Odluka Ustavnog suda o ustavnoj žalbi u vezi sa restitucijom crkvene imovine

Kratak pregled

Ustavni sud odbija kao neosnovanu ustavnu žalbu Slovačke Evangeličke Crkve a.v. u Srbiji. Sud je utvrdio da nije povređeno pravo na pravično suđenje ni pravo na imovinu, jer podnositeljka nije zakonski određena kao pravni sledbenik ranijeg vlasnika.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
Už-2942/2012
30.10.2014.
Beograd

Ustavni sud, Veliko već e, u sastavu: predsednik Suda Vesna Ilić Prelić, predsednik Veća i sudije dr Dragiša B. Slijepčević, dr Marija Draškić, dr Agneš Kartag Odri, dr Goran Ilić, Sabahudin Tahirović, dr Dragan Stojanović i mr Milan Marković, članovi Veća, u postupku po ustavnoj žalbi S. E . C . a.v. u Srbiji iz N . S, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 30. oktobra 2014. godine, doneo je

O D L U K U

Odbija se kao neosnovana ustavna žalba S. E . C . a.v. u Srbiji izjavljena protiv presude Vrhovnog kasacionog suda Uzp. 31/12 od 10. februara 2012. godine, zbog povrede prava na pravično suđenje i prava na imovinu, zajemčenih članom 32. stav 1. i članom 58. stav 1. Ustava Republike Srbije, dok se u preostalom delu ustavna žalba odbacuje.

O b r a z l o ž e nj e

1. S. E . C . a.v. u Srbiji iz N . S . podnela je 11. aprila 2012. godine, preko punomoćnika M . A, advokata iz B, Ustavnom sudu ustavnu žalbu protiv presude Vrhovnog kasacionog suda Uzp. 31/12 od 10. februara 2012. godine, zbog povrede „prava na jednaku zakonsku zaštitu, bez diskriminacije po osnovu veroispovesti“, prava na pravično suđenje, „slobode da se javno ispoljava svoje veroispovedanje u zajednici s drugima“, „prava na ravnopravnost sa drugim crkvama i verskim zajednicama i slobode da samostalno uređuje svoju unutrašnju organizaciju, bez mešanja države”, kao i prava na mirno uživanje imovine iz člana 21. st. 2. i 3, člana 32. stav 1, člana 43. stav 3, člana 44. st. 1. i 2. i člana 58. stav 1. Ustava Republike Srbije.

U ustavnoj žalbi se najpre ističe da je da je osporenim aktom podnosiocu povređeno „pravo na jednaku zakonsku zaštitu bez diskriminacije po osnovu veroispovesti“, jer se „ignoriše postojanje parohija u Beogradu i Vojvodini koje su pripadale Evangeličkoj Crkvi sa sedištem u Zagrebu, kao i dokumenta luteranskih crkava iz Hrvatske i Nemačke, koje su sa S. e . c . A.V. ne tako davno činile jednu crkvu“, pozivanjem na to da Evangelička Crkva nema takvo jedinstvo kakvo ima Rimokatolička ili Pravoslavna crkva. Istim navodima podnosilac obrazlaže i tvrdnju o povredi prava na ravnopravnost sa drugim crkvama i verskim zajednicama.

Podnosilac ustavne žalbe dalje ističe da mu je povređeno pravo na pravično suđenje, time što njegovi ključni argumenti nisu „raspravljani“ u osporenoj presudi, a posebno to da je 1993. godine Zakonom o prestanku važenja određenih zakona i propisa stavljen van snage Zakon o pravnom položaju verskih zajednica iz 1977. godine, „zbog čega 1998. godine nije mogla biti pocepana S . E . C . a.v. – jedina postojeća luteranska crkva u Republici Srbiji posle 1990. godine i pravni sledbenik pripojenih svih delova luteranskih crkava koje su pre toga delovale u Srbiji“.

Prema navodima ustavne žalbe, podnosiocu je povređena „sloboda da se javno ispoljava svoje veroispovedanje u zajednici s drugima“, jer su osporenom presudom „poništena ujedinjenja do kojih je u luteranskoj crkvi u Srbiji došlo 1972. godine i 1990. godine, a posle kojih je, u skladu sa zakonom i autonomnim aktima, S. E . C . A.V. postala i ostala jedina luteranska crkva u Srbiji“.

Podnosilac ustavne žalbe ukazuje i na povredu slobode da samostalno uređuje svoju unutrašnju organizaciju, bez mešanja države, a kao razlog navodi da mu je „osporeni akt nametnuo organizacionu strukturu koja nije plod njegove slobodno ispoljene volje i zanemario izmene u strukturi luteranskih crkva u Srbiji posle Drugog svetskog rata“. Prema navodima ustavne žalbe, donosilac osporenog akta „insistira“ na postojanju dve odvojene crkve, slovačke i nemačke, kako je to bilo uređeno Zakonom o evangeličko-hrišćanskim crkvama i o reformovanoj hrišćanskoj crkvi Kraljevine Jugoslavije iz 1930. godine i priznaje za pravnu činjenicu formiranje Evangeličke hrišćanske crkve A.V. 1998. godine, do kojeg je došlo „nezakonitim otcepljenjem od S. E . C . a.v, ali i protivno Zakonu o prestanku važenja određenih zakona i propisa iz 1993. godine“.

U ustavnoj žalbi se povreda prava na mirno uživanje imovinskih prava stečenih na osnovu zakona obrazlaže time da podnosiocu nije priznato pravo na povraćaj imovine koju potražuje „kao pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji, za teritoriju Republike Srbije. Po mišljenju podnosioca, razlog za to su „dvostruki standardi u primeni zakona“, jer je osporenim aktom uvažena činjenica da je u Subotici 1955. godine osnovana Evangelička hrišćanska crkva a.v. kao pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji, za teritoriju Srbije. U ustavnoj žalbi se ističe da je osporenim aktom konstatovano da su nadležni državni organi „zabeležili“ ujedinjenje – „sporazumno utapanje“ Evangeličke hrišćanske crkve a.v. u S . E . C . a.v. 1972. godine, ali da je podnosiocu „neosnovano, povredom navedenih Zakona iz 1953. i 1993. godine, uskraćeno uživanje prava koja su na njega prešla pripajanjem Evangeličke hrišćanske crkve a.v. 1972. godine“.

