žalbe izvršnog dužnika da je prvostepeni sud ožalbenim rešenjem "ne samo promenio sredstvo izvršenja već je protivno čl. 3. st. 1 ZPP-a a u vezi sa čl. 27. ZIP-a neosnovano uvećao dužnikovu obavezu čija se prinudna naplata predlogom traži, a protivno čl. 8. st. 5. ZIP-a i odredio izvršenje u obimu većem od potrebnog radi namirenja tog potraživanja", a da "prethodno nije utvrđeno u kom iznosu je izvršni dužnik izvršio isplatu niti je izvršeno uračunavanje saglasno odredbi čl. 313. Zakona o obligacionim odnosima". Okružni sud u Čačku je dao nalog prvostepenom sudu da u ponovnom postupku pre svega ima u vidu da je rešenjem o izvršenju I. 2124/05 od 22. septembra 2005. godine, izvršnom poveriocu dozvoljeno izvršenje radi naplate iznosa navedenih u rešenju, ali umanjenih za novčane iznose koje je dužnik dobrovoljno platio, na način propisan članom 313. Zakona o obligacionim odnosima, pa će se tek nakon tog umanjenja odlučiti o promeni načina izvršenja i visini obaveze izvršnog dužnika.
Opštinski sud u Gornjem Milanovcu je na održanom ročištu 28. aprila 2006. godine, u prisustvu punomoćnika stranaka, naložio izvršnom dužniku da u roku od 8 dana dostavi sudu na uvid originalnu priznanicu od 1. jula 2004. godine, kao i izvršeni obračun kamate na koji se poziva.
Nakon uvida van ročišta u originalni primerak priznanice od 1. jula 2004. godine, Opštinski sud u Gornjem Milanovcu je 17. maja 2006. godine doneo rešenje I. 375/06 kojim je stavio van snage rešenje o izvršenju I. 2142/05 od 22. septembra 2005. godine, ukinuo sve sprovedene radnje i obustavio postupak izvršenja. Stavom 2. izreke rešenja, usled očigledne omaške, obavezan je izvršni dužnik da izvršnom poveriocu na ime troškova izvršnog postupka plati iznos od 22.500,00 dinara u roku od 8 dana od dana prijema rešenja. Obrazlažući navedeno rešenje, prvostepeni sud je ocenio da je izvršni dužnik izvršenom gotovinskom isplatom od 54.134,18 dinara 1. jula 2004. godine, u potpunosti izmirio potraživanje izvršnog poverioca, te da je predlog za izvršenje poverilac podneo nakon što je izvršni dužnik već izmirio svoju obavezu.
Rešavajući po žalbama izvršnog poverioca i izvršnog dužnika, Okružni sud u Čačku je 12. jula 2006. godine doneo rešenje Gž. 815/06 kojim je usvojio žalbe, ukinuo ožalbeno rešenje i predmet vratio prvostepenom sudu na ponovni postupak i odlučivanje. U obrazloženju rešenja drugostepenog suda je navedeno da prvostepeni sud "u daljem postupku treba da utvrdi odlučnu činjenicu da li je izvršni poverilac primio iznos po priznanici od 1. jula 2004. godine i da li je tom uplatom, ukoliko ju je primio, dužnik u celini izmirio svoju obavezu".
Opštinski sud u Gornjem Milanovcu je 8. septembra 2006. godine održao ročište, na koje nije pristupio radi saslušanja uredno pozvani podnosilac ustavne žalbe kao izvršni poverilac, dok je njegov punomoćnik naveo da nema novih predloga za izvođenje dokaza u cilju utvrđivanja relevantnih činjenica. Na izričito pitanje postupajućeg sudije da li je poverilac primio iznos naznačen u priloženoj priznanici, punomoćnik je odgovorio da se o tome već više puta izjasnio. Sa druge strane, punomoćnik dužnika je kategorički tvrdio da se na priznanici nalazi verodostojan potpis poverioca, da mu je novac isplaćen na blagajni dužnika od strane blagajnika Slobodana Petkovića, koji se može saslušati kao svedok u ovom predmetu. Nakon toga, prvostepeni sud je doneo osporeno rešenje I. 375/06 od 8. septembra 2006. godine, kojim je odbio kao neosnovan predlog izvršnog poverioca za izmenu rešenja o izvršenju I. 2124/05 od 22. septembra 2005. godine i obavezao podnosioca ustavne žalbe da na ime troškova izvršnog postupka isplati dužniku ″Graditelj Holding″ AD iz Gornjeg Milanovca iznos od 33.300,00 dinara. U obrazloženju osporenog prvostepenog rešenja se navodi da sud, nakon održanog ročišta i onog što su stranke na njemu iznele, smatra da je dužnik izvršenom uplatom od 54.134,18 dinara 1. jula 2004. godine, u potpunosti izmirio svoju obavezu prema izvršnom poveriocu, i to pre podnošenja predloga za izvršenje, te da je predlog za izmenu rešenja o izvršenju od 21. februara 2006. godine podnet pošto je izvršni dužnik izmirio svoju obavezu, pa je, kao takav, predlog neosnovan.