Podnosilac ustavne žalbe predlaže da Ustavni sud poništi osporenu presudu Vrhovnog kasacionog suda.

2. Saglasno odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu.

U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama zahteva istaknutog u njoj, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosioca ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njegovo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.

3. Ustavni sud je u sprovedenom postupku izvršio uvid u osporeni akt, spise predmeta Direkcije za restituciju broj 146-03-46-00-772/07 i ostalu dokumentaciju priloženu uz ustavnu žalbu i utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za rešavanje ove ustavnosudske stvari:

„Episkopsko zvanje S. e . c . a.v. u Srbiji“, ovde podnosilac ustavne žalbe, podnelo je 6. decembra 2007. godine, u svojstvu pravnog sledbenika, zahtev za restituciju nepokretnosti oduzetih Evangeličkoj crkvenoj opštini iz Zemuna, na k.p. 1691 KO Z, posedovni list 1410.

Podneskom od 19. juna 2008. godine podnosilac zahteva je obavestio Direkciju da je 12. juna 2008. Sinod S. e . c . a.v. u Srbiji doneo odluku o formiranju nemačkog senirata u okviru te crkve, iz razloga što je S. e . c . a.v. „poslednjih decenija brinula o svim vernicima Evangeličke crkve u Srbiji, pa i vernicima bivše Nemačke evangeličke crkve.“ Takođe je navedeno da je, prema priloženoj izjavi Nemačke evangeličke crkve, ovaj seniorat pravni sledbenik „Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve na području Srbije“

Dopisom Direkcije za restituciju od 6. februara 2009. godine podnosilac je pozvan da dopuni zahtev, tako što će dostaviti dokaz o pravnom sledbeništvu iza Evangeličke crkvene opštine iz Zemuna, budući da nije bio vlasnik predmetne imovine u vreme oduzimanja.

Podnosilac zahteva je u podnesku od 18. maja 2009. godine, kojim je postupio po nalogu Direkcije, naveo sledeće: da je Evangelička crkvena opština iz Zemuna delovala isključivo u okviru slovačke ili nemačke evangeličke crkve, koje su bile priznate Zakonom o evangeličko hrišćanskim crkvama i o Reformovanoj hrišćanskoj crkvi Kraljevine Jugoslavije iz 1930. godine; da je posle Drugog svetskog rata Nemačka evangeličko-hrišćanska crkva a.v. u Kraljevini Jugoslaviji 1953. godine promenila naziv, a „početkom 1990-tih je ta verska zajednica svoje crkvene opštine na teritoriji Srbije „pripojila S. e . c . a.v. u Srbiji sporazumom sa istom“, što potvrđuje izjava generalnog vikara Evangeličke crkve u Republici Hrvatskoj od 14. aprila 2009. godine. Podnosilac je dalje istakao: da su takvi sporazumi utemeljeni u specifičnoj tradiciji odnosa između dve crkve, posebno stoga što je Zakon o evangeličko-hrišćanskim crkvama i o Reformovanoj hrišćanskoj crkvi Kraljevine Jugoslavije iz 1930. godine propisao da slovačka i nemačka evangelička crkva mogu da obrazuju međusobne saveze, te da se iz jezičkih razloga može osnovati seniorat, koji ima pravo da se opredeli u sastavu koje crkve od navedenih će biti; da u kontekstu toga treba ceniti navedeni dogovor između dve crkve, kojim su „S. e . c . a.v. u Srbiji pripojene sve evangeličke crkvene opštine na teritoriji Srbije, te je na ovaj način postala pravni sledbenik i nekadašnjih nemačkih evangeličkih crkvenih opština“.

Uz podnesak od 19. juna 2009. godine podnosilac zahteva je dostavio izjavu biskupa Nemačke evangeličke crkve od 3. juna 2009. godine, kao „dokaz da je S. e . c . a.v. u Srbiji pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji.

Zaključkom Direkcije za restituciju Republike Srbije broj 146-03-46-00-772/07 od 9. decembra 2009. godine odbačen je predmetni zahtev „Episkopskog zvanja S. e . c . a.v. u Srbiji“, zbog nepostojanja uslova za vođenje postupka. U obrazloženju zaključka je najpre konstatovano da je rešenjem Sreskog suda za grad Zemun broj I 212/54/2 od 12. maja 1954. godine konfiskovana predmetna imovina Evangeličke crkvene opštine iz Zemuna, na osnovu odluke Gradske komisije za konfiskaciju nemačke imovine od 21. avgusta 1946. godine broj A-49 o konfiskaciji celokupne nemačke imovine. Direkcija je dalje navela sadržinu podnesaka i dokaza koje je podnosilac dostavio. Takođe je navedeno da je Direkcija u sprovedenom postupku pribavila mišljenje Ministarstva vera od 12. juna 2009. godine, u kome se navodi: da je Nemačka evangelička crkva bila autohtona i samostalna crkva koja je delovala na prostoru Kraljevine Jugoslavije i da je imala samo duhovne veze sa Nemačkom evangeličkom crkvom sa sedištem u Hanoveru; da je nakon Drugog svetskog rata u Srbiji nastavila sa radom Evangeličko-hrišćanska crkva sa sedištem u Subotici, koja je 1972. godine „uključena“ u Slovačku evangeličku crkvu, kao Mađarski seniorat; da je taj seniorat 1998. godine izdvojen i ponovo uspostavljena Evangeličko-hrišćanska crkva a.v. u Srbiji. Direkcija je navela i sadržinu dopisa Pokrajinskog sekretarijata za propise, upravu i nacionalne manjine od 12. maja 2009. godine, iz koga sledi: da su posle 1924. godine Slovačka evangeličko-hrišćanska a.v. crkva i Nemačka evangeličko-hrišćanska a.v. crkva podelile imovinu, a posle 1930. godine obe crkve su uskladile svoje akte sa Zakonom iz 1930. godine i potvrdile svoj pravni legitimitet; da se posle Drugog svetskog rata iz naziva Nemačka evangeličko-hrišćanska a.v. crkva izgubio naziv „Nemačka“ i da je ona nastavila delatnost kao Evangeličko-hrišćanska a.v. crkva; da je 1953. godine FNRJ donela Zakon o pravnom položaju verskih zajednica, po kome su navedene crkve svojim crkvenim ustavima usklađenim sa ovim zakonom potvrdile svoj pravni kontinuitet; da se stoga ne može prihvatiti da je Nemački seniorat osnovan 2008. godine u okviru S. E . C . a.v. u Srbiji pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji. Direkcija je, polazeći od navedenog, a imajući u vidu odredbe čl. 6, 10, 13. i 24. Zakona o crkvama i verskim zajednicama, kao i paragrafa 1. i 4. Zakona o evangeličko-hrišćanskim crkvama i Reformovanoj hrišćanskoj crkvi Kraljevine Jugoslavije, utvrdila da su u Kraljevini Jugoslaviji postojale dve zasebne, jedna od druge nezavisne evangeličke crkve, te da je Nemačka evangeličko-hrišćanska crkva a.v. u Kraljevini Jugoslaviji imala samo „duhovnu“ vezu sa Nemačkom evangeličkom crkvom sa sedištem u Hanoveru. Takođe je utvrđeno da je Evangeličko-hrišćanska a.v. crkva nastavila rad umesto Nemačke evangeličko-hrišćanske a.v. u Kraljevini Jugoslaviji, donela svoj novi ustav 1955. godine, kojim se uskladila sa Zakonom o pravnom položaju crkava i verskih zajednica iz 1953. godine i potvrdila svoj pravni kontinuitet sa pravnim subjektivitetom stečenim u Kraljevini Jugoslaviji, te da je priznata kao tradicionalna crkva i registrovana pod nazivom Evangeličko-hrišćanska crkva a.v. u Srbiji. Nalazeći da se „Episkopsko zvanje S . e . c . a.v. u Srbiji“ ne može smatrati pravnim sledbenikom Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji, Direkcija je ocenila da nema aktivnu legitimaciju za podnošenje zahteva za restituciju predmetne imovine i da nema uslova za vođenje postupka.

Presudom Upravnog suda U. 17098/10 od 2. decembra 2011. godine odbijena je kao neosnovana tužba podnosioca ustavne žalbe kojom je osporena zakonitost navedenog zaključka Direkcije. Upravni sud je za navedenu odluku dao iste razloge koji su navedeni u obrazloženju pobijanog zaključka, istakavši da je tuženi organ cenio priloženu izjavu Nemačke evangeličke crkve, ali da ona ne može dovesti do drugačije odluke u ovoj upravnoj stvari. Upravni sud je, takođe, istakao da pobijani zaključak nije donet isključivo na osnovu mišljenja državnih organa, već na osnovu savesne ocene svakog dokaza posebno i svih zajedno, te da sporna izjava Nemačke evangeličke crkve ne može anulirati snagu zakona.

Vrhovni kasacioni sud je osporenom presudom Uzp. 31/12 od 10. februara 2012. godine odbio zahtev podnosioca za preispitivanje navedene presude Upravnog suda, kao neosnovan. U obrazloženju osporene presude je najpre konstatovano da je podnosilac u zahtevu naveo: da su pobijanom presudom povređene odredbe čl. 6. i 7. Zakona o crkvama i verskim zajednicama o autonomiji crkvenih propisa i njihovoj obaveznoj primeni, jer kod rešavanja spornih pitanja u vezi sa sukcesijom Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jutoslaviji nisu primenjena unutrašnja crkvena akta koja izražavaju autonomnu volju evangeličke crkve; da su nadležni organi odbili da priznaju S. e . c . A.V. pravo stečeno 1972. godine autonomnim odlukama crkava koje su delovale u skladu sa tada važećim zakonom; da pozivanje na odredbe zakona iz 1930. godine ima smisla samo da bi se potvrdilo „netačno mišljenje odnosno anahroni zaključak“ Ministarstva vera da su Slovačka i Nemačka crkva odvojene; da je, prema sporazumu evangeličkih crkava iz 1990. godine, S . E . C . a.v. u Srbiji pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji, za teritoriju Srbije i da je, u skladu sa navedenim sporazumom, podnet zahtev za povraćaj i one crkvene imovine gde se S . E . C . a.v. u Srbiji pojavljuje kao pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve A.V. u Kraljevini Jugoslaviji; da je pobijanom presudom povređen član 13. Zakona o crkvama i verskim zajednicama, jer ta odredba može značiti samo da je Evangeličko-hrišćanskoj crkvi A.V. u Srbiji priznat kontinuitet sa veroispovedanjem koje je ranijim zakonom već bilo priznato.