Okružni sud u Čačku je, rešavajući po žalbi poverioca - podnosioca ustavne žalbe, osporenim rešenjem Gž. 1592/06 od 16. novembra 2006. godine, odbio žalbu kao neosnovanu i potvrdio rešenje Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu I. 375/06 od 8. septembra 2006. godine. U obrazloženju rešenja se navodi da je neosnovan navod iz žalbe izvršnog poverioca da nikada nije podneo predlog za izmenu rešenja o izvršenju I. 2124/05 od 22. septembra 2005. godine, jer je sud utvrdio da je punomoćnik izvršnog poverioca, 30. januara 2006. godine, podneo predlog za izmenu sredstva izvršenja u rešenju I. 2124/05, kojim je traženo da se nastavak postupka sprovođenja izvršenja odredi popisom, procenom i prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika. Takođe, žalbeni sud je ocenio da je prvostepeni sud, na osnovu dokaza koji su izvedeni i pruženi u toku prvostepenog postupka, utvrdio da je isplata izvršena prema izvršnom naslovu, čime je pravilno odbijen predlog izvršnog poverioca za izmenu rešenja o izvršenju.

4. Odredbom člana 32. stav 1. Ustava utvrđeno je da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega. Odredbom člana 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, izmenjenom u skladu sa Protokolom 11 ("Međunarodni ugovori", broj 9/2003) utvrđeno je, pored ostalog, da svako, tokom odlučivanja o njegovim građanskim pravima i obavezama ili o krivičnoj optužbi protiv njega, ima pravo na pravičnu i javnu raspravu u razumnom roku pred nezavisnim i nepristrasnim sudom, obrazovanim na osnovu zakona.
Za ocenu osnovanosti ustavne žalbe, u konkretnom slučaju, od značaja su odredbe Zakona o izvršnom postupku (u daljem tekstu: ZIP, "Službeni glasnik RS", broj 125/2004) kojima je propisano: da sud određuje izvršenje odnosno obezbeđenje onim sredstvom i na onim predmetima koji su navedeni u izvršnom predlogu, odnosno predlogu za obezbeđenje, da sud može, na predlog izvršnog poverioca odnosno izvršnog dužnika, u skladu sa ovim zakonom, odrediti drugo sredstvo izvršenja, odnosno obezbeđenja, umesto onoga koje je predloženo i da će se izvršenje radi namirenja novčanog potraživanja ili radi obezbeđenja takvog potraživanja, odrediti i sprovesti u obimu koji je potreban za namirenje odnosno obezbeđenje tog potraživanja (član 8. st. 1, 4. i 5.); da se žalba protiv rešenja o izvršenju može izjaviti iz razloga koji sprečavaju izvršenje, a naročito, pored ostalog, ako je potraživanje prestalo na osnovu činjenice koja je nastupila posle izvršnosti odluke ili pre toga, ali u vreme kad izvršni dužnik to nije mogao da istakne u postupku iz kog potiče izvršna isprava, odnosno ako je potraživanje prestalo na osnovu činjenice koja je nastupila posle zaključenog poravnanja (član 15. tačka 8)); da je izvršni dužnik dužan da sve razloge pobijanja iznese u žalbi i sve dokaze na kojima se žalba zasniva priloži uz žalbu, a u slučaju da to ne učini gubi pravo da naknadno dostavi dokaze u žalbenom postupku (član 16.); da izuzetno, iz razloga predviđenih u članu 15. tački 8) ovog zakona izvršni dužnik može izjaviti žalbu protiv rešenja o izvršenju i po isteku roka za žalbu, sve dok izvršenje ne bude sprovedeno (član 17.); da prvostepeni sud može, ako oceni da je osnovana, žalbu izvršnog dužnika izjavljenu protiv rešenja o izvršenju u roku, usvojiti, ukinuti rešenje o izvršenju, obustaviti izvršenje u celini ili delimično i ukinuti sprovedene radnje i da na isti način prvostepeni sud može da postupi i povodom žalbe izjavljene po isteku roka, u smislu člana 17. ovog zakona (član 19. st. 1. i 2.); da se u postupku izvršenja i obezbeđenja shodno primenjuju odredbe Zakona o parničnom postupku, ako ovim ili drugim zakonom nije drugačije određeno (član 27.); da u izvršnom postupku sud postupa na osnovu podnesaka i drugih pismena, da sud