U obrazloženju ove presude je dalje navedeno da je Vrhovni kasacioni sud, ispitujući pobijanu presudu u granicama zahteva, u smislu člana 54. Zakona o upravnim sporovima („Službeni glasnik PC“, broj 111/09), našao da je isti neosnovan. Taj sud je ocenio da je, prema obrazloženju pobijane presude, pravilno osporenim zaključkom odbačen zahtev „Episkopskog zvanja S. E . C . a.v. u Srbiji“ za restituciju nepokretnosti oduzetih Evangeličkoj crkvenoj opštini u Zemunu, jer j e u sprovedenom upravnom postupku pravilno utvrđeno da ne postoje uslovi za vođenje postupka, budući da se S . E . C . a.v. u Srbiji ne može smatrati pravnim sledbenikom Nemačke Evangeličko hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji, te nije aktivno legitimisana za podnošenje zahteva za vraćanje imovine oduzete od Evangeličke crkvene opštine u Zemunu, u smislu čl. 6. i 24. Zakona o vraćanju (restituciji) imovine crkvama i verskim zajednicama. U obrazloženju osporene presude je dalje navedeno da su pobijanom presudom ocenjena sva pitanja i okolnosti koje su mogle biti od uticaja na zakonitost osporenog zaključka i da su za tu ocenu dati dovoljni i jasni razlozi koje je u svemu prihvatio taj sud, a da su neosnovani navodi zahteva da je S . E . C . a.v. u Srbiji pravni sledbenik Nemačke evangeličko hrišćanske crkve A.V. u Kraljevini Jutoslaviji za teritoriju Srbije. Vrhovni kasacioni sud je istakao da je u sprovedenom postupku, na osnovu mišljenja Ministarstva vera od 12. juna 2009. godine, dopisa Pokrajinskog sekretarijata za propise, upravu i nacionalne manjine AP Vojvodina od 12. maja 2009. godine, te svih drugih dokaza koji se nalaze u spisima, kao i na osnovu odredaba čl. 10. i 13. Zakona o crkvama i verskim zajednicama („Službeni glasnik PC“, broj 36/06), utvrđeno: da su u Kraljevini Jutoslaviji postojale dve zasebne i nezavisne evangeličke crkve – slovačka i nemačka, koje su na osnovu Zakona o evangeličko-hrišćanskim crkvama i o Reformovanoj hrišćanskoj crkvi Kraljevine Jugoslavije iz 1930. godine stekle svoj legitimitet i pravni subjektivitet u Kraljevini Jugoslaviji; da je nakon Drugog svetskog rata Evangeličko-hrišćanska crkva a.v. u Harodnoj Republici Srbiji nastavila sa radom umesto Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji i da je nakon donošenja Zakona o pravnom položaju crkava i verskih zajednica iz 1953. godine, svojim crkvenim ustavom, usklađenim sa ovim zakonom, potvrdila svoj pravni kontinuitet sa pravnim subjektivitetom stečenim u Kraljevini Jugoslaviji; da je, u skladu sa članom 13. Zakona o crkvama i verskim zajednicama, kao tradicionalna crkva i danas priznata i registrovana u Republici Srbiji pod imenom Evangeličko hrišćanska crkva a.v. u Srbiji. Vrhovni kasacioni sud je, takođe, ocenio neosnovanim navode podnosioca u vezi sa povredom prava na pravičnu raspravu, s obzirom na to da je Upravni sud, odlučujući o tužbi podnosioca, našao da su činjenice utvrđene u upravnom postupku potpune i da pružaju pouzdan osnov za ocenu zakonitosti pobijanog zaključka.

U izjavi generalnog vikara Evangeličke crkve u Republici Hrvatskoj od 14. aprila 2009. godine navodi se: da je Nemačka evangeličko-hrišćanska crkva a.v. u Kraljevini Jugoslaviji 1953. godine „konstituisana u Evangeličku crkvu u Narodnoj Republici Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i AP Vojvodini, koja je na taj način postala pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji“; da je Evangelička crkva u Narodnoj Republici Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i AP Vojvodini tokom 1990. godine u celosti prenela na S. E . C . a.v „dušebrižničko staranje nad svojim vernicima, odnosno crkvenim opštinama sa teritorije SR Srbije, odnosno SAP Vojvodine, što je ova saglasno prihvatila“; da se stoga izjavljuje da je navedenim sporazumom S . E . C . A.V. u Srbiji postala pravni sledbenik Evangeličke crkve u Narodnoj Republici Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i AP Vojvodini za teritoriju Srbije, odnosno Vojvodine, „odnosno preko nje i pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji“.

4. Odredbama Ustava, na čiju povredu se podnosilac ustavne žalbe poziva, utvrđeno je: da s vako ima pravo na jednaku zakonsku zaštitu, bez diskriminacije (član 21. st av 2.); da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, po bilo kom osnovu, a naročito po osnovu rase, pola, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, kulture, jezika, starosti i psihičkog ili fizičkog invaliditeta (član 21. st av 3.); da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.); da je s vako slobodan da ispoljava svoju veru ili ubeđenje veroispovedanja, obavljanjem verskih obreda, pohađanjem verske službe ili nastave, pojedinačno ili u zajednici s drugima, kao i da privatno ili javno iznese svoja verska uverenja (č lan 43. stav 3.); da su c rkve i verske zajednice ravnopravne i odvojene od države (član 44. stav 1 .); da su crkve i verske zajednice ravnopravne i slobodne da samostalno uređuju svoju unutrašnju organizaciju, verske poslove, da javno vrše verske obrede, da osnivaju verske škole, socijalne i dobrotvorne ustanove i da njima upravljaju, u skladu sa zakonom (član 44. stav 2.); da se jemči mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih na osnovu zakona (član 58. stav 1.).

Za ocenu osnovanosti ustavne žalbe, u konkretnom slučaju, od značaja su i odredbe sledećih zakona:

Zakonom o vraćanju (restituciji) imovine crkvama i verskim zajednicama („Službeni glasnik RS“, broj 46/06), u tekstu koji je važio na dan podnošenja zahteva, bilo je propisano: da se ovim zakonom uređuju uslovi, način i postupak vraćanja imovine koja je na teritoriji Republike Srbije oduzeta od crkava i verskih zajednica, kao i od njihovih zadužbina i društava (u daljem tekstu: crkve i verske zajednice), primenom propisa o agrarnoj reformi, nacionalizaciji, sekvestraciji i drugih propisa koji su doneseni i primenjivani u periodu od 1945. godine, kao i svim drugim aktima kojima je vršeno oduzimanje te imovine, bez tržišne naknade (član 1.); da se vraćanje oduzete imovine zasniva na načelima jednakog pravnog tretmana svih crkava i verskih zajednica, njihove autonomije volje u pogledu pokretanja postupka , zaštite pravne sigurnosti sadašnjih savesnih vlasnika i trećih lica, kao i na načelima hitnog postupanja (član 2.); da se p rava i obaveze iz ovog zakona ostvaruju u skladu sa zakonom kojim se uređuje opšti upravni postupak, ako ovim zakonom nije drukčije određeno (član 5. stav 2.); da pravo na vraćanje imovine pripada crkvama i verskim zajednicama, odnosno njihovim pravnim sledbenicima, u skladu sa važećim aktima crkava i verskih zajednica (član 6.); da se uz zah tev prilaže dokaz o svojstvu podnosioca zahteva, tj. da li je on neposredni raniji vlasnik ili njegov pravni sledbenik (član 26. stav 2. tačka 2)); da će, ak o su podnosiocu zahteva nedostupne isprave iz člana 26. ovog zakona, Direkcija po službenoj dužnosti od obveznika vraćanja ili trećih lica da zahteva dokaze o verovatnosti postojanja prava (član 27.) .

Odredbama Zakona o evangeličko-hrišćanskim crkvama i o reformovanoj hrišćanskoj crkvi Kraljevine Jugoslavije , koji je objavljen u „Službenim novinama“ od 15. aprila 1930. godine, bilo je propisano: da evangelici augsburškog veroispovedanja (luterani) u Kraljevini Jugoslaviji sačinjavaju dve zasebne, jednu od druge nezavisne evangeličko-hrišćanske crkve augsburškog veroispovedanja Kraljevine Jugoslavije: slovačku i nemačku (član 1. stav 1.); da p ripadnici reformovanog veroispovedanja u Kraljevini Jugoslaviji sačinjavaju zasebnu, reformovanu hrišćansku crkvu Kraljevine Jugoslavije (član 1. stav 2.); da s lovačka i nemačka evangelička crkva augsburškog veroispovedanja mogu da obrazuju međusobno Savez evangeličko-hrišćanskih crkava augsburškog veroispovedanja Kraljevine Jugoslavije, za unapređenje zajedničkih crkvenih interesa (član 1. stav 3.); da navedene crkve samostalno uređuju sve svoje verske, crkveno-prosvetne, crkveno-dobrotvorne i ostale kulturne poslove i potrebe i upravljaju svojom imovinom u smislu svojih osnovnih crkvenih načela i u granicama državnih zakona, a pod vrhovnim nadzorom države (član 3. stav 1.); da su crkve navedene u članu 1. ovog zakona, kao i njihova crkveno-autonomna tela, pravna lica sposobna da vrše sva prava koja im kao takvima pripadaju, a naročito da stiču i uživaju, kako pokretna tako i nepokretna dobra, prema propisima njihovog crkvenog ustava i u granicama zakona i da i sto važi i za one crkvene ustanove kojima to svojstvo prizna crkveni ustav (član 4. stav 1.).

Zakonom o pravnom položaju verskih zajednica („Službeni list FNRJ“, broj 22/53) i Zakonom o pravnom položaju verskih zajednica („Službeni glasnik SRS“, 44/77, 12/78, 45/85 i 12/89) nisu bile određene verske zajednice ponaosob, niti je bilo uređeno pitanje kontinuiteta verskih zajednica sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu posebnih zakona. Danom stupanja na snagu Zakona o prestanku važenja određenih zakona i drugih propisa („Službeni glasnik RS“, boj 18/93) prestao je da važi, pored ostalih, Zakon o pravnom položaju verskih zajednica („Službeni glasnik SRS“, 44/77, 12/78, 45/85 i 12/89).

Zakonom o crkvama i verskim zajednicama („Službeni glasnik RS“), broj 36/06) propisano je: da su crkve i verske zajednice nezavisne od države i jednake pred zakonom, da su slobodne i autonomne u određivanju svog verskog identiteta i da imaju pravo da samostalno uređuju i sprovode svoj poredak i organizaciju i da samostalno obavljaju svoje unutrašnje i javne poslove (član 6.); da država ne može ometati primenu autonomnih propisa crkava i verskih zajednica (član 7.); da crkve i verske zajednice koje su registrovane u skladu sa ovim zakonom imaju svojstvo pravnog lica (član 7. stav 1.); da organizacione jedinice i ustanove crkava i verskih zajednica mogu steći svojstvo pravnog lica u skladu sa autonomnim propisima crkve, odnosno verske zajednice, a na osnovu odluke nadležnog organa crkve i verske zajednice (član 7. stav 2.); da crkve i verske zajednice, kao i njihove organizacione jedinice i ustanove sa svojstvom pravnog lica, u javnoj upotrebi koriste isključivo službeni naziv pod kojim su registrovane (član 7. stav 4.); da su tradicionalne crkve one koje u Srbiji imaju viševekovni istorijski kontinuitet i čiji je pravni subjektivitet stečen na osnovu posebnih zakona, i to: Srpska Pravoslavna Crkva, Rimokatolička Crkva, Slovačka Evangelička Crkva a. v., Reformatska Hrišćanska Crkva i Evangelička Hrišćanska Crkva a. v. (član 10. stav 1.); da se Slovačkoj Evangeličkoj Crkvi a.v, Reformatskoj Hrišćanskoj Crkvi i Evangeličkoj Hrišćanskoj crkvi A.V. priznaje kontinuitet sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu Zakona o Evangeličko-hrišćanskim crkvama i o Reformovanoj hrišćanskoj crkvi Kraljevine Jugoslavije, „Službene novine Kraljevine Jugoslavije“, broj 95/1930 (član 13.); da su konfesionalne zajednice sve one crkve i verske organizacije čiji pravni status je bio regulisan prijavom u skladu sa Zakonom o pravnom položaju verskih zajednica („Službeni list FNRJ“, broj 22/1953) i Zakonom o pravnom položaju verskih zajednica („Službeni glasnik SRS“, broj 44/1977).

Prema članu 10. Zakona o opštem upravnom postupku („Službeni list SRJ“, br. 33/97 i 31/01), o tome koje će činjenice uzeti kao dokazane odlučuje ovlašćeno službeno lice po svom uverenju, na osnovu savesne i brižljive ocene svakog dokaza posebno i svih dokaza zajedno, kao i na osnovu rezultata celokupnog postupka. Odredbom člana 115. stav 2. navedenog zakona propisano je da ako organ povodom stavljenog zahteva stranke nađe da nema uslova za pokretanje postupka, doneće zaključak o odbacivanju zahteva stranke.

Saglasno članu 4. Pravilnika o sadržini i načinu vođenja Registra crkava i verskih zajednica („ Službeni glasnik RS“, broj 64/06), crkve iz člana 13. Zakona o crkvama i verskim zajednicama upisuju se u Registar pod svojim tradicionalnim imenom uz dodatak: „u Srbiji“.

5. Podnosilac ustavne žalbe smatra da mu je osporenom presudom Vrhovnog kasacionog suda povređeno pravo na pravično suđenje, jer nisu ocenjeni njegovi navodi da je 1993. godine Zakonom o prestanku važenja određenih zakona i propisa stavljen van snage Zakon o pravnom položaju verskih zajednica iz 1977. godine i da „1998. godine nije mogla biti pocepana S . E . C . a.v. – jedina postojeća luteranska crkva u Republici Srbiji posle 1990. godine i pravni sledbenik pripojenih svih delova luteranskih crkava koje su pre toga delovale u Srbiji“. Podnosilac, takođe, smatra da su osporenim aktom „poništena ujedinjenja do kojih je u luteranskoj crkvi u Srbiji došlo 1972. godine i 1990. godine, posle kojih je, po njegovom mišljenju, S. E . C . a.v. „postala i ostala jedina luteranska crkva u Srbiji“.