održava ročište kada je to ovim zakonom određeno i ako smatra da je održavanje ročišta celishodno i da će sud van ročišta saslušati stranku i učesnika u postupku ako je to predviđeno ovim zakonom ili nalazi da je to potrebno za razjašnjenja pojedinih pitanja ili izjašnjenja o nekom predlogu stranke (član 41. st. 1, 2. i 3.); da u predlogu za izvršenje moraju biti naznačeni izvršni poverilac i izvršni dužnik, izvršna ili verodostojna isprava, obaveze izvršnog dužnika, sredstva i predmeti izvršenja, kao i drugi podaci koji su potrebni za sprovođenje izvršenja, da je uz predlog za izvršenje, izvršni poverilac dužan da priloži izvršnu ili verodostojnu ispravu u originalu ili overenoj kopiji i druge isprave kada je to ovim zakonom predviđeno (član 49.); da u rešenju o izvršenju moraju biti navedeni izvršni poverilac i izvršni dužnik, izvršna odnosno verodostojna isprava o potraživanju, potraživanje izvršnog poverioca, sredstva i predmeti izvršenja, kao i drugi podaci potrebni za sprovođenje izvršenja određeni ovim zakonom (član 52. stav 1.); da će sud po službenoj dužnosti obustaviti izvršenje ako se u toku izvršnog postupka, sve dok izvršenje ne bude sprovedeno, utvrdi da je potraživanje prestalo usled propasti predmeta izvršenja, smrti odnosno prestanka stranke koja nema pravnog sledbenika, prebijanja potraživanja i iz drugih zakonom određenih razloga i da će se rešenjem o obustavi izvršenja ukinuti sve sprovedene izvršne radnje, ako se time ne dira u stečena prava trećih lica (član 68. st. 2. i 3.).

5. Ocenjujući navode i razloge iz ustavne žalbe sa stanovišta odredaba člana 32. stav 1. Ustava i zakona, Ustavni sud je ispitivao da li je osporenim rešenjima donetim u izvršnom postupku koji je vođen pred Opštinskim sudom u Gornjem Milanovcu i Okružnim sudom u Čačku, povređeno Ustavom zajemčeno pravo podnosioca ustavne žalbe na pravično suđenje.
U postupku odlučivanja, Ustavni sud je uzeo u obzir praksu Evropskog suda za ljudska prava, prema kojoj se garancije prava na pravično suđenje iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda odnose i na izvršni postupak, odnosno da se izvršenje presude koju je sud doneo mora smatrati sastavnim delom "suđenja" (videti Hornsbi protiv Grčke, presuda od 19. marta 1997. godine, Izveštaji 1997-II, str. 510, stav 40).
Ustavni sud je utvrdio da osporenim rešenjima Opštinskog suda u Gornjem Milanovcu i Okružnog suda u Čačku nije povređeno Ustavom zajemčeno pravo podnosioca ustavne žalbe na pravično suđenje. Naime, ovim pravom se garantuje da će izvršni postupak biti vođen i okončan u razumnom roku od strane nadležnog, nezavisnog i nepristrasnog suda, obrazovanog na osnovu zakona, i u kome će se javno raspraviti i odlučiti o zahtevu za prinudno ostvarenje izvršnog potraživanja.
Ustavni sud je ocenio da je podnosiocu ustavne žalbe bilo obezbeđeno pravično suđenje zajemčeno članom 32. stav 1. Ustava, jer su osporena rešenja doneli Ustavom i zakonom ustanovljeni sudovi u granicama svoje nadležnosti i u postupku sprovedenom na osnovu zakona, gde je podnosiocu ustavne žalbe bilo omogućeno učestvovanje u postupku, praćenje toka postupka, preduzimanje zakonom dopuštenih radnji i izjavljivanje redovnog pravnog leka. Po oceni Suda, osporena rešenja su zasnovana na ustavnopravno prihvatljivom tumačenju materijalnog prava, primenjenog na činjenično stanje koje je utvrđeno na osnovu dokaza koji su bili izvedeni na ročištu pred nadležnim prvostepenim sudom. Prvostepeni i drugostepeni sud su u osporenim rešenjima obrazložili svoje pravno stanovište u ovom izvršnom predmetu, tako da se ne može smatrati da su ta pravna stanovišta posledica proizvoljnog tumačenja i neprihvatljive primene materijalnog prava od strane sudova, niti ukazuju na povredu prava podnosioca ustavne žalbe na pravično suđenje.