Ocenjujući ove navode ustavne žalbe sa stanovišta prava na pravično suđenje zajemčenog članom 32. stav 1. Ustava, Ustavni sud, pre svega, naglašava da je njegova nadležnost u postupku po ustavnoj žalbi ograničena na utvrđivanje da li je pojedinačnim aktom ili radnjom državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja povređeno ili uskraćeno ustavno pravo podnosioca. Ustavni sud nije nadležan da vrši proveru utvrđenih činjenica i načina na koji su sudovi i drugi državni organi i organizacije kojima su poverena javna ovlašćenja tumačili pozitivnopravne propise. Ustavni sud ukazuje da je izvan njegove nadležnosti da procenjuje pravilnost zaključaka sudova ili drugih organa u pogledu ocene dokaza, osim ukoliko je ova ocena očigledno proizvoljna, odnosno ako je primena zakona bila očigledno nepravična, arbitrerna ili diskriminatorska.

Ustavni sud, takođe, ukazuje da se jedna od garancija označenog ustavnog prava odnosi na obavezu suda da obrazloži svoju odluku, pri čemu se prilikom davanja odgovora na pitanje da li obrazloženje sudske odluke zadovoljava standarde prava na pravično suđenje, moraju imati u vidu okolnosti konkretnog slučaja i priroda određene odluke. S obzirom na to da se u upravnom sporu proverava zakonitost konačnog upravnog akta na podlozi činjenica utvrđenih u upravnom postupku, Ustavni sud smatra da ne postoji obaveza suda da obrazlaže sve navode tužbe, ukoliko su oni već isticani u upravnom postupku koji je prethodio upravnom sporu i u tom postupku bili ocenjeni (videti, pored ostalih, odluke Ustavnog suda Už–4594/2010 od 15. novembra 2012. godine i Už-5691/2011 od 5. marta 2014. godine). Na istom stanovištu je i Evropski sud za ljudska prava (videti, između ostalih, presudu Van de Hurk protiv Holandije, od 19. aprila 1994. godine).

Ispitujući osnovanost ustavne žalbe sa stanovišta povrede prava na obrazloženu odluku, kao elementa prava na pravično suđenje, Ustavni sud je imao u vidu da je Zakon o crkvama i verskim zajednicama uvažio činjenicu da pojedine crkve, odnosno verske zajednice imaju u Srbiji viševekovni istorijski kontinuitet i da je njihov pravni položaj bio uređen posebnim zakonima, za razliku od ostalih crkava i verskih zajednica, čiji pravni status je bio regulisan samo prijavom u skladu sa zakonom kojim je bio uređen pravni položaj verskih zajednica. U tom smislu su Zakonom o crkvama i verskim zajednicama kao tradicionalne crkve određene, pored ostalih, Slovačka Evangelička Crkva a.v, Reformatska Hrišćanska Crkva i Evangelička Hrišćanska crkvi a.v. i priznat im je kontinuitet sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu Zakona o Evangeličko-hrišćanskim crkvama i o Reformovanoj hrišćanskoj crkvi Kraljevine Jugoslavije iz 1930. godine. Ustavni sud ukazuje da je navedenim zakonom iz 1930. godine bilo određeno da evangelici augsburškog veroispovedanja (luterani) u Kraljevini Jugoslaviji sačinjavaju dve zasebne, jednu od druge nezavisne evangeličko-hrišćanske crkve: slovačku i nemačku, da su te crkve pravna lica, kao i njihova crkveno-autonomna tela i ustanove kojima to svojstvo prizna crkveni ustav. Ovaj sud, takođe, ukazuje da je Zakonom o vraćanju imovine crkvama i verskim zajednicama utvrđeno načelo jednakog pravnog tretmana svih crkava i verskih zajednica u postupku vraćanja imovine i određeno da to pravo pripada i pravnom sledbeniku ranijeg vlasnika, u skladu sa važećim aktima crkava, odnosno verskih zajednica.

Na osnovu činjenica utvrđenih u postupku koji je prethodio podnošenju ustavne žalbe, Ustavni sud je najpre utvrdio da je „Episkopsko zvanje Slovačke evangeličke crkve a.v. u Srbiji“, u svojstvu pravnog sledbenika, podnelo zahtev za restituciju nepokretnosti oduzetih Evangeličkoj crkvenoj opštini iz Zemuna i da je taj zahtev odbačen zaključkom Direkcije od 9. septembra 2009. godine. S tim u vezi, Ustavni sud je utvrdio da je navedenim zaključkom rešavano o zahtevu podnosioca ustavne žalbe, iako on u predmetnom postupku za vraćanje imovine nije, saglasno odredbi člana 7. stav 4. Zakona o crkvama i verskim zajednicama, koristio službeni naziv pod kojim je registrovan.

Ustavni sud je dalje utvrdio da je Upravni sud, ocenjujući navode podnosioca da nije cenjena izjava biskupa Nemačke evangeličke crkve od 3. juna 2009. godine, našao da ta izjava ne može dovesti do drugačije odluke u ovoj upravnoj stvari, niti anulirati snagu zakona. Vrhovni kasacioni sud je u obrazloženju osporene presude naveo da su pobijanom presudom ocenjena sva pitanja i okolnosti koje su mogle biti od uticaja na zakonitost osporenog zaključka i da su za tu ocenu dati dovoljni i jasni razlozi koje je u svemu prihvatio taj sud, a da su neosnovani navodi podnosioca ustavne žalbe da je Slovačka Evangelička Crkva a.v. u Srbiji pravni sledbenik Nemačke evangeličko hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jutoslaviji za teritoriju Srbije, imajući u vidu sve dokaze koji se nalaze u spisima, kao i odredbe čl. 10. i 13. Zakona o crkvama i verskim zajednicama.