Ustavni sud ocenjuje da nisu osnovani navodi podnosioca da je osporenim rešenjima sudova povređen princip da se ne može dva puta rešavati u istoj pravnoj stvari, jer je o pitanju postojanja i visine poveriočevog potraživanja odlučivano tek u postupku izvođenja dokaza pred prvostepenim sudom. Predlog za izvršenje koji je podneo podnosilac ustavne žalbe, i na osnovu koga je sud doneo rešenje o izvršenju, nije bio podoban za prinudno sprovođenje, jer u njemu, između ostalog, nije bila označena tačna novčana obaveza dužnika. Prema iskazanom pravnom stavu drugostepenog suda, bilo je neophodno da se tokom sprovođenja izvršenja, odgovarajućim procesnim radnjama utvrdi da li i dalje postoji neplaćeni ostatak duga po izvršnoj ispravi, kako je to tvrdio poverilac, ili je dug dobrovoljno i u celosti izmiren pre podnošenja predloga za izvršenje, čime je izvršno potraživanje prestalo, kako je tvrdio dužnik. Pri tome, Okružni sud u Čačku u svom rešenju Gž.1423/05 od 2. novembra 2005. godine uopšte nije ulazio u pitanje verodostojnosti priznanice čiju kopiju je dužnik priložio uz žalbu, kao dokaz o izmirenju duga, pa time odluka o odbijanju dužnikove žalbe nema dejstvo presuđene stvari u pogledu prigovora da je celokupna obaveza dužnika prema poveriocu izmirena pre pokretanja izvršnog postupka. Samim tim, naknadnim raspravljanjem o ovom prigovoru nije prekršeno načelo da se ne može dva puta odlučivati u istoj pravnoj stvari. Izvršni dužnik je, naknadno, u prilog svojih tvrdnji dostavio originalnu priznanicu od 1. jula 2004. godine o isplati celokupnog duga u gotovini prema poveriocu, na kojoj se nalazi čitljiv potpis osobe koja se zove Dušan Pavlović, a punomoćnik podnosioca ustavne žalbe je samo naveo da se radi o falsifikovanom dokumentu, bez predlaganja bilo kog dokaza u prilog ovakvoj tvrdnji. Pošto se podnosilac ustavne žalbe, iako uredno pozvan, nije pojavio na ročištu zakazanom radi njegovog saslušanja upravo na okolnost prijema novčanog iznosa naznačenog u osporenoj priznanici, niti je predložio grafološko veštačenje autentičnosti potpisa na priznanici, kao što nije podneo ni deklaratornu tužbu na osnovu člana 188. Zakona o parničnom postupku ("Službeni glasnik RS", 125/04), radi utvrđenja neistinosti ove isprave, to, po oceni Ustavnog suda, osporenim rešenjima sudova nije povređeno njegovo pravo na pravično suđenje, jer postoji pretpostavka tačnosti sadržine neke isprave, a teret dokazivanja suprotne činjenice je na onome ko takvu tvrdnju iznosi. To je u skladu i sa odredbom člana 220. Zakona o parničnom postupku, po kome je svaka stranka dužna da iznese činjenice i predloži dokaze na kojima zasniva svoj zahtev ili kojim osporava navode i dokaze protivnika.
Ustavni sud nije ulazio u ocenu "radnji nečinjenja" sudova koje su prethodile donošenju osporenih rešenja, kako je to ustavnom žalbom traženo, jer se sve osporene radnje odnose na period pre 8. novembra 2006. godine, kada je stupio na snagu Ustav, koji je u članu 170. ustanovio ustavnu žalbu kao pravno sredstvo, pa za ovakvu ocenu ne postoje Ustavom i zakonom propisane procesne pretpostavke.

6. Na osnovu izloženog i odredbe člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07), Ustavni sud je odbio ustavnu žalbu kao neosnovanu, i na osnovu odredbe člana 45. tačka 9) Zakona doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK
USTAVNOG SUDA

dr Bosa Nenadić

Slični dokumenti

• Už 26/2006: Ustavna žalba zbog odbacivanja predloga za izvršenje kao neurednog
• Už 4/2007: Odbijena ustavna žalba zbog odbacivanja predloga za izvršenje kao neurednog
• Už 2596/2009: Rešenje Ustavnog suda o odbacivanju ustavne žalbe zbog neispunjenosti pretpostavki
• Už 13/2010: Odluka Ustavnog suda o pravu na suđenje u razumnom roku u izvršnom postupku
• Už 109/2012: Odluka Ustavnog suda o povredi prava na suđenje u razumnom roku
• Už 28/2006: Odluka Ustavnog suda o povredi prava na suđenje u razumnom roku