Ustavni sud konstatuje da je podnosilac ustavne žalbe u predmetnom postupku pred Direkcijom predlagao dokaze i iznosio činjenice u prilog tvrdnji da je „Slovačka Evangelička Crkva a.v. jedina luteranska crkva u Srbiji“ i da je od nje „nezakonito otcepljena“ Evangeličko-hrišćanska crkva a.v. u Srbiji, osporavajući toj crkvi ne samo kontinuitet, već i samo postojanje. Polazeći od navedenog, a imajući u vidu da je Zakonom o crkvama i verskim zajednicama Evangelička Hrišćanska crkva a.v. u Srbiji određena kao tradicionalna luteranska crkva (član 10. stav 1.) i da joj je priznat kontinuitet sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu Zakona iz 1930. godine (član 13.), Ustavni sud nalazi da su, u konkretnom slučaju, navođenjem sadržine navedenih odredaba materijalnog prava koje su primenjene, nadležni organi istovremeno dali razloge za ocenu da su bez osnova navodi podnosioca ustavne žalbe „da je Slovačka Evangelička Crkva a.v. jedina postojeća luteranska crkva u Republici Srbiji posle 1990. godine“.

Ustavni sud je, polazeći od svega izloženog, ocenio da osporenom presudom Vrhovnog kasacionog suda podnosiocu ustavne žalbe nije povređeno pravo na obrazloženu odluku. Stoga je Ustavni sud, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11 i 18/13-Odluka US), odbio kao neosnovanu ustavnu žalbu izjavljenu zbog povrede prava na pravično suđenje, zajemčenog članom 32. stav 1. Ustava, odlučujući kao u prvom delu izreke.

6. Podnosilac ustavne žalbe, takođe, smatra da mu je osporen im aktom povređeno pravo na imovinu zajemčeno članom 58. Ustava, jer mu nije priznato pravo na povraćaj imovine koju potražuje kao pravni sledbenik Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. u Kraljevini Jugoslaviji, za teritoriju Republike Srbije. Podnosilac ističe da mu je „dvostrukim standardima u primeni zakona“ i povredom zakona iz 1953. i 1993. godine, neosnovano uskraćeno uživanje prava koja su na njega prešla pripajanjem Evangeličke hrišćanske crkve a.v. 1972. godine.

Ispitujući dopuštenost ustavne žalbe sa stanovišta označenog prava iz člana 58. Ustava, Ustavni sud je ocenio da je u postupku koji je okončan osporenim pojedinačnim aktom odlučivano o podnosiočevom pravu na imovinu, iako je tom postupku prethodilo ocenjiva nje zakonitost i zaključka upravnog organa kojim je odbačen zahtev za vraćanje imovine, zbog nepostojanja uslova za pokretanje postupka (videti Odluku Ustavnog suda Už-4657/2011 od 25. oktobra 2012. godine).

Ustavni sud i u ovom predmetu ponavlja da se garancije prava na imovinu odnose na zaštitu postojeće imovine odnosno potraživanja u vezi sa kojima podnosilac ima barem legitimna očekivanja da će steći delotvorno uživanje imovinskog prava (videti, npr. presude Evropskog suda za ljudska prava u predmetu Prince Hans-Adam II of Liechtenstein protiv Nemačke broj 42527/98, st. 82 i 83, 2001-VIII i predmetu Gratzinger and Gratzingerova protiv Češke broj 39794/98, st. 69, 2002-VII, kao i Odluku Ustavnog suda Už-4596/2011 od 20. novembra 2013. godine) .

Razmatrajući da li je podnosiocu ustavne žalbe osporenom presudom povređeno pravo na imovinu, Ustavni sud ispitivao da li je podnosilac imao legitimno očekivanje da će u postupku pred Direkcijom biti udovoljeno njegovom zahtevu za vraćanje imovine koja je oduzeta od Evangeličke crkvene opštine iz Zemuna. Ustavni sud, s tim u vezi, ukazuje da je Evropski sud za ljudska prava na stanovištu da legitimno očekivanje po svojoj prirodi mora biti konkretnije od puke nade, ma koliko ona bila shvatljiva i mora biti zasnovano na zakonskoj odredbi ili pravnom aktu kao što je sudska odluka (navedena presuda Gratzinger and Gratzingerova protiv Češke).

Ustavni sud je, imajući u vidu razloge ustavne žalbe o povredi prava na imovinu, zaključio da podnosilac, tvrdeći da je Mađarski seniorat 1998. godine „nezakonito izdvojen“ iz Slovačke Evangeličke Crkve a.v, smatra da ima pravo na povraćaj imovine koja je pripadala Evangeličkoj hrišćanskoj crkvi a.v, budući da je 1972. godine izvšeno „sporazumno utapanje“ te crkve u Slovačku Evangeličku Crkvu a.v. S tim u vezi, Ustavni sud ukazuje da su verske organizacije vlasne da odluče o ujedinjavanju sa drugom verskom organizacijom, odnosno o izdvajanju iz nje i da zakonima iz 1953. i 1993. godine, kojima je bio uređen pravni položaj verskih zajednica, a na koje se podnosilac ustavne žalbe poziva, nisu bile određene verske zajednice ponaosob, niti je bilo uređeno pitanje kontinuiteta verskih zajednica sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu posebnih zakona. Iz toga sledi da nisu postojale zakonske smetnje da Evangelička hrišćanska crkva a.v, kao pravno lice koje raspolaže svojom imovinom, odluči o tome da li će nastaviti delovanje u okviru druge verske organizacije ili samostalno, kao i da ponovo uspostavi Ustav iz 1955. godine. Takođe, po oceni ovog suda, činjenica da je Zakon o pravnom položaju verskih zajednica prestao da važi 1993. godine ne može biti od uticaja na položaj tradicionalnih crkava, odnosno verskih zajednica koje su kao takve određene važećim Zakonom o crkvama i verskim zajednicama. Stoga se ne zasnivaju na ustavnopravnim razlozima navodi podnosioca da mu je „povredom zakona iz 1953. i 1993. godine, uskraćeno pravo na uživanje prava koja su na njega prešla pripajanjem Evangeličke hrišćanske crkve A.V. 1972. godine“.

Ustavni sud ističe da je Odlukom broj IUz-455/2011 od 16. januara 2013. godine, pored ostalog, odbio predlog za utvrđivanje neustavnosti i odbacio inicijativu za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti i saglasnosti sa potvrđenim međunarodnim ugovorom, odredaba čl. 10. do 16. Zakona o crkvama i verskim zajednicama („Službeni glasnik RS", broj 36/06). Ocenjujući navode predlagača da su navedene odredbe „neustavne i istorijski neutemeljene “ i da su „zakonodavcu bili važniji i jače pravne snage zakoni Kraljevine Jugoslavije od propisa u socijalističkoj Jugoslaviji“, sa stanovišta odredaba Ustava o zabrani diskriminacije (član 21.), slobodi misli, savesti i veroispovesti (član 43.) i ravnopravnosti crkava i verskih zajednica (član 44. stav 1.), Ustavni sud je našao da osporenim odredbama čl. 10. do 15. Zakona ni na koji način nisu povređene ustavne garancije jednakosti i ravnopravnosti crkava i verskih zajednica, niti sloboda svakog vernika da ispoljava svoju veru ili ubeđenje veroispovedanja, a da ni iznetim razlozima u inicijativi nije potkrepljena tvrdnja da ima osnova za pokretanje postupka za ocenu ustavnosti člana 10. Zakona.

S obzirom na izričito opredeljenje zakonodavca da tradicionalnim crkvama, odnosno verskim zajednicama prizna kontinuitet sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu posebnih zakona, a imajući u vidu sadržinu odredbe člana 13. Zakona o crkvama i verskim zajednicama, Ustavni sud ocenjuje neosnovanim i navode podnosioca da je Evangeličko-hrišćanskoj crkvi a.v. u Srbiji priznat kontinuitet samo sa „veroispovedanjem koje je ranijim zakonom već bilo priznato“. Štaviše, iz navedene odredbe zakona, po oceni ovog suda, nesumnjivo proizlazi da Evangeličko-hrišćanska crkva a.v. ima kontinitet sa Nemačkom evangeličko-hrišćanskom crkvom a.v. Kraljevine Jugoslavije, za teritoriju Srbije a.v, a da podnosilac ustavne žalbe ima kontinuitet sa S. E . C . a.v. Kraljevine Jugoslavije. Po oceni ovog suda, priznavanju tradicionalnim crkvama kontinuiteta sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu posebnih zakona, prethodilo je razmatranje istorijskih činjenica, raspoloživih podataka i važećih akata tih crkava u postupku donošenja Zakona o crkvama i verskim zajednicama. S obzirom na to da su evangeličke crkve u vreme donošenja Zakona iz 1930. godine bile dve zasebne, jedna od druge nezavisne crkve, čija je imovina i pre donošenja zakona bila odvojena, a da je Evangeličko-hrišćanskoj crkvi a.v. u Srbiji priznat kontinuitet sa pravnim subjektivitetom stečenim na osnovu navedenog zakona, Ustavni sud nalazi da je odredbom člana 13. Zakona o crkvama i verskim zajednicama toj crkvi istovremeno priznat i status pravnog sledbenika Nemačke evangeličko-hrišćanske crkve a.v. Kraljevine Jugoslavije, za teritoriju Srbije. Imajući u vidu da je podnosilac ustavne žalbe, osporavajući Evangeličko-hrišćanskoj crkvi a.v. u Srbiji status priznat zakonom, dokazivao da mu je „uskraćeno uživanje prava koja su na njega prešla pripajanjem Evangeličke hrišćanske crkve a.v. 1972. godine“, Ustavni sud nalazi da on nije imao legitimno očekivanje da će biti udovoljeno njegovom zahtevu za vraćanje imovine oduzete Evangeličkoj crkvenoj opštini iz Zemuna. Polazeći od svega navedenog, Ustavni sud je ocenio da podnosiocu ustavne žalbe osporenom presudom Vrhovnog kasacionog suda nije povređeno ni pravo na mirno uživanje imovine, zajemčeno članom 58. stav 1. Ustava.

S obzirom na izloženo, a krećući se u granicama navoda i razloga ustavne žalbe, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu , odbio kao neosnovanu ustavnu žalbu izjavljenu zbog povrede prava na imovinu, takođe odlučujući kao u prvom delu izreke.

7. U pogledu navoda podnosi oca ustavne žalbe da mu je osporenim akt om povređeno „pravo na jednaku zaštitu bez diskriminacije po osnovu veroispovesti“, Ustavni sud ukazuje da se odredbama člana 21. Ustava ne jemče samostalna ljudska ili manjinska prava i slobode, već se njima utvrđuju načela u skladu sa kojima se ostvaruju sva zajemčena prava i slobode. Stoga povreda nekog od ovih načela može nastati samo akcesorno, kao posledica povrede ili uskraćivanja konkretnog Ustavom zajemčenog prava ili slobode.S tim u vezi, Ustavni sud ukazuje da iz odredbe člana 43. stav 3. Ustava, na čiju povredu se podnosilac, takođe, poziva, proizlazi da slobodu veroispovedanja uživa samo fizičko lice, iz čega dalje sledi da podnosiocu ustavne žalbe kao pravnom licu ne može biti povređena „sloboda da se javno ispoljava svoje veroispovedanje u zajednici s drugima“, a time ni načelo o zabrani diskriminacije po osnovu veroispovesti.

Imajući u vidu sadržinu odredaba člana 44. st. 1. i 2. Ustava, Ustavni sud nalazi da se razlozi ustavne žalbe kojima podnosilac ukazuje na povredu prava, odnosno, sloboda koje se garantuju označenim odredbama Ustava, ne mogu dovesti u vezu sa osporenim aktom.

8. Polazeći od navedenog, Ustavni sud je ocenio da nisu ispunjene pretpostavke utvrđene Ustavom i Zakonom za vođenje postupka i odlučivanje o usta vnoj žalb i izjavljenoj zbog povrede načela i prava iz člana 21. st. 2. i 3, člana 43. stav 3. i člana 44. st. 1. i 2. Ustava. Stoga je Ustavni sud u ovom delu odbacio ustavnu žalbu, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 7) Zakona o Ustavnom sudu, kao u drugom delu izreke.

9. Na osnovu izloženog i odredaba 42b stav 1. tačka 1), člana 45. tačka 9) i člana 46. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu i člana 89. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, broj 103/13), Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

Vesna Ilić Prelić, s.r.

Odluka Ustavnog suda o ustavnoj žalbi u vezi sa restitucijom crkvene imovine

